شیخ عباس قمی در 1254 هجری خورشیدی در خانواده ای مذهبی پا به عرصه گیتی نهاد. وی از محضر پدرش محمدرضا قمی که فردی با تقوا و آگاه به احکام دین اسلام بود، بهره جست و با اصول مقدماتی این دین آشنا شد.
این عالم بزرگ در حوزه ی علمیه ی قم دروس مقدماتی و علوم رایج را فراگرفت و در 22 سالگی برای تکمیل تحصیلات خود در سطوح عالی فقه و اصول به نجف رفت و چون به علوم نقلی به ویژه به علم حدیث علاقه داشت در حوزه ی علمیه ی این شهر از محضر فقیه و محدث بزرگ حسین بن محمدتقی طبرسی معروف به محدث نوری بهره برد.
اندیشمند نامی جهان اسلام پله های ترقی را با سرعت پیمود و پس از آنکه استادش محدث نوری درگذشت، 2 سال دیگر را در شهر نجف ماندگار شد تا تحصیلات خود را در زمینه اصول و فقه به پایان برساند.
وی یک سال پس از آن که رضاخان به قدرت دست یافته بود، بنابر درخواست علمای عصر خویش از جمله آیت الله شیخ عبدالکریم حائری یزدی برای تجدید مرکزیت حوزه ی علمیه ی قم و تدریس، رهسپار این شهر شد و در آنجا مجال یافت تا آنچه را که در سال های متمادی از علم و معرفت اندوخته بود در مهم ترین کتاب حدیث خود یعنی سفینه البحار و مدینه الحکم و الاثار به رشته ی تحریر درآورد.
یکی از ویژگی های این عالم بزرگ، علاقه ی فراوان وی به آموختن و تحقیق به شمار می رفت، همچنین او سعی می کرد تا آنچه را که فراگرفته بود بر لوح سفید کاغذ بنگارد تا همچون فانوسی روشنایی بخش راه پرفراز و نشیب طالبان علم در آینده باشد و این گنجینه های گرانبها منبع مهمی برای کسب فیض و معرفی تعالیم اصیل دینی شد. عشق و علاقه ی محدث قمی به کتاب به اندازه ای بود که وقتی کمترین پولی به دست می آورد آن را برای خرید کتاب هزینه می کرد.
این اندیشمند بزرگ بدون آن که وارد جدال مکتبی، درگیری و یا رویارویی با مهاجمان و معاندان دینی شود، با تبیین و تدوین معارف اسلامی، سدی محکم در برابر سیل بنیان کن بی دینی با عناوین مختلف شد.
این رهرو راه حق و حقیقت با اخلاص و تلاش فراوان سعی داشت تا هر آنچه را در سال های متمادی تحصیل آموخته بود به شاگردانش بیاموزد، دانش آموختگانی که هر کدام آثار فراوانی در بسط و گسترش دین و آیین اسلام داشتند که از مشهورترین آنان می توان به امام خمینی، سید عبدالاعلی سبزواری، سید محمدهادی میلانی، آیت الله العظمی سید شهاب الدین مرعشی نجفی، آیت الله سید مرتضی مرعشی نجفی اشاره کرد.
تواضع و اخلاص از دیگر خصوصیات وی بود، وقتی در مجلسی وارد می شد هیچ گاه در صدر نمی نشست و هرگز خود را بر دیگران مقدم نمی داشت. وی از خودستایی و خودپسندی بشدت دوری می جست. اگر در مسیری گام می نهاد و نسبت به نیت و هدف خویش شک می کرد که کارش برای خدا نیست، بدون هیچ درنگی از ادامه ی آن کار بازمی ایستاد. در عمل و گفتار یکسان او سبب می شد تا سخنش در دل شنوندگان اثر شگرف داشته باشد. سخنان وی چنان نافذ بود که آدمی را از گناهان و پندارهای بد دور می ساخت و متوجه خدا می کرد.
آثار ارزشمندی در رشته های رجال، اخلاق، فقه، کلام، لغت، ادعیه، تاریخ و به ویژه حدیث از این عالم دینی به یادگار مانده است که از آن جمله می توان مفاتیح الجنان، منازل الآخرت، منتهی الآمال، نفس المهموم، فوائد الرضویه، مستدرک بحارالانوار، سفینه البحار و مدینه الحکم و الاثار، بیت الاحزان فی مصائب سیّدة النّسوان، فیض العلام فی عمل الشهور و وقایع الایام، تتمهة المنتهی، تحفة الاحباب فی تراجم الاصحاب، الکنی و الاقاب، الدر النظیم فی لغات القرآن العظیم وکحل البصر فی سیره سید البشر را نام برد.
کتاب مفاتیح الجنان از آثار ارزشمند و ارزنده ی این عالم بزرگ است که ایشان با این اثر منحصربه فرد نام خویش را در جهان تشیع جاودانه ساخت و بدین ترتیب پرچمدار احیای اندیشه ی شیعه شد. این اثر دربردارنده دعاهایی که در کتاب های مختلف حدیث، وجود دارد و شیخ قمی آن ها را به صورت موضوعی دسته بندی کرده است.
سرانجام شیخ عباس قمی پس از عمری تلاش در جهت نمایاندن حقیقت دین به همگان و رویارویی با انحرافات و کج فهمی ها در یکم بهمن 1319 هجری خورشیدی رخ در نقاب خاک کشید و در 65 سالگی دار فانی را وداع گفت. پیکر این عالم عالیقدر را پس از تشییع باشکوهی در صحن مطهر حضرت امیرالمومنین (ع) کنار مرقد استادش محدث نوری، به خاک سپردند.
برگرفته از: کتاب مشاهیر دانشمندان اسلام
هیچ نظری وجود ندارد