نوشتار حاضر با نام «عصمت از دیدگاه شیعه و اهل تسنن» به بررسی تطبیقی دیدگاه فریقین دربارهی عصمت انبیا و أئمّه(علیهم السلام) میپردازد.این اثر در چهار فصل تنظیم شده است؛ در فصل یکم کلیات و تعریف لغوی و اصطلاحی عصمت و پیشینه تحقیق دربارة آن بیان شده است.در فصل دوم که تاریخچه عصمت در دین اسلام و سایر ادیان بیان شده است؛ به این نتیجه میرسد که گرچه سابقهی اعتقاد به عصمت در سایر ادیان آسمانی و حتی مکاتب مادی و الحادی بر میگردد، اما بحث عصمت به صورت یک موضوع اعتقادی از تعالیم اولیه دین اسلام بوده و ریشه در کتاب و سنت دارد و شیعه مبتکر آن نیست.در ادامه این فصل به بررسی اقوال مختلف، حقیقت عصمت، امکان، منشأ و رابطه آن با اختیار انسان پرداخته شده است.در فصل سوم دایرهی شمولی عصمت از منظر معصومان، زمان عصمت و ویژگیهای آن بیان شده است؛ عصمت ملائکه با توجه به آیات و روایاتی که آنها را مدح میکند؛ عصمت پیامبران و امامان(علیه السلام) بنابر دلیلهای عقلی و نقلی به طور مطلق و در جمیع احوال ـ چه قبل از بعثت و چه پس از آن ـ در امور مربوط به وحی و امور عادی زندگی و اعتقادات و عصمت حضرت زهرا(سلام الله علیها)، به ادلة روایی و عصمت انسانهای دیگر نیز بیان شده است.در فصل چهارم به بررسی آیات و روایات موهم عصمت نداشتن انبیا پرداخته شده است.در پایان به این نتیجه کلی میرسیم که انبیا و أئمه(علیهم السلام) از تولد تا پایان عمر در تمام امور مربوط به وحی و امور عادی زندگی فردی و اجتماعی و اعتقادات از هرگونه گناه و خطا و سهو و اشتباه معصوم و مصون هستند.
شناسنامه کتاب نام کتاب:……………………………………………………………………….. عصمت از دیدگاه شیعه و اهل تسنن مؤلف:………………………………………………………………………………………………………… فاطمه محقق تحقیق و بررسی:……………………………………………………………………………………….. خلیل بخشی زاده ویراستار:……………………………………………………………………………………… سید علی محمد محمودیان امور فنی / تنظیم و طرح جلد:……………………………………………………………….. علیاکبر رشیدی گلروئیه حروفچینی و صفحهآرایی:………………………………………………… علی اکبر احسانی ـ محمد ابراهیم ناظری تعداد صفحات:…………………………………………………………………………………………………………. 520 ناشر:…………………………………………………………………………………………………………………. آش مهر نوبت چاپ:…………………………………………………………………………………………………………………… چاپ:……………………………………………………………………………………………………………………….. گ شمارگان:………………………………………………………………………………………………………………… جلد قیمت(گالینگور):…………………………………………………………………………………………… 18000 تومان قیمت(شومیز):……………………………………………………………………………………………… 15000 تومان شابک: ……………………………………………………………………………………………… 9ـ06ـ6164ـ600ـ978 فهرست مطالب مقدمه استاد انصاری بویراحمدی چكيده فصل یکم: کلیـات کلیات واژه شناسی الف ـ عصمت در لغت ب ـ عصمت در اصطلاح اصطلاح کلامی جمعبندي کلی واژههاي نزدیک به معنای عصمت و معصوم 1. مخلَص 2. تنزیه 3. توفیق واژههاي متضاد با عصمت 1. عِصیان 2. ذنب فرق ذنب و جرم فرق ذنب و قبیح 3. قبیح 4. خطا خطأ و اخطاء فرق خطأ و خطاء فرق خطأ و ذنب و سیّئه 5. سهو 6. نسیان فرق نسیان و سهو برخي از آثار اهل سنّت دربارة عصمت (از قرن اول تا سیزدهم) برخي از آثار شیعه دربارة عصمت از قرن اول تا سیزدهم آثار معاصران فصل دوم: مروری بر تاریخ و حقیقت عصمت سير تاریخی عصمت عصمت در یهودیت عصمت در مسیحیت عصمت در دین اسلام عصمت در آیات و روایات عصمت در بین مسلمانان صدر اسلام صلح حدیبیه نکتهها ذوالشهادتين خطبة خلیفة اول آيا شیعه مبتکر اندیشة عصمت است؟ نکتهها حقيقت عصمت فرق عصمت با عدالت منشأ عصمت الف ـ نیافریدن گناه نقد و بررسی ب ـ آفرینش طاعت نقد و بررسی ج ـ علم معصوم به عواقب گناه نقد و بررسی د ـ شناخت جمال و عظمت خدا نقد و بررسی ﻫ ـ تقویت قوة عاقله نقد و بررسی و ـ اراده و انتخاب نقد و بررسی ز ـ تسدید روح القدس ح ـ نظریه مختار عصمت موهوبی است یا اکتسابی؟ زمينههاي موهبت الهی امكان عصمت عصمت و اختیار فصل سوم: دایره شمولی عصمت از دیدگاه شیعه و اهل تسنن الف ـ عصمت از منظر معصومان (اقسام معصوم) 1. فرشتگان بيان اقوال الف ـ قول به نداشتن عصمت ب ـ قول به توقف ج ـ قول به تفصیل د ـ قول به عصمت مطلق عصمت در سنت شبهة مخالفان شبهة نخست شبهة دوّم 2. انبیاء(علیهم السلام) ادله عصمت انبیا 3. امامان ادله مخالفین ادله موافقین 1. ادلّه عقلی 2. آیات قرآن 3. روایات نبوی(صلی الله و علیه و آله) 4. حضرت زهرا(سلام الله علیها) ادلّه عصمت حضرت زهرا (سلام الله علیها) 1ـ آیه تطهیر 2ـ روایات مربوط به عصمت اهل بیت(علیه السلام) 3ـ روایات مخصوص به حضرت زهرا(سلام الله علیها) 5. انسانهای دیگر الف ـ تفاوت عصمت معصومان و انسانهای دیگر ب ـ عصمت از منظر زمان ج ـ موارد عصمت 1. عصمت در دریافت و ابلاغ وحی 2. عصمت انبیا در مقام عمل 3. عصمت در اعتقادات دين پیامبر(صلی الله و علیه و آله) قبل از بعثت پاک از آنچه مورد تنفّر است خلاصه و نتیجه ادلة عصمت حضرت زهرا(سلام الله علیها) دلایل شیعه بر عصمت انبیا و ائمه(علیهم السلام) دلايل عقلی و نقلی عصمت انبیا در دریافت و ابلاغ وحی فصل چهارم: بررسی آیات و روایات موهم معصوم نبودن مقدمه آياتي که در عصمت پیامبران ایجاد توهّم میکند الف ـ در دریافت و ابلاغ وحی 1. آیه 41 آل عمران 2. آیات 52ـ54 حج نقد و بررسی 3. آیه 94 یونس نقد و بررسی 4. آیات 6 و 7 سوره اعلی نقد و بررسی 5. آیه 68 انعام نقد و بررسی 6. آیه 24 کهف 7. آیه 49 مائده ب ـ در مقام عمل از گناه و اشتباه 1. آیات 115 و 121 طه نقد و بررسی 2. آیات 45ـ47 هود تقرير دیگر از شبهه 3. آیات 62 و 63 انبیاء 4. آیات 88 و 89 صافات 5. آیه 82 شعراء 6. آیه 76 انعام 7. آیات 15 و 16 قصص 8. آیه 24 یوسف 9. آیه 70 یوسف تقرير شبهه 10. آیات 21ـ24 ص 11. آیات 34 و 35 ص 12. آیه41 ص 13. آیه 87 انبیاء سرگذشت کوتاهی از حضرت یونس(علیه السلام) 14. آیات 1و2 سوره فتح 15. آیه 43 توبه 16. آیه 37 احزاب 17. آیات5 10 و 106 نساء 18. آیه 107 نساء 19. آیه 120 و 145 بقره 20. آیات 23 و 24 کهف ج ـ در اعتقادات 1. آیه 143 اعراف 2. آیه 87 انبیاء 3. آیه 7 الضحی الف ـ نبود هدایت ب ـ غفلت و نداشتن علم ج ـ گمنام د ـ گمشده ﻫـ ـ متحیر 4. آیه 52 شوری 5. آیه 5 مدثر رواياتي که در مورد نبی(صلی الله و علیه و آله) ایجاد توهم میکند روايات سهو النبی(صلی الله و علیه و آله) آراء علما درباره سهو النبی شيخ صدوق (وفات: 381 ﻫ.ق) شيخ مفید (وفات: 413ﻫ.ق) شيخ طوسی (وفات: 460 ﻫ.ق) خواجه نصیر طوسی (وفات: 672ﻫ.ق) علاّمه حلّی (وفات: 726ـ 648 ﻫ.ق) شهيد اول (وفات: 786ﻫ.ق) فاضل مقداد (وفات: 826 ﻫ.ق) علامه مجلسی (وفات: 1070ﻫ.ق) عضد الدین الایجی (وفات: 756ﻫ) ابن حزم خلاصه و نتیجه فهرست منابع کتب پايان نامه نرم افزار سايت مقدمه استاد انصاری بویراحمدی بسم الله الرَّحمٰن الرَّحیم، اَلْحَمْدُلله رَبِّ الْعٰالَمینَ وَبِهِ نَسْتَعینْ عصمت در لغت عرب عبارتست از حفظ کردن شخص و منع کردن و بازداشتن او([2])، ولی در اصطلاح کلامی به اقتدار و اختیار شخص بر گناه نکردن، عصمت گفته میشود. کما اینکه گفتهاند: «انها القوة العقلیة والطاقة النفسیّه فی المعصوم الحاصلتان من اسباب اختیاریة وغیر اختیاریه.»([3]) عصمت در معصوم عبارتست از نیروی عقلانی و توانایی روحی که این دو از اسباب اختیاری و غیراختیاری حاصل میشود. اهل سنت درباره عصمت انبیاء، نظریههای متفاوتی دارند، که به اختصار عبارتند از: برخی از آنان صدور گناهان صغیره را قبل و بعد از بعثت جایز میشمارند و برخی گناهان صغیره را قبل از بعثت جایز میدانند، ولی بعد از بعثت جایز نمیدانند. برخی دیگر صدور گناه کبیره را چه قبل و چه بعد از بعثت از پیامبر جایز نمیدانند، امّا تعدادی از بزرگان اهل تسنن، تنها صدور گناهان کبیره را قبل از بعثت روا میشمارند، حتّی عدهای جواز اصرار و عدم اصرار بر گناه که همراه با توبه یا بدون توبه باشد، را قبول دارند تا آنجایی که برخی کفر پیامبر قبل از بعثت را نیز جایز میدانند.([4]) گروهی دیگر صدور گناه صغیره را از پیامبر(صلی الله و علیه و آله) بعد از بعثت نیز جایز میدانند با این تفاوت که عدهای گناه صغیرهای را، که موجب تحقیر پیامبر(صلی الله و علیه و آله) باشد، جایز نمیدانند و عدهای صدور صغیره را با شبهه و توجیه جایز میدانند.([5]) با وجود اختلاف نظرهای فراوان فرقههای مختلف اهل تسنن([6]) جمع بسیاری از متکلمین و بزرگان آنها نه تنها عصمت انبیاء بلکه عصمت امامان را نیز قبول دارند. اما دیدگاه امامیه متفاوت از دیدگاه اهل تسنن است. شیعیان کمترین لغزش، اشتباه و حتی سهو را بر ائمه معصوم(علیهم السلام) قائل نیستند. «اعلم ان الامامیه رضی الله عنهم اتّقوا علی عصمة الائمة(علیهم السلام) من الذنوب صغیرها وکبیرها».([7]) بدانکه شیعه امامیه، بر عصمت ائمه(علیهم السلام) از گناه، چه کوچک و چه بزرگ، اتفاق نظر دارند. دانشمندان و بزرگان شیعه، با توجه و عنایت به آیات قرآن و احادیث پیامبر اسلام(صلی الله و علیه و آله) و اهل بیت اطهرش(علیهم السلام) و هم چنین استناد به ادله عقلی فراوان، همه پیامبران الاهی و امامان دوازده گانه را، از گناهان مختلف اعم از، عمدی، سهوی، کبیره، صغیره، قبل از نبوت، بعد از نبوت و حتی از همة صفات زشت مبرّا میدانند.([8]) در این راستا، تحقیق و پژوهش در مورد مکتب اهلبیت(علیهم السلام) به ویژه اوصاف و خصوصیات امامان معصوم از ارزش و اهمیت فوق العادهای برخوردار است. به همین دلیل، استاد فرزانه، محقق توانمند، نویسنده توانا و پرکار سرکار خانم فاطمه محقق با خلق این اثر علمی گران سنگ، مورد عنایت خاص خداوند متعال و ائمه معصوم(علیهم السلام) قرار گرفتهاند. مجمع جهانی شیعه شناسی مفتخر است کتاب وزین «عصمت از دیدگاه شیعه و اهل تسنن» را که حاصل تراوش خامة اندیشمند بزرگوار سرکار خانم فاطمه محقق است به جامعة علمی و آحاد امت اسلام تقدیم نماید. انشاء الله جزاها الله عن الاسلام اجراً ودامت توفیقاتها والسلام علیکم وعلی جمیع اخواننا المؤمنین بولایة علی بن ابیطالب فی اقطار العالم ورحمة الله وبرکاته. مسئول مجمع جهانی شیعهشناسی انصاری بویراحمدی
منبع : اختصاصی مجمع جهانی شیعه شناسی
هیچ نظری وجود ندارد