نمای کلی از تبعیضات نسبت به شیعیان
وجود جریانهای فکری و سیاسی علیه شیعیان در کشور بحرین و برخورداری متعصبان مخالف شیعه از حمایت مطلق اقلیت حاکم که همگی به صورت ظالمانه علیه شیعیان تلاش میکنند، ظلم و ستم و تبعیض و محدودیتهای فراوانی را برای شیعیان به وجود آورده است که منجر به چالشها و درگیریهای متعددی علیه شیعیان شده است.برخی از مهمترین مظلومیتها، محدودیتها و تبعیضهای ظالمانه علیه شیعیان عبارتاند از:
۱. به دلیل حاکمیت حکام سنی متعصب در نظام سیاسی بحرین، اکثریت شیعه با چالشها و تهدیدات زیادی مواجه شده است که جان و مال و امنیت فعالان سیاسی شیعه را به خطر انداخته است.
۲. تسلط اقلیت اهل تسنن بر همهٔ پستهای مهم اجرایی در تمامی وزارتخانهها و حتی مؤسسات؛
۳. تسلط و احاطهٔ اقلیت اهل تسنن بر تمامی امکانات دولتی و تبعیض شدید بین شیعیان و اهل تسنن؛
۴. اقتدارگرایی و زورگویی و ایجاد محدودیتهای فراوان علیه شیعیان
۵. محدودیتهای اجتماعی و تبعیض شدید در برخورداری از خدمات مسکن، حمایتهای مالی از فقرا و… .
۶. محدودیتهای اقتصادی که به دلیل تسلط اهل تسنن یا «قبیله آل خلیفه» بر پستها و مناصب کلیدی اقتصادی به وجود آمده است. مثل تسلط آنان بر اتحادیههای کارگران، شرکتهای مختلف، حمایت از کارگزاران و بازرگانان سنی و تبعیض نسبت به شیعیان، واگذاری شغلها و مناصب مهم اقتصادی به اهل تسنن.
۷. محدودیتها و تبعیض در مسائل جمعیتشناسی مثل اعطای تابعیت به سنی متعصب اعم از عرب، پاکستانی، بعثی عراق و … به جهت بر هم زدن تعادل جمعیتی به نفع سنیها و… .۸. محدودیت و تبعیض سیاسی بطوری که اقلیت اهل تسنن در تصمیمسازی و تصمیمگیریهای سیاسی کامل آزاد هستند، اما اکثریت شیعه از کمترین آزادی سیاسی برخوردار نبوده و به شدت تحت فشار قرار دارند. شیعیان از هر گونه آزادی قلم و بیان محروم هستند.
۹. ممنوعیت بیان، نشر و آموزش متون دینی مخصوص شیعیان و همچنین سانسور و حذف برخی از قسمتهای مهم تاریخ اسلام به ویژه قسمتهایی که در تأیید و گسترش تشیع تأثیرگذار میباشد.
۱۰. نابود کردن و محو آثار باستانی و علمی قدیمی مربوط به شیعیان و همچنین تغییر نام اماکن، خیابانها و روستاها که به نامهای معروف شیعیان شهرت پیدا کرده بودند.
۱۱. جلوگیری از برگزاری همایشهای دینی و همچنین عدم امکان برگزاری مراسم عقیدتی و سخنرانیهای مذهبی در حیطه مناطق شیعیان.
۱۲. تخریب مساجد و اماکن عبادی و مذهبی شیعیان.
خلاصه و چکیده برخی از راهکارهای برون رفت از وضعیت موجود
باید به طور پیوسته و مداوم برای تربیت رهبران دینی مؤثر از محافل و مجامع شیعی که شایسته رهبری جامعه مدنی باشند، تلاش نمود، تا شیعیان بتوانند در تصمیمگیری کشور سهم عمدهای را داشته باشند. به خاطر امکان نفوذ روزافزون شیعیان برای به دست آوردن پستها و مقامهای مهم کشور توجه شدید به این مسئله احساس میشود.
در کشور بحرین، بیش از ۹ حوزه علمیه وجود دارد که رهبران و طلبهها و شخصیتهای برجسته شیعی از این حوزهها فارغ التحصیل شدهاند. در کنار این امر، تأسیس یک دانشکده علوم شرعی و اسلامی و کلاسیک مخصوص شیعیان نیز ضروری است، تا بتواند شخصیتهای برجسته و افراد لایق دینی و علمی اجرایی را آموزش داده و تحویل جامعه دهد تا در آینده امور اجرایی کشور دچار کمبود نیروی انسانی تحصیل کرده دانشگاهی نشود.
پشتیبانی و حمایت از فرهنگ شیعی و اسلام ناب در جامعه بحرین و عمق بخشیدن به آن از طریق شیوههای آموزشی و رسانههای دسته جمعی و حمایت از مبارزه با بیسوادی در بین مناطق شیعهنشین.
توجه به نسل جوان و فراهم کردن تحصیلات دانشگاهی که در این مورد کمک گرفتن از کارگزاران و سرمایهداران شیعه برای تخصیص صندوقهای اوقافی برای تأمین هزینه تحصیلات دانشجویان شیعه در رشتههای مختلف (با تأکید و اهتمام به کسانی که علاقهمند به تحصیلات تکمیلی در مقاطع بالاتر و در رشتههای توسعهای و آموزشی هستند).
اهمیت و تأکید بر آموزش جوانان شیعه از نظر شغل، حرفه و فن، فرهنگ مذهبی و اقدام برای دور کردن سنیهای متعصب از تبعیضها و ظلمهای فراوانی که انجام میدهند.تشویق فرزندان شیعه به برتری علمی در رشتههای مختلف در همه مراحل درسی و بالا بردن سطح علاقه و فکر فرزندان شیعیان.
حمایت و تشویق از مراکز جوانان شیعه و بالا بردن آگاهی و مسئولیتپذیری آنان تا بتوانند نقش مطلوب خود را به بهترین وجه ایفا کنند.باید به توسعه زیرساختهای مناطقی که اغلب شیعیان در آنجا زندگی میکنند، پرداخت. مشکل مسکنهای فرسوده، راهها، بیکاری و… در بین جوانان را باید حل کرد؛ زیرا تا کنون اهتمام حکومت تنها به مناطق سکونت سنیها بوده است.
استخدام و حضور در برخی از مسئوولیتهای پلیس، ارتش و گارد ملی؛ زیرا آنان به صورت یک جانبه و متعصبانه علیه شیعیان اقدام میکنند. دستِ کم برای جلوگیری از ستم آنان حضور در بین آنان ضروری است.
تلاش در جهت تأسیس صندوقی به ویژه جهت سرمایهگذاری تجاری و اقتصادی شیعیان و تشویق آنان به ورود در جهان تجارت و مال و کار با هدف تقویت بنیه شیعیان از لحاظ اقتصادی و اجتماعی و افزایش ثروت و مال آنان.
تشویق شیعیان به سمت صنایع سبک و تصاحب املاک و تجارت و کمک به طرحهای کوچک. توسعه همه این موضوعات بر طبق نظریه اقتصادی و سیاسی (مالک، حاکم است و حاکم مالک است) صورت میگیرد.
نیاز ضروری به ساخت و تأسیس صندوق سرمایهگذاری از طریق کارفرمایان شیعه احساس میشود. این صندوق باید از جانب عموم سرمایهداران شیعی حمایت شود؛ زیرا این طرح، اهمیت خاصی در سطح استراتژیکی به خاطر وضع کنونی دارد و از طریق این صندوق، کارگاههای کوچک و بزرگ تجاری شیعیان مورد حمایت قرار میگیرد.نیاز به تأسیس مرکزی ویژه برای اجرای تحقیقات و نظارت بر فعالیتهایی که شیعیان برای اجرای مقاصدشان در بحرین و به طور کلی در خلیج انجام میدهند، به شدت احساس میشود.باید از نیروها و کادرهای مخلص و متخصص علمای دین و اندیشمندان طرفدار اهل بیت: و شیعه در این مؤسسه استفاده کرد و نیز باید این نکته را مد نظر داشت که شیعیان در کشور و در منطقه احساس خطر میکنند.
باید از نقاط ضعف و قوت مؤسسههای دولتی با هدف نفوذ خود و کاهش نقش سنیها در دولت به نفع خودشان استفاده کنند. این مطلب بر اساس نظریه علمی (شناخت، قدرت) صورت میگیرد. نظریهای که امید داریم از آن با ذکاوت و هوشیاری استفاده کنیم.ضروری است، بررسیهای واقعی و بر اساس پایههای علمی صورت بگیرد تا نیاز واقعی مردم برآورده شود و با برطرف نمودن نیازهای واقعی زندگی همراه با رفاه و آرامش را برای آنان به ارمغان بیاورد. با توجه به اصل عدالت اجتماعی که اسلام به آن فرا خوانده است و با توجه به اکثریت قاطع شیعیان توجه به آرامش، امنیت و رفاه حق مسلّم آنان است. بنابراین معنای برآوردن نیازهای مردم محدود کردن دیگران نیست، بلکه عدالت در بین مردم ایجاب میکند که هر کس به حقوق خود برسد ولی یک نکته بسیار مهم است که نباید حقوق شیعیان پایمال شود و به ویژه اینکه صداهایی که منادی رعایت حقوق شیعیان بودند، خاموش شدهاند.
تلاش در جهت افزایش آگاهی محافل شیعی نسبت به خطرات احتمالی و فعالیتهای پنهانی که جهت تضعیف شیعیان صورت میگیرد تا شیعیان نتوانند جریان امور را در کشور به دست گیرند.پیگیری تجاوزات و تبعیض طایفهای که اهل تسنن متعصب و حامی دولت آل خلیفه در بخشهای مختلف علیه شیعیان به عمل میآورند، مثل (تحصیل، پستها، پیشرفتها، کتابها، ساخت مسجد، طرحهای مسکونی و…) و به کارگیری این سند در مرحله اول برای رسیدن به حقوق از دسترفته خود و در مرحله بعدی جلوگیری از ادعاهای دروغین طایفههای دیگر مبنی بر اینکه تبعیض، ضد شیعیان صورت نمیگیرد.
واقعیت نسبت جمعیت در بحرین چیست؟ و چه کسانی بر اکثریت جمعیت حکومت میکنند؟ باید آمار دقیقی از نسبت حقیقی شیعیان تهیه شود نه برحسب آماری که اقلیت حاکم ارائه میدهند و نیز باید امکان تهیه آماری دقیق از تعداد شیعیان و نسبت افزایش سالیانه آنها مورد بحث و بررسی قرار گیرد تا در نتیجه رأیگیری و انتخابات سالم، متولیان و حاکمان از طریق خود مردم و رأی اکثریت انتخاب گردند.
نیاز مبرم به تشکیل کمیتههای کار در خارج از کشور به منظور شناسایی و شرح و توضیح تبعیضها، محدودیتها، زندانیان و شکنجه و دیگر رفتار ناشایست تعصب آمیز علیه شیعیان و رساندن صدای مظلومیت شیعیان به مراکز و مجامع بینالمللی و حقوق بشر.
باید هماهنگی و همکاری مستحکمی با دیگر شیعیان در دیگر کشورهای شورای همکاری خلیج به وجود آید. البته کسانی که بسط و گسترش شیعیان به ضرر آنها است، مخالفت جدی و تفرقهافکنی خواهند نمود، اما شیعیان این کشورها باید تلاش کنند تا پستها و مراکز مهم و حساس را به دست گیرند. این کار با هدف مبارزه گسترده از خطرات ناگهانی و غافل گیرکننده متعصبان نه تنها در بحرین بلکه در کل منطقه است.
توجه و اهتمام به وضعیت معیشتی شیعیان واجب و ضروری است و باید سهم آنها در پستهای مهم و حساس کشور افزایش یابد و اوضاع اقتصادی و اجتماعی آنان بهبود یابد. این کار با هدف نگه داشتن شیعیان در کشور خود و افزایش آنها و جلوگیری از مهاجرت آنها به کشورهای همجوار که در نتیجه احساس سرخوردگی، انزوا و گاهی ظلم است، صورت میگیرد.باید همکاری کامل صورت گیرد تا ازدواج در بین جوانان جویای کار فقیر شیعه آسان شده و کمکهای مالی در این مورد به جوانان ارائه شود. استانها طرح ازدواج دسته جمعی را با همکاری و هماهنگی انجمنها و صندوقهای خیریه بر عهده بگیرند.
باید راه حلهای مناسبی را برای حفظ عفت آنها و جلوگیری از فساد و بیبندوباری به وجود آورد. بنابراین برآورده کردن نیازهای آنان در بخشهای شغل و مسکن و ازدواج ضرورتی انکارناپذیر است.
باید نسبت به کارهای متعلق به زنان شیعه اهتمام بیشتری صورت بگیرد. این امر به خاطر آگاهی بخشی و تثبیت کارهای سازمان یافته برای آنان و افزایش سطح مادی، سیاسی و علمی زنان صورت میگیرد. با علم به این نکته که در کشور، تعدادی انجمنهای زنانه وجود دارد که در خدمت اهداف شیعیان است و مهمترین این انجمنها عبارتاند از: سازمان الزهراء (از سال ۱۹۸۳) و ۳ انجمن آینده وابسته به انجمن الوفاق، رهبری د. شعله شکیب و انجمن الرساله و انجمن زنان بحرین به رهبری وجیه البحارنه وابسته به جنبش السفاره. باید با حمایت آنان به ارتقای نقش زنان در امور فرهنگی، اقتصادی و سیاسی آنان افزود.
اکنون در کشور بحرین که ۸۰ درصد شیعه هستند، فرزندانشان در مدارس دولتی، تعلیمات دینی را بر اساس مذاهب غیرشیعی فرا میگیرند. لازم است تدابیری اتخاذ گردد که متون دینی آنان بر طبق مذهب جعفری تنظیم و تدوین و به صورت رسمی اجازه تدریس بر اساس مذهب جعفری (شیعه اثناعشری) صادر گردد.انحصار رسانههای جمعی و عمومی به اقلیت حاکم، و جلوگیری شیعیان از ایفای نقش در برنامههای رادیو، تلویزیون و مطبوعات، تبعیض و ظلم بزرگی است. با توجه به تعداد انبوه شیعیان حق آن است که لااقل اجازه راهاندازی رادیو و تلویزیون و مطبوعات شیعی به نسبت جمعیت داده شود و به همان نسبت نیز از طرف حکومت مورد حمایت مالی قرار گیرند.به دست آوردن آزادی تعلیم دینی و انجام مراسم عبادی و شعائر مذهبی شیعیان مانند دیگر ملتها حق مسلّمی است که اقلیت حاکم از آن جلوگیری مینمایند. این عمل نامشروع بوده و باید آزادیهای لازم به شیعیان داده شود.
اجازه ساخت و احداث و تجدید بنای مساجد به شیعیان داده نمیشود. در حالی که برای اهل تسنن کوچکترین محدودیتی وجود ندارد. با توجه به ضرورت انجام مراسم عقیدتی و وجود اماکن عبادی، شیعیان نیازمند تلاش و پافشاری برای ساخت مساجد، حسینیهها، مراکز دینی و حوزههای علمیه دینی هستند.
۱) اعاده حقوق شیعیان همانند دیگر شهروندان بحرینی.۲) برخورداری کودکان شیعه از حقوق شهروندی همانند سایر کودکان کشور.۳) آزادی در انجام مراسم عبادی بر طبق مذهب حقه جعفری.۴) استفاده از امکانات و ابزار و وسایل تبلیغاتی برای انجام و گسترش فعالیتها.۵) برخورداری از رادیو، تلویزیون، ماهواره، مطبوعات و منشورات.۶) اجازه چاپ کتب و مجلات، هفتهنامه و ماهنامههای دینی و فرهنگی به شیعیان.
پایان دادن به تبعیضاتی که علیه شیعه اعمال میشود، متوقف ساختن اعطای تابعیت سیاسی به اتباع بیگانه و نیز جلوگیری از مشارکت شهروندان عربستان سعودی در انتخابات بحرین.
متوقف ساختن بیانیهها و سخنرانیهایی که شک و بی اعتمادی نسبت به شیعیان را در افکار عمومی ایجاد میکند.
به کارگیری شیعیان در ترکیب ارتش بحرین و نیروهای انتظامی به منظور استفاده از اقوام مختلف بحرین در نیروهای نظامی و انتظامی کشور.
پایان بخشیدن به فعالیتهای رسمی و غیررسمی که شیعه را از زندگی در مناطق سنینشین منع میکند.
ارائه تعریف درست از تبعیض مذهبی و یا تبعیض نژادی و صدور دستورات قانونی که این تبعیضات را از میان بردارد.
اجرای سرشماری دقیق و بیغرض که توسط آن ترکیب قومی و مذهبی و اجتماعی و اقتصادی ساکنان بحرین مشخص گردد.
برگزاری سمینارها و همایشهایی که به گروههای سیاسی و مسئوولین شیعی فرصت میدهد تا مشکلات شیعیان کشور را شناسایی نموده و به چارهاندیشی بپردازند.
مشخص ساختن مناطق انتخاباتی و همچنین ناظرین معتمد شیعی، تا بدین وسیله بافت جمعیتی و قبیلهای بهتر مشخص گردیده و از تقلب گسترده علیه شیعیان جلوگیری گردد.
افزایش اختیارات پارلمان، کاهش اعضای انتخاباتی توسط حاکم و مشخص ساختن نقش پارلمان بر اساس مفاد و توافقنامه.
برخورداری پارلمان از صلاحیت قانون گذاری.
لغو محدودیتهایی که در مورد تشکیل احزاب سیاسی وجود دارد.
پایان بخشیدن به اوضاع خفقان نسبت به فعالیت احزاب مخالف که به طور مسالمت آمیز فعالیت میکنند.
واگذاری سِمتهای رده بالای دولتی بر اساس شایستگی و حضور افرادی غیر از خانواده آل خلیفه در وزارتخانههای کلیدی.
صدور قوانینی که آزادی بیان و تجمع مردمی را بر اساس معیارهای بینالمللی به رسمیت بشناسند.
پایان دادن به بازداشتهای سیاسی و آزاد ساختن زندانیان سیاسی.
پاسخگو بودن تمام شهروندان بحرینی از جمله اعضای خانواده سلطنتی در مقابل خطاهایی چون سوءاستفاده از مقام خود برای ثروت اندوزی و غیره.
وجود شفافیت در روابط و مسائل مالی حکومت و نیز داراییها و اموال تمامی مسئوولان از مقام وزرات گرفته تا بالاترین مقام کشور.
پیگیری و گسترش تلاشهای انجام شده به منظور حل مشکلات اجتماعی اقتصادی و بیکاری روزافزون. صدور حکم مجرمیت برای کارفرمایانی که کارگران خارجی فاقد ویزای کار را به کار میگیرند و در نتیجه کارگران شیعی همچنان بیکار میمانند.
فراهم ساختن فرصتهای آموزش حرفه و مشاغل.
سرعت بخشیدن به اصلاحات بازار کار.
شفاف سازی معاملات و امور تجاری دولتی و خصوصی.
ملیسازی زمینهای فراوانی که ملی بوده و اکنون در اختیار خانواده حاکم قرار دارد و به فروش گذاشتن آنها برای شهروندان بحرینی با استفاده از طرحهای دولتی و یا فروش آن در بازار روز به نرخ عادلانه.
مشارکت هر چه بیشتر در فعالیتهای سیاسی.
همکاری با اعضای پارلمان برای حل بحران قانون اساسی و بحران سیاسی کنونی.
گسترش روابط با مسئوولین و مؤسسات بین الملی حقوق بشر، بیان مشکلات جهت کاستن فشارهای اجتماعی و اقتصادی که زندگی و جامعه شیعیان را با مشکل مواجه ساخته است.
مشارکت فعالانه در انتخابات به شرط اینکه دولت مناطق انتخاباتی را تفکیک و مشخص کند.
تشویق به فعالیتهای مسالمت آمیز و پرهیز از هرگونه اعمال تهدیدآمیز.
تشکیل تربیون آزاد و صدور قانونی در مورد احوال شخصیه و آزادی افکار و عقائد.
برگرفته از کتاب “شیعیان بحرین” نوشته ی علی انصاری بویراحمدی
اختصاصی مجمع جهانی شیعه شناسی
هیچ نظری وجود ندارد