فضايل عباس

فضايل عباس

عباس بن عبدالمطلب فضايل فراواني دارد که ياد کرد همة آن‌ها، نوشتار را از حد خود خارج مي‌سازد. لذا به عناوين برجستة آنها اشاره مي کنيم:

1- ميهماني دادن عباس از سوي پيامبر ’ در آغاز رسالت در مکه، در موارد شکوهمند زندگي عباس، ضيافتي است که بيش از اسلام، به افتخار پيامبر ترتيب داد. پيامبر خدا ’ در ميهماني مفصل عبدالله بن جدعان که حضرت را به عبدالمطلب سوگند داده بود شرکت کردند و در پايان ميهماني، هنگام خد احافظي فرمودند: «فردا شما و تمام قبيلة تميم ميهمان من هستند.» حضرت هنگامي که برگشتند، در انديشه بودند که چگونه ميهماني را برگزار کنند، تا اين که ابوطالب تصميم گرفت از عباس کمک بگيرد و عباس با جان و دل پذيرفت و منادي فرستاد تا اعلام کند هرکسي، از هر قبيله‌اي که باشد، در ميهماني محمد ’ شرکت کند.

بديشان ميهماني بزرگي ترتيب داد و لباس‌هاي فاخر بر پيامبر پوشانيد و در صدر مجلس نشاند، زيبايي چهره و زيبايي لباس، جذابيتي ويژه به حضرت بخشيده بود که چشم هر بيننده‌اي را خيره مي‌کرد.. پس از ميهماني، همه جا صحبت از ميهماني عباس بود و همگان، آن را تعريف و تحسين مي‌کردند.».^[1]

2. بخشيدن بازار عکاظ به عباس توسط پيامبر ’به فرمان جبرئيل

در فتح مکه، جبرئيل بر پيامبر نازل شد و گفت عباس بر شما حق بزرگي دارد. توقع وي اين است که بازار عکاظ را به وي واگذاري، پيامبر بازار عکاظ را به عباس بخشيد و فرمود: خداوند لعنت کند کسي را که بازار عکاظ را از عباس بستاند.^[2]

3. بازگذاردن در ورودي خانة عباس به مسجد الحرام که به باب العباس شهرت يافت.
4. قرار دادن ناودان خانة عباس، به داخل مسجد النبي به امر جبرئيل.

«ناوداني که به امر پيامبر ’ نصب شد، تا زمان خليفة دوم، عمر بن خطاب باقي بود… عمر دستور داد ناودان را بکنند و سوگند ياد کرد هر که آن را نصب کند، گردنش را مي‌زنم!».^[3]

عباس، شکايت به علي × برده و از ماجراي کندن ناودان گله و شکايت کرد.

«امير مؤمنان که عمويش را با چنين حالتي ديد، ناراحت شده، پرسيد: عمو جان! چه شده است که با اين حال به خانه ما ‌آمده‌اي؟! عباس گفت: ناوداني که پيامبر ’ به افتخار من نصب کرد، عمر آن را کنده و قسم ياد کرده‌است که اگر کسي بار ديگر آن را نصب کند، گردنش را مي‌زنم. پسر برادرم! من داراي دو چشم بودم؛ خداوند يکي را از من گرفت و آن پيامبر خدا بود، اکنون اميد من به تو است، گمان نمي‌کردم با وجود شما بر من ستم کنند و آنچه موجب افتخارم بود را از دستم در آوردند.

اميرمؤمنان فرمود:‌عموي من! به خانه برگرد و اندوه بر خود مدار، تو را خوشحال مي‌کنم. آنگاه خطاب به قنبر فرمود: بر خيز و ناودان را در جاي خود نصب کن، وقتي ناودان نصب شد و در جاي خود قرار گرفت، فرمود: به حق صاحب اين قبر و منبر، هر که ناودان را بردارد گردنش را مي‌زنم! وقتي اين خبر به عمر رسيد، گفت: ابوالحسن را نمي‌شود خشمگين کرد! ‌ما براي سوگند خود کفاره مي‌دهيم.».^[4]

5. بخشيدن خانة خود به مسجد النبي ’

مدتي پس از واقعة فوق، عمر تصميم بر توسعه مسجد النبي گرفت؛ «خانه‌هاي اطراف مسجد را خريد فقط حجرة زنان پيغمبر وخانة عباس بن عبدالمطلب باقي ماند.عمر،عباس را خواست و گفت:‌ همانگونه که مي‌داني، همة خانه‌هاي اطراف مسجد خريداري شده جز خانة تو و حجره‌هاي زنان پيامبر و به حجره‌هاي زنان پيامبر راهي نيست، پس خانه‌ات را بفروش تا مساجد را توسعه دهيم…(وقتي خليفه نظرياتش را طرح کرد و عباس نپذيرفت، امر به حکميت منتهي شد. ابي بن کعب در حکميت، دست عباس را باز گذاشت)، عباس گفت: اکنون که آزادم خانه‌ام را جهت توسعه مسجد النبي به مسلمانان بخشيدم.»^.[5]

6. طرف وصيت پيامبر ’پس از رحلت:

پيامبر خدا ’ در وصيت خود عباس را مأمور ساختند، که پس از رحلت وعده‌هاي پيامبر را به مردم را ادا نمايد و قرض‌هاي آن حضرت را پرداخته و امور باقي مانده شخصي پيامبر را کفالت کند.

7. طرفداري عباس از امير مؤمنان علي ×

در ماجراي مظلوميت علي × عباس در کنار علي × از مدافعان حريم ولايت علوي بود.

8. باريدن باران به دعاي عباس در سال هفدهم هجري

در سال هفدهم هجري، خشکي و خشکسالي سرتاسر حجاز و جزيرة العرب را فرا گرفت. مردم در قطحي شديد گرفتار شدند، نزد عمر رفتند. عمر در کارشان درماند و ندانست چه کند. کعب الأحبار گفت: بني اسرائيل هر گاه به خشکي و بي‌باراني مبتلا مي‌شدند، به وسيلة خويشان و بستگان پيامبرشان طلب باران مي‌کردند. و عمر گفت: ما هم چنين کنيم! عباس عموي پيامبر و بزرگ بني هاشم او را واسطه قرار داده و از خدا باران مي‌خواهيم، عمر با جمعي به خانة عباس رفتند و از او تقاضا کردند با ما به مسجد بيا تا از خدا تقاضاي باران کنيم، عمر بر منبر رفت و چنين دعا کرد:

«اللَّهُمَّ إنَّا قَد تَوَجَّهنا إلَيکَ بِعَمِّ نَبينا و صَنو أبيهِ فَاسقنا الغيثُ وَ لا تَجعَلنا من القَانطين».^[6]

«خدايا ما به تو روي آورده‌ايم به واسطة عموي پيامبرمان، ما را از باران سيراب کن و مأيوسمان مفرما».

سپس گفت: عباس! برخيز و خدا را بخوان.  عباس برخاست و پس از حمد و ثناي پروردگار گفت: أللَّهُمَ إِنَّ عِندَكَ سَحاباً وَ عِندَكَ ماءَ فَانشُر السَّحابِ وَ أَنزَل المَاءَ مِنهَ عَلَينا».^[7]

«خدايا ! ابرها نزد تو و‌آب در اختيار تو است. پس ابرها را بفرست و آب رحمتت بر ما ببار و …» پس از آن که دعاي عباس تمام شد ابرها از اطراف به حرکت آمد و به هم پيوست و باران آغاز شد آن قدر باران باريد که همه جا را فرا گرفت و تمام گودال‌ها را پر کرد، مردم لباس‌ها را بالا زده، در کوچه‌ و بازار راه مي‌رفتند و هر که عباس را مي ديد دست و پايش را مي‌بوسيد.».^[8]

[1]– مجلسی ، محمد باقر ، بحار الأنوار، ج 8، مؤسسه الوفاء، بیروت، لبنان ، 1403ه، ص 245

[2]– ابن سعد، الطبقات، پیشین، ص 28

[3]– محمد علی عالمی، پیغمبر و یاران، پیشین، ص 94

[4]– همان، ص 95

[5]– محمد علی عالمی، پیشین، ص 104 و محمد بن سعد، الطبقات الکبری، ج4، دار الصادر، بیروت، بی تا، ص 32

[6]– محمد بن سعد، الطبقات الکبری، ج4، دار صادر، بیروت، بی‌تا، ص 13

[7]-همان ص 29

[8]-همان ص 30

[9]-همان ص 32