غدیر در حدیث و تاریخ

پیامبر اکرم در سال دهم هجری برای تعلیم مراسم حج به مکه عزیمت نمود.

این بار انجام این فریضه با آخرین سال عمر پیامبر اکرم مصادف گردید

و از این جهت آن را حجه الوداع نامیدند.

افرادی که به شوق همسفری یا اموزش حج در رکاب وی بودند تا ۱۲۰ هزار تخمین زده شده اند.

مراسم حج به پایان رسید پیامبر اکرم راهخ مدینه را در پیش گرفت و گروه انبوهی او را بدرقه کردند و جز کسانی که در مکه به او پیوسته بودند. همگی در رکاب او بودند،

کاروان به پهنه ای به نام غدیر خم رسید ناگهان پیک وحی فرا رسید و به پیامبر فرمان توقف داد.

مردم زیر لب گفتند: فرمان بزرگی از جانب خدا رسیده است و در اهمیت فرمان این اندازه بس که به پیامبر ماموریت داد که در این شرایط نامساعد همه مردم را از حرکت بازدارد تا فرمان خدا را ابلاغ کند.

فرمان خدا برای رسول اکرم طی آیه زیر بیان گردید: یا ایها الرسول بلغ ما انزل الیک من ربک فان لم تفعل فما بلغت رسالته و الله یعصمک من الناس.

دقت در مضمون آیه ما را به نکات زیر رهبری می کند

اولا: مورد ماموریت یکی از اصول مهم اسلامی می باشد که با دیگر اصول و فروع اسلامی پیوستگی داشته و بسان یگانگی خدا و رسالت خود پیامبر امر خطیری شمرده می شود.

ثانیا: از نظر محسبات اجتماعی پیامبر احتمال می داد که در طریق انجام این ماموریت ممکن است از جانب مردم آسیبی به او برسد که خداوند برای تقویت اراده پیامبر می فرماید:

و الله یعصمک من الناس.

علاوه برای علی پسرعمو وداماد وی بود و ممکن بود برای افراد کوتاه بین این شبهه ایجاد شود که پیامبر برای تعصب فامیلی دست به این اقدام می زند.

اما اراده حکیمانه خداوند بر این تعلق گرفت که رسالت جهانی پیامبر با تعیین پیامبر تکمیل گردد.