در یکی از زیباترین فرازهای زیارت جامعۀ کبیره، ائمۀ اطهار(علیهم السلام) به عنوان چراغها و نورهای هدایت در تاریکیها و ظلمتهای دنیا معرفی شدهاند. کلمۀ «مصابیح»، جمع «مصباح» به معنای «چراغ» است ولی به هر چراغی مصباح نمیگویند بلکه «هو السراج الثاقب المضئ»(تفسیر غریب القرآن/ص۱۶۹) چراغی که نور را از جایی نمیگیرد، بلکه خودش ذاتاً نور دارد و روشنگر هم هست (ظاهر لنفسه ومظهر لغیره) و کنایه است از هر آنچه باعث هدایت و راهنمایی انسان است. کلمه «الدّجی» جمع «دجیه» به معنی ظلمت و تاریکی میباشد.(العین/ج۶/ص۱۶۸) خدای متعال در قرآن کریم، ائمه اطهار(علیهم السلام) را به عنوان نور معرفی نموده است لذا ابو خالد کابلی وقتی از امام باقر(ع) سؤال میکند که مراد از نور در آیۀ {فَآمِنُوا بِاللّهِ وَرَسُولِهِ وَالنّورِ الّذِی أَنزَلْنَا} (التغابن/۸) چیست؟ حضرت فرمودند: «النور والله الأئمّه من آل محمّد إلى یوم القیامه» مراد ائمۀ اطهار(علیهم السلام) هستند که آنها نور خداوند در آسمانها و زمین میباشند. سپس فرمودند: «ای ابو خالد! نور امام در قلوب مؤمنین از نور خورشید فروزان در روز، تابندهتر است و قلوب مؤمنین را منوّر و روشن میکند».(کافی/ج۱/ص۱۹۴) انسان در دنیا ـ که دیار ظلمت و جهل و تاریکی است ـ برای هدایت یافتن نیاز به نور هدایت امام(ع) دارد، بنابراین زمین هیچگاه از حجت خداوند خالی نیست و طبق فرمایش خداوند متعال {وَأَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبّهَا} (زمر/۶۹) و فرمایش امام صادق(ع) : «زمین از نور پروردگار روشن شده است که مراد ائمه اطهار(علیهم السلام) است».(تفسیر قمی/ج۲/ص۲۵۳) و در برخی از روایات خصوص امام زمان(عج) تفسیر شده که «زمانی که آن حضرت قیام میکنند تمامی مردم از تابش نور امام(ع) بینیاز از خورشید میشوند».(ارشاد مفید/ج۲/ص۳۸۱)
نکته مهمی که در کلمه «الدّجی» وجود دارد این است که این کلمه مطلق است و شامل تمام اقسام تاریکیها و جهالتها میشود ابتدا میتوان گفت که یکی از تاریکیها عدم است که طبق روایت حتّی «اصل خلقت این عالم به سبب ائمه(علیهم السلام) به وجود آمده است.»(بحارالأنوار/ج۵۴/ص۱۶۹)
دومین تاریکی، عبارت است از شرک که آن هم به برکت نور امام(ع) است که انسانها هدایت میشوند لذا در زیارت امام حسین(ع) میخوانیم: «وبذل مهجته فیک لیستفقذ عبادک من الجهاله وحیره الضلاله».(تهذیب/ج۶/ص۱۱۳)
سومین تاریکی، جهل و نادانی است که آن هم به وسیله علوم و معارف ائمه(علیهم السلام) ، انسانها از این ظلمت بیرون میآیند.
و چهارمین تاریکی، عبارت است از فتنههای آخر الزمان که شاید از همه مهمتر باشد که در این مرحله نیز انسان باید دائماً با نور ائمه(علیهم السلام) هدایت شود و به سمت خداوند متعال پیش رود تمامی ائمه اطهار(علیهم السلام) چراغ هدایت میباشند ولی پیامبر اکرم(ص) در خصوص امام حسین(ع) فرمودند که او «مصباح هدی وسفینه نجاه».(عیون اخبار الرضا/ج۱/ص۵۹)
همان طور که اصحاب امام حسین(ع) با نور امام حسین(ع) هدایت و مقرّب عندالله شدند و چنان غرق در این نور الهی شدند که در روز عاشورا چیزی را جز محبوبشان نمیدیدند لذا برای فداشدن در راه این نور الهی بر یکدیگر سبقت میگرفتند؛ ما نیز با گفتن و ندای «یا لیتنا کنّا معکم» باید از این قافله عقب نمانیم و مخصوصاً در این زمان که دنیا پُر است از گناه و معصیت. در ماه محرم با گریه و زاری، و ضجه زدن و بر سر و سینه زدن خود را به این نور الهی نزدیک کنیم که در بین اعمال هیچ عملی در ثواب به گریه بر امام حسین(ع) نمیرسد چنانچه در روایت صحیح وارد شده که «لکلّ شیء ثواب الاّ الدمعه فینا».(وسائل الشیعه/ج۱۴/ص۵۹۷)
منبع : نشریه امام شناسی ، شماره ۳۵
هیچ نظری وجود ندارد