182 الغدير قرائة فى دستورية النص (عربى , خطى ) محمد جواد طريحى . وزيرى , 60ص تقريباً . در اين كتاب دربارهء اينكه غدير يك قانون اساسى است , نه صرف يك خطبه و اجتماع بحث شده است . 183 غدير كجا و چه روزيست ؟(فارسى , چاپى ) 30ص . 184 غدير كى بركتين (اردو, چاپى ) 185 الغدير والمعارضون (عربى , چاپى ) سيد جعفر مرتضى عاملى . چاپ اول : مؤسسة آل البيت (ع ) لاحياء التراث , قم , سال 1410ق . وزيرى , 45ص . ];((ّّچاپ دوم : دارالامير للثقافة و العلوم , بيروت تراثنا شماره 21ص 121ـ 165 تراثنا (مؤسسه آل البيت ) شمارهء 28ص 244 اين كتاب جوانب مختلف غدير كه اكثراً تاريخى و اجتماعى و گاهى كلامى است را تحليل نموده و با وجود اختصارنكات ارزنده اى را در چند بخش بيان نموده و تقسيم بندى كلى ندارد. عناوين بخشها و ابحاث اين كتاب ـ به صورت ترجمه شده ـ به اين مضمون است : پيشگفتار, غدير و امامت , رويداد ابدى , راه گشاى حلال , خلافت يا امامت , امامت در جلوهء انسان و زندگى , فمابلغت رسالته , اعتراض كنندگان , جواب از آنها, نصوص صريح در امامت اهل بيت (ع ) به خصوص اميرالمؤمنين (ع ),خليفه دوم نيز در اين باره حديث مى كند, قريش در كلمات اميرالمؤمنين (ع ), كلمات معتزلى حنفى در اين باره , امراءدر فرمايشات پيامبر (ص ) كه چهارده مورد را آورده , هياهو و غضب منافقين در امامت اميرالمؤمنين (ع ): كه هشت مورد را بيان نموده , دو نكتهء قابل توجه : 1 مكان ايراد خطبهء غدير 2 جمله <كلهم من قريش >در خطبه , جايگاه ,رسوايى , قريش و خلافت بنى هاشم , امرالهى , تذكر لازم , چنين مى گوييم , خلاصه و نتيجه , و در آخر يازده مطلب دررابطه با غدير و جوانب آن بيان مى كند كه به اين شرح هستند: 1 روز عبادت 2 چرا در مراسم حج 3 نيز با حضور پيامبر (ص ) 4 جوشش عواطف 5 مردم و مسؤوليت 6تصميم گيرى انحصارى 7 خضوع اجبارى گردنكشان 8 و اينچنين مقايسه كن 9 بناى ثابت پروردگار 10 تهديد والزام پروردگار 11 آنچه شده بهترين است . نكات قابل توجه : 1 مصادر كتاب تقريباً نيمى از شيعه و نيمى از عامه هستند. 2 اين كتاب ابتدا به صورت مقاله اى در مجلهء تراثنا شماره 21كه مخصوص غدير سال 1410قمرى است چاپ ومنتشر گرديد, و سپس توسط دارالامير للثقافة و العلوم همراه با فهارس به طور مستقل به چاپ رسيد. 3 كتابشناسى حاضر از آنچه در تراثنا شماره 21بود نوشته شده و چاپ مستقل آن به دست نيامد. 4 اين كتاب در مجلهء تراثنا شماره 21با نام <الغدير فى ظل التهديدات الالهية للمعارضة>است , كه عنوان مقاله حساب مى شود. 186 الغدير و الوحدة الاسلامية (عربى , چاپى ) گزينش و ترجمه , جعفر صادق خليلى . مؤسسة البعثة (قسم الاعلام الخارجى ), تهران , سال 1409ق , 1367ش . ؟, 10ص . اين كتاب ظاهراً گزيده اى از كتابهاى استاد مرتضى مطهرى در موضوع غدير است . 187 غديريات هادفة (عربى , چاپى ) سيد طالب بن يوسف خرسان , مر 1353ق . چاپ : مطبعة النعمان , نجف , سال 1385ق . رقعى , 16 . اين كتاب شامل اشعار دربارهء غدير است . نكتهء قابل توجه : كتابى به نام <الشهاب المينيز فى تواتر حديث الغدير>از سيد طالب بن على خرسان هست و نبايد اشتباه شود. 188 الغديرية (عربى , خطى ) ابراهيم بن على كفعمى (تقى الدين ) م 905ق . الذريعة ج 16ص 26ش 99 و ج 17ص 123 اين كتاب نزديك صدبيت و قصيده اى رائيه (حرف آخر بيتها حرف <ر>است ) در غدير است . در الذريعه مى گويد: اين كتاب در مدح اميرالمؤمنين (ع ) و توصيف روز غدير است . نكات قابل توجه : 1 تمام اين كتاب و قصيده در كتاب <لواء الحمد>محمد شريف بن محمد ابراهيم اردستانى (صارم الدين ) كه نيز درموضوع غدير است آورده شده . 2 در الذريعه ج 17كتاب در عنوان دومش با نام <القصيدة الغديرية>آمده است . 189 الغديرية (عربى , خطى ) احمد احسائى . فهرست نسخه هاى خطى كتابخانهء وزيرى يزد ج 4ص 1375مجموعهء شمارهء 2468ش 2 اين كتاب در جواب شيخ عبدالله بن محمد و مشتمل بر چهار سؤال است . نكته قابل توجه : نسخه اى از اين كتاب در كتابخانهء وزيرى يزد موجود است . 190 الغديرية (فارسى , خطى ) سيد عبدالله بن شرف شاه (شاه منصور) قزوينى (جمال الدين , مدرس ) م قرن 11ق . أمل الامل ج 2ص 161ش 468 الذريعة ج 16ص 27ش 107 در الذريعة مى گويد: كتاب در اثبات امامت اميرالمؤمنين (ع ) است . 191 غديريه (فارسى , خطى ) محمد مسيح بن اسماعيل شيرازى (ملامسيحا, فسوى , متخلص به <مسيح >در شعرهاى عربى , و <معنى >درشعرهاى فارسى ) م 1127ق . الذريعة ج 13ص 28ش 112 و ج 93ص 1074 در شماره 6982 چنانچه در الذريعة دارد كتاب قصيده اى است در صد بيت . نكات قابل توجه : 1 مؤلف كتاب از ادبا و شعراى مشهور زمان خود بوده است . 2 اين كتاب از جمله كتابهايى است كه به دستور سلطان حسين صفوى در اين موضوع تأليف شده است . 3 نسخه اى از اين كتاب نزد حجةالاسلام سيد محمد على روضاتى در اصفهان موجود است . 192 الغديرية (فارسى , خطى ) ];,,ّّمحمد تقى بن محمد كاظم اصطهباناتى (شمس آبادى , الماسى ) م 1159ق . الذريعة ج 16ص 27ش 100 نكات قابل توجه : 1 چنانچه در كتاب الغدير فى التراث الاسلامى ص 135ش 41آمده : نسخه اى از اين كتاب در كتابخانهء مجدالدين نصيرى به خط مؤلف بوده كه هم اكنون نزد حجة الاسلام سيد محمد على روضاتى در اصفهان است . همچنين نسخهء ديگرى در كتابخانهء آقاى روضاتى موجود است كه نوشته شده از نسخه مؤلف است و احتمال مى رود مخصوص كتابخانهء سلطان حسين صفوى نگاشته شده باشد, چرا كه مؤلف كتاب را به نام او در سال 1125ق تأليف نموده است . 2 كتاب از جمله كتبى است كه به دستور سلطان حسين صفوى در اين موضوع تأليف شده است .
193 غديريه (اردو, خطى ) قمانچى بن حبيب الله اسماعيلى (رامئورى ) م 1173ق . فهرست كتب اسماعيليه (پوناوالا) ص 202 194 غديريه (فارسى , چاپى ) محمد جعفر بن محمد صالح قارى (ملا محمد جعفر) م قرن 12ق . چاپ اول : تهران , سال 1277ق . چاپ دوم : ناشر: شيخ محمد صادق جاراللهى (تهرانى ) سال 1391ق . رقعى , 231ص . الذريعة ج 12ص 27ش 101 فهرست كتب چاپى فارسى (خانبابا مشار) ج 3ص 3611 فهرست مؤلفين كتب چاپى (خانبابامشار) ج 2ص 323 فهرست نسخه هاى خطى كتابخانهء عمومى آية الله مرعضى نجفى ج 5ص 205ش 1822 فهرست نسخه هاى خطى كتابخانهء مدرسهء سپهسالار (تهران ) ج 3ص 192ش 5389 ];–ّّاين كتاب شامل مقدمه و پنج باب و خاتمه است : مقدمه : معنى عيد غدير و غدير. معنى عيد غدير و غدير . پنج باب : باب اول : ترجمهء فارسى خطبهء غدير و روايت آن با تفصيل از احتجاج طبرسى , و گاهى جمله اى و يا جملاتى عربى از خطبه , و سپس ايراد خطبه اى كه در كتاب ارشاد القلوب آمده نيز به همان شكل و تتمهء آن كه شامل قضيهء عقبه ءهرشى و توطئهء قتل پيامبر (ص ) است , و بعد از آن حدود بيست و پنج فضيلت براى اميرالمؤمنين (ع ) باب دوم :عظمت و جلالت عيد غدير. باب سوم : ثواب روزه و تصدق در غدير. باب چهارم : اعمال روز غدير. باب پنجم :فضيلت زيارت اميرالمؤمنين (ع ). خاتمه : چند فضيلت براى اميرالمؤمنين (ع ): كه ابتدا حدود شش فضيلت براى آن حضرت و سپس شانزده فضيلت از فضايل حضرت زهرا (س ) بعد يك حديث در فضيلت پنج تن (ع ) و يك حديث در فضيلت پيامبر (ص ) و نيزحديثى ديگر در فضيلت پنج تن (ع ) و در آخر دوازده حديث اكثراً از عامه و هم از شيعه در اثبات خلافت اميرالمؤمنين (ع ) و در نيز همراه با توضيح و استشهاد و استدلال و سپس دو حديث در فضيلت اميرالمؤمنين (ع ) است . نكات قابل توجه : 1 كتاب از جمله كتابهايى است كه به دستور سلطان حسين صفوى در اين موضوع تأليف شده است . 2 كتاب ظاهراً از روى نسخهء خطى نگاشته شده در سال 1377ق چاپ شده است . 3 در تمام صفحات كتاب حواشى شامل احاديث مربوط و مطالب لازم است , و نويسندهء آنها معلوم نيست . 4 اين كتاب در كتاب الغدير فى التراث الاسلامى ص 136ش 43و مجلهء تراثنا شماره 28(عبدالجبار رفاعى ) ص 137ش 1712با نام <رسالهء غديريه >آمده است . 195 غديريه (فارسى , خطى ) ناصر كرمانى الذريعة ج 16ص 28ش 113 نكات قابل توجه : ];ّّ1 نسخه اى از اين كتاب در كتابخانهء دانشكدهء الهيات تهران موجود است . 2 اين غديريه خطاب به ظل السطان است . 196 الغديرية (عربى , خطى ) سيد محمد حسين بن محمد على شهرستانى (حسينى , مرعشى , حائرى ) م 1315ق . الذريعة ج 16ص 27ش 103و ص 11 اين كتاب قصيده اى در وصف واقعهء غدير است . نكات قابل توجه : 1 در الذريعه مورد يادشده نام مؤلف <ميرزا حسين >آورده شده ولى چنانچه در همان جلد الذريعه ص 11ش 45 نيز كتاب الغدير فى التراث الاسلامى ص 153ش 52آمده , نام او <محمد حسين >است . 2 چنانچه در الذريعه آمده , نسخه اى از اين كتاب در كتابخانهء مؤلف موجود است . 3 همچنين كتابى به نام <الغديرية>از سيد محمد على بن حسين شهرستانى (هبة الدين ) و نيز ترجمه اش , رساله غديريه , ترجمهء عليرضا خسروانى آمده و كتاب ديگرى است . 4 اين كتاب در تراثنا شماره 28(عبدالجبار رفاعى ) ص 139ش 1739با نام <رسالة فى الغدير>آمده است . 197 غديريه (فارسى , چاپى ) سيد محمد نصيربن جعفر (متخلص به : بهجت ) حسينى (ميرزا آقا, متخلص به : فرصت , شيرازى ) 1339ق . چاپ : تهران , سال 1325ق , 1285ش . جيبى , 15ص . الذريعة ج 16ص 28ش 114ج 93ص 824و ج 19ص 251 اين كتاب شعر فارسى است . نكته قابل توجه : چاپ معرفى شده سنگى است و همراه با مقدمه اى از محمد حسين فروغى (ذكاءالملك ) است . 198 الغديريه (عربى , چاپى ) محمود عباس عاملى , م 1353ق . چاپ : چاپخانهء عرفان , صيدا (لبنان ). الذريعة ج 6ص 28ش 111و ص 101 اين كتاب شامل قصيده اى از مؤلف در غدير و سپس ايراد حديث غدير است . 199 الغديرية(عربى , خطى ) سيد محمد على بن حسين شهرستانى (هبة الدين ), حسينى , حائرى ) م 1386ق . الذريعة ج 16ص 28در شمارهء 108 كتاب شامل اين ابحاث است : حديث غدير, اجمالى از حديث غدير, تفصيل حديث غدير, تحقيق در مفاهيم ومعانى حديث غدير, ك در آخر اين بخش ده شاهد براى تفسير كلمهء <مولى >آورده شده است . نكات قابل توجه : 1 كتاب توسط عليرضا خسروانى ترجمه و با نام <رساله غديريه ء>چاپ شده است . 2 اين كتاب در فهرست تأليفات مؤلف كه توسط جناب عليرضا خسروانى جمع آورى شده و در <رسالهء غديريه >توضيح داده شده با نام <رسالة فى الغدير>آمده , ولى نام صحيح همين نام <الغديرية>است . 3 در الذريعه ج 9مورد ياد شده از اين كتاب با نام <مثنوى غديريه >و در كتاب <معجم ما كتب عن الرسول و اهل البيت (ع )>ج 6ص 200ش 15218با نام <غديريه مثنوى >ياد كرده اند. 4 ظاهراً اين كتاب در هيچ جاى الذريعة نيامده است , با اينكه ترجمهء آن حتى با خصوصيات چاپى در الذريعةآمده و در آن ترجمه به اين كتاب اشاره شده است !؟ 5 كتابى با همين نام (الغديرية) از سيد محمد حسين بن محمد على شهرستانى در الذريعة آمده است . 200 الغديرية (فارسى , خطى ) فرخنده بنت محمد كاظم (سيده , ساوجى ). كاب : از رابعه تا پروين ص 179ـ 183 ]; ّالذريعة ج 16ص 28ش 110و ج 9ص 819ش 5522و ج 18ص 231در شمارهء 155 غديريه (خسرو پرويز) = الغديرية و شرحها با الفارسية (شيرازى (فارسى , چاپى ) 201 غديريه (فارسى , چاپى ) محمد على پروانه . ناشر: عطاپور, اصفهان , 1341ش . چاپ ديگر: اصفهان سال 1390ق . نكته قابل توجه : اين كتاب در تراثنا شمارهء 28(عبدالجبار رفاعى ) ص 119ش 1603با نام <بهاريه و غديريه >آمده است . 202 غديريه (فارسى , چاپى ) اقدام خليلى . كتابخانهء علميه و شركت شهامت طبع , تبريز, 1350ق , 1311ش . وزيرى , 56ص . رقعى ,؟ ص . در ابتداى اين كتاب مختصرى ازتاريخ غدير را در دو صفحه گفته و سپس گفته و سپس به عظمت اميرالمؤمنين (ع )پرداخته شده . بعد از آن اشعارى از محمود خان منتخب در مدح حضرت ابوالفضل (ع ) آورده شده است . الغديرية (عاملى ) = القصيدة الغديرية فى مدح خير البرية (عربى , چاپى ) غديريهء مثنوى (حسينى ) = غديريه (فارسى , چاپى ) 203 غديرية و شرحها باالفارسية (فارسى , خطى ) ];11ّعبدالكريم بن محمد على شيرازى (رائض الدين , زنجانى , عارف على شاه اعجوبه ). ناشر: شمس الدين پرويزى , تبريز, سال 1384ق , 1344ش . رقعى , 15ص . فهرست كتابخانهء نور بخش تهران ج 3ص 4 فهرست نسخه هاى خطى كتابخانه شاه چراغ (شيراز) ج 2ص 313 317 اين كتاب شرح فارسى بر قصيدهء نونيهء عربى است . نكات قابل توجه : 1 چهار نسخه از اين كتاب در كتابخانه هاى ايران موجود هستند: 1 كتابخانهء آستان قدس رضوى (مشهد). 2 كتابخانهء بخش (تهران ) در مجموعهء شمارهء 615 3 كتابخانهء شاه چراغ (شيراز) در مجموعهء شمارهء ؟ 4 كتابخانهء شاه چراغ (شيراز) در مجموعهء شمارهء 618 2 اين كتاب هماره با كتاب <آئينهء طريقت و حقيقت , 2ج >از خسرو پرويز (حسام الدين ) و در آخر جلد دوم چاپ شده است . 3 در كتاب <الغدير فى التراث الاسلامى >از اين كتاب با نام <غديريه >ياد نموده و مؤلف آن را حسام الدين خسروپرويز معرفى كرده است , ولى صحيح آن , مطالبى است كه گفته شد. ( ف ) لفضائل ج ؟ (طبرى ) = الرد على الحر قوصيّة (عربى , خطى ) ضائل عيد الغدير (اصفهانى ) = فضائل الغدير (فارسى , خطى ) 204 فضائل الغدير (فارسى , خطى ) سيد محمد بن محمد باقر اصفهانى (حسينى ) . كتاب مشتمل بر پنج فصل است : 1 ؟ 2 واقعهء غدير و بيان حديث آن و انتصاب اميرالمؤمنين (ع ). 3 فضائل روز غدير. 4 اعمال عيد غدير. 5 ؟ نكات قابل توجه : 1 چنانكه در كتاب الغدير فى التراث الاسلامى آمده احتمال مى رود مولف كتاب مختارى نائينى م 1100ق , يا ازسادات جليل القدر طايفهء خاتون آبادى و يا پسر محمد امين , قاضى مشهور زمان خود باشد. 2 اين كتاب از جمله كتابهايى است كه به امر سلطان حسين صفوى در اين موضوع تأليف شده است . 3 نسخه اى از اين كتاب نزد حجةالاسلام سيد محمد على روضاتى در اصفهان موجود است كه در 93ورقه و به خط بهاء الدين طالقانى در سال 1125قمرى نگاشته شده است . 205 فى رحاب الغدير (عربى , چاپى ) على اصغر بن محمد مروج (مروج الشريعة, كرمانى , خراسانى )! مؤسسة النشر الاسلامى (جامعهء مدرسين ), قم , چاپ اول , سال 1414ق . ]; وزيرى , 536ص . اين كتاب خلاصهء جلد اول <الغدير فى الكتاب و السنة و الادب >علامهء امينى و شامل خلاصه اى از زندگانى ايشان و مقدمه و سپس چهارده فصل است : 1 اهميت غدير در تاريخ 2 واقعهء غدير 3 عنايت خداوند عزوجل در غدير 4عنايت پيامبر (ص ) در غدير 5 عناين اهل بيت (ع ) در غدير كه شامل مناشدات بعضى از معصومين (ع ) نيز هست 6توجه به غدير در مناشده و احتجاج 7 توجه اصحاب پيامبر (ص ) به غدير (كه شامل روات حديث غدير با حروف تهجى است ) 8 توجه تابعين به غدير 9 توجه علماى مسلمين به غدير (كه شامل راويان حديث غدير از قرآن اول تاچهاردهم است ) 10 توجه به غدير در كتب مسلمين 11 توجه مؤلفين به غدير 12 بررسى و توجه به سند حديث غدير 13 بررسى و توجه به مدلول و مفاد حديث غدير 14 توجه شعراى مسلمين به غدير. نكات قابل توجه : 1- ابتدا نام كتاب <العناية بالغدير فى الاسلام >بوده و سپس به اين نام (فى رحاب الغدير) تغيير كرده است . 2- دو كتاب ديگر از همين مؤلف در غدير معرفى شده : 1 <غدير روز كمال دين >فارسى 2 <نظره الى الغدير>عربى . 3- ظاهراً هر سه كتاب با يكديگر ارتباط دارند, چرا كه هر سه با استفاده از <الغدير>علامهء امينى است , وموضوعاتشان هم بسيار شبيه است . 4- كتابهاى <غدير روز كمال دين >و <نظرة الى الغدير>احتمالاً يك كتاب هستند و فقط اولى فارسى و دومى عربى است . با مراجعه به كتابشناسى هر سه كتاب در اين كتابنامه موارد بالا روشن مى گردد.
206 فيض القدير فيما يتعلق بحديث الغدير(فارسى , چاپى ) عباس بن محمد رضا قمى , م 1395ق . مؤسسهء در راه حق , قم , چاپ اول , سال 1405ق , 1365ش . وزيرى , 462ص . الفوائد الرضوية (از مؤلف ) ص 222 الذريعة ج 16ص 409ش 1956 طبقات أعلام الشيعة (قرن چهاردهم , نقباء البشر) ج 3ص 1001ش 1498 ];ّّأعيان الشيعة ج 7ص 425 الغدير ج 1ص 157 اين كتاب خلاصه اى است از مجلدات <عبقات الانوار>ميرحامد حسين كه پيرامون حديث غدير است . كتاب در دو مقصد است : 1- اثبات تواتر حديث غدير و جواب اشكالات مربوط 2 بيان دلالت حديث غدير و رد اشكالات مربوط. مقصد اول در سه باب است : 1- شامل هشت فصل كه در فصل هشتم دوازده نفر از علماى عامه را كه تواتر حديث غدير را ثابت نموده اندنامبرده 2 ايراد كلمات فخر رازى و جواب از آنها در نه فصل 3 ايراد اشكالات ديگر و جواب آنها در دو فصل و فصل دوم در دو مقام . مقصد دوم شامل نه فصل است , كه طى آنها وجوه استدلال به حديث غدير و همچنين اشكالات جواب از آنها رابيان نموده است . در آخر فصلى در استدلال به آيهء تبليغ <يا ايها الرسول …>با ده دليل همراه با روايات و اقوال و نيز شبهات و جواب ازآنها آمده است . براى توضيح بيشتر به كتاب <عبقات الانوار>در همين كتابنامه مراجعه شود. نكات قابل توجه : 1 مؤلف اين كتاب را در تاريخ 1321مرى به انجام رسانيده است . 2 همچنين كتاب <عبقات الانوار>توسط علامه سيد على ميلانى تلخيص و به عربى ترجمه شده و به نام <نفحات الازهار فى خلاصة عبقات الانوار>است , بخش حديث غدير در آن كتاب جلدهاى 6ـ 9است . ( ق) 207 قربان غدير(فارسى , چاپى ) مصطفى ملكى . تهران , سال 1388ق , 1347ش . 31ص . 208 قصة الاسلام فى عيد الغدير (عربى , چاپى ) اسعد على سورى . چاپ اول , دارالرائد العربى , بيروت , سال 1391ق , 1971م . جيبى , 31ص . چاپ دوم : سال 1405ق , 1984م . صه هاى پيامبران (بخوان و رنگ كن ), ج 6(زمانى ) = داستان غدير (فارسى , چاپى ) صه هاى مصور اسلامى , ج 2(نعيمى ) = غدير خم بزرگترين رويداد تاريخى (فارسى , چاپى ) 209 القصيدة الغديرية (عربى , خطى ) نكته قابل توجه : اين كتاب در كتابخانهء برلين (مخطوطات ) به شمار 4292موجود است . لقصيدة الغديرية (كفعمى ) = الغديرية (عربى , خطى ) لقصيدة الغديرية (عاملى ) = القصيدة الغديرية فى مدح خير البرية (عربى , چاپى ) 210 القصيدة الغديرية فى مدح خير البرية (عربى , چاپى ) محمد حسين بن محسن عاملى (شمس الدين ) م 1342ق . چاپ اول : صيدا (لبنان ). چاپ ديگر: ناشر: محى الدين شمس الدين (پسر مؤلف ). چاپ ديگر: مطبعة الغرى , نجف , سال 1356ق . الذريعة ج 16ص 27ش 102 طبقات أعلام الشيعة (قرن دوازدهم , نقباء البشر) ج 2ص 639ش 1070 أعيان الشيعة ج 9ص 228ـ 231 كتاب حدود صد مخمص دربارهء غدير است , و از نظر ادبى بسيار سنگين و فنى و شاهد بر مقام ادبى و نيز درجه ءاعتقادات مؤلف است . نكات قابل توجه : 1 اين نام كتاب در چاپ مطبعة الغرى (نجف ) سال 1356بدون قيد سراينده آمده است , ولى در أعيان الشيعه نام <القصيدة الغديرية>آمده , و در الذريعة و الغدير فى التراث الاسلامى ص 164ش 60 با عنوان <الغديرية>ياد شده است , و چون در أعيان الشيعه تصريح به نامگذارى مؤلف كتاب را به نام <القصيدة الغديرية>نموده و نام چاپ شده درچاپى كتاب <القصيدة الغديرية فى مدح خير البرية>است , همين نام صحيح به نظر مى رسد. 2 در الذريعه از قول مجلهء <العرفان >, مى گويد: اين قصيده آخرين سرودهء مؤلف است . 3 در أعيان الشيعه پنجاه نه مخمس از اين كتاب را انتخاب نموده و آورده است . 211 القصيدة الغديرية فى مدح خبر البرية و العترة الزكية (عربى , چاپى ) محمد حسينى (فاضل ). مطبعة الشمس , سال 1341ق .
212 قطره اى از دريا, ج 1و 2(فارسى , چاپى ) محمد حسين صفا خواه , طالعى . انتشارات قديانى , چاپ اول , سال 1374ش . رقعى , ج 1 168ص , ج 2160ص . در اين كتاب صد و چهل و هفت داستان كوتاه از كتاب <الغدير>علامهء امينى انتخاب و ترجمه و بازنويسى شده است . در ابتداى كتاب خاطراتى از علامهء امينى آمده است . نكات قابل توجه : 1- احتمالاً اين كتاب ادامه داشته باشد و لذا در تعداد مجلدات نوشته شده ج 1و 2 2- داستانهاى اين كتاب ـ چون همه از كتاب <الغدير>است ـ گاهى ربطى به غدير ندارد, ولى تماماً از آن كتاب برداشته شده است . 213 القمر المنير فى قضية الغدير (عربى , خطى ) على اكبر بن عباس يزدى (ابرند آبادى , حائرى , سيبويه ) م 1363ق . الذريعة ج 17ص 170ش 901و ج 16ص 23 طبقات أعلام الشيعة (قرن چهارم , نقباء البشر) ج 4ص 1603ش 2138و ص 1431 نكته قابل توجه : چنانچه در الذريعة آمده : اين كتاب خلاصه شده از كتاب <لواء الحمد>از محمد شريف بن محمد ابراهيم اردستانى (صارم الدين ) است .
214 قهرمان غدير (فارسى , چاپى ) خيرالله اسماعيلى (اصفهانى ) . قم , سال 1392ق , 1350ش . چاپ ديگر: مهر استوار, قم 1414ق , 1372ش . ];ّّوزيرى , 328ص . فهرست كتاب چاپى فارسى (خانبابا مشار) ص 3968 اين كتاب شامل مقدمه و چهار بخش است : 1 دليلهاى عقلى براى اثبات امامت اميرالمؤمنين (ع ) 2 تعريف امام و اثبات امامت براى اميرالمؤمنين (ع ) 3آيات قرآنى دال بر امامت آن حضرت 4 فضايل اميرالمؤمنين (ع ) و قضاياى غصب خلافت و سقيفه و مناقب آن حضرت . در تمام بحشها مطالب ضمنى و توضيحى هم گفته شده , به خصوص در بخش چهارم كه بسيار است . نكته قابل توجه : مدارك اين كتاب بيست و نه كتاب از شيعه و پنجاه و شش كتاب از عامه است . ( ك ) 215 كتاب ابن سعيد فى نص الغدير(عربى , خطى ) (ابن سعيد). اثبات الهداة ج 1ص 36 نكته قابل توجه : اين كتاب جزو مصادر عامى كتاب <اثبات الهداة>است كه شيخ حر عاملى با واسطه از آنها نقل نموده است . تاب حديث الغدير (جايسى ) = حديث غدير كى سرگذشت (اردو, چاپى ) تاب حديث الولاية (احمد بن محمد) = حديث الولاية (عربى , خطى ) تاب الدراية فى حديث الولاية (سجستانى ) = الدراية فى حديث الولاية (عربى , خطى ) تاب الرازى فى نص الغدير (رازى ) = حديث الغدير (آبى ) (عربى , خطى ) تاب الردعلى الحرقوصية (طبرى ) = الرد على الحرقوصية (عربى , خطى ) 216 كتاب الروضة و الغدير (عربى , خطى ) اين كتاب در كتابخانهء برلين (مخطوطات ) به شمارهء 4888موجود است . تاب الشجرى فى نص الغدير (سجستانى ) = الدراية فى حديث الولاية (عربى , خطى ) 217 كتاب الغدير (عربى , خطى ) على بن بلال بصرى (ابوالحسن , مهلبى ). الفهرست (شيخ طوسى ) ص 96ش 402 معالم العلماء ص 67ش 457 مناقب آل ابى طالب (ابن شهر آشوب ) ج 3ص 25 اثبات الهداة ج 3ص 36 كشف الحجت و الاستار ص 452ش 2529 نهج الايمان (حسين بن جبور, كتاب خطى ). الذريعة ج 16ص 25ش 93 الغدير ج 1ص 155ش 13 معجم رجال الحديث ج 11ص 283ش 7953 نكات قابل توجه : 1 اين كتاب در تمام موارد به نام <كتاب الغدير>آمده ولى در الغدير از آن با نام <حديث الغدير>ياد شده است . بااينكه به نقل از الفهرست شيخ و معالم العلماء و مناقب آل ابى طالب آورده است . همچينن در اثبات الهداة كتاب را با عنوان <كتاب المهلبى فى نص الغدير>يادآور شده و آن را جزو مصادر عامى آن كتاب كه با واسطه از آنها نقل نموده آورده است . 2 شيخ طوسى اين كتاب را در الفهرست از احمد بن عبدون و او از مؤلف نقل مى كند, و آية الله خوئى در معجم فرموده اند: طريقهء شيخ طوسى به اين كتاب از مؤلف صحيح و باقى طريقها مجهول هستند. 218 كتاب الغدير (عربى , خطى ) محمد بن جبير طبرى (شافعى ), اثبات الهداة ج 1ص 34 نكته قابل توجه : اين كتاب از مصادر عامى كتاب <اثبات الهداة>است كه شيخ حر عاملى به واسطه از آنها نقل نموده است . ّّ219 كتاب الغدير (عربى , چاپى ) محمد مهدى بن عبدالكريم عاملى . چاپ اول : الجمعية الخيرية الثقافية, بيروت , سال 1386ق . چاپ دوم : همان ناشر, سال 1388ق . ؟, 240ص . اين كتاب با اسلوب و قلمى خاص نوشته شده است . 220 كتاب الغدير (عربى , خطى ) سيد محمد على بن مرتضى موحد (ابطحى , اصفهانى ). كتابى است تحقيقى و عميق و مفصل كه مثل ساير مؤلفان مؤلف علامه به چاپ نرسيده است . تاب الغدير (طبرى ) = الرد على الحرقوصية (عربى , خطى ) تاب الغدير (قبيسى ) = عيد الغدير اكبر عيد للمسلمين (عربى , چاپى ) تاب الغدير (غريفى ) = الولاية الكبرى (عربى , خطى ) 221 كتاب غدير خم (عربى , خطى ) (ابن جريح ). نكته قابل توجه : نام اين كتاب در اوائل كتاب <طرق حديث من كنت مولاه >(ذهبى ) آمده است . تاب غدير خم (طبرى ) = الرد على الحرقوصية (عربى , خطى ) تاب فى حديث الغدير (؟) = حديث غدير خم (عربى , خطى ) 222 كتاب فى طرق من كنت مولاه (عربى , خطى ) معاويه سجزى . معالم العلماء ص 122ش 821 نكته قابل توجه : كتابى به نام <الدارية فى حديث الولاية>مسعود بن ناصر سجستانى نيز آمده است . تاب من روى غدير خم (احمد بن محمد) = حديث الوية (عربى , خطى ) تاب من روى حديث غدير خم (جعابى ) = من روى حديث غدير خم (عربى , خطى ) تاب من روى حديث غدير (شيبانى ) = من روى حديث غدير خم (عربى , خطى ) تاب المهلبى فى نص الغدير (بصرى ) = كتاب الغدير (عربى , خطى ) 223 كتابنامهء غدير خم (قسمت چاپى ) (فارسى , چاپى ) نويسنده : نادر مطلبى (كاشانى ). به كوشش : سيد محسن دين پرور. زير نظر: بنياد نهج البلاغه (قم ). نشر الهادى , قم , چاپ اول سال 1415ق , 1374ش . رقعى : 31ص . ابتدا مقدمه اى دربارهء ضرورت تأليف كتابنامه نوشته شده و سپس به سه جهت اشاره شده است : موضوع ,مشخصات كتابها, تنوع زبانها. ];ّّبعد از آن شمارش كتابهاى شروع گرديده و فهرستى در دو بخش جداگانهء عربى و فارسى است و در بخش اول پنجاه كتاب عربى و در بخش دوم هفتاد و پنج كتاب فارسى معرفى شده است . در اين كتابنامه فقط نام كتاب و مؤلف و ناشر و نيز محل و سال و نوبت چاپ , همچنين قطع و تعداد صفحات آن معرفى گرديده و گاهى چند چاپ آورده شده است . نكته قابل توجه : اين كتابنامه قسمتى از <كتابنامهء اميرالمؤمنين (ع ), امامت و ولايت , نهج البلاغه و شريف رضى >است . تاب الولاية (احمد بن محمد) = حديث الولاية (عربى , خطى ) تاب الولاية (سجستانى ) = الدراية فى حديث الولاية (عربى , خطى ) تاب الولاية (طبرى ) = الرد على الحرقوصية (عربى , خطى ) تاب الولاية فى جمع طرق حديث <من كنت مولاه فعلى مولاه >(طبرى ) – الرد على الحرقوصية (عربى , خطى ) تاب الولاية فى طرق حديث الغدير (احمد بن محمد) = حديث الولاية (عربى , خطى ) تاب الولاية و من روى غدير خم (احمد بن محمد) = حديث الولاية (عربى , خطى ) تاب الولاية و من روى يوم غدير خم (احمد بن محمد) = حديث الورية (عربى , خطى )
224 كشف المهم فى طريق خبر غدير خم (عربى , چاپى ) سيد هاشم بن سليمان بحرانى (كتكتانى ), م 1107ق . تحقيق : مؤسسة احياء تراث السيد هاشم البحرانى (قم ). ناشر: مؤسسهء ياد شده . ];ّّوزيرى , 229ص . أمل الامل ج 2ص 341 رياض العلماء ج 5ص 298 الذريعة ج 18ص 64ش 693 فهرست الفبائى كتب خطى كتابخانهء مركزى آستان قدس رضوى ص 465 اين كتاب شامل مقدمه و سه باب است : 1 آنچه از طريق شيعه در قضيهء غدير خم آمده است (كه سى و شش طريق است ) 2 آنچه از طريق عامه آمده است (كه هشتاد و هشت طريق است ) 3 آنچه شيعه در تصريح پيامبر (ص ) درباره ءخلافت اميرالمؤمنين (ع ) نقل نموده اند (كه سى و چهار حديث است .) نكته قابل توجه : نسخه اى از اين كتاب در كتابخانهء آستان قدس رضوى با خط نسخ , نگاشته شدهء در سال 1101ق , همراه با دوكتاب ديگر از مؤلف موجود است .
225 كوثر و غدير (فارسى , چاپى ) حسن انصارى زاده . مؤسسهء انتشارات دارالعلم , قم , چاپ اول : سال 1371ش . رقعى , 93ص . كتاب دربارهء كلمات حضرت زهرا (ع ) در غدير و بحث در جوانب آن است كه با قلمى خاص گفتارى مخصوص نوشته شده است . ابتدا كلامى از مولف و سپس دو حديث از حضرت فاطمه (س ) را نقل نموده و توضيح داده است : الف ـ حديث محمودبن لبيد: حمد و سلام , مطلع , و آنگاه شرح و بحث در حديث در هفت بخش با اين عناوين : 1گريهء سوال انگيزه 2 سوال به مورد 3 امام و كعبه 4 پيروى از عترت = مبناى وحدت 5 خود كردند و به خدا نسبت دادند 6 چشم دل كور است 7 جوشش وحدت از غدير: پيرامون حديث و محدث . ب ـ مصاحبه يا حديث دوم : اشاره به نكات حديث , پيام دختر پيامبر (ص ). ];ّّسپس چهل حديث در فضايل اميرالمؤمنين (ع ) كه مؤلف براى شفاى فرزندش نذر كرده بوده , آورده و به علامه ءامينى هديه نموده است . نيز چهل حديث در فضايل حضرت فاطمهء زهرا (ع ) نقل نموده , و اين احاديث اكثر قريب به اتفاق از كتبا شيعه هستند. نكته قابل توجه : كتاب ديگرى به نام <حماسهء غدير از ديدگاه حضرت فاطمه (ع )>از محمد دشتى نيز هست , كه غدير در كلمات حضرت فاطمه (ع ) را بيان نموده است . ( ل )
226 للغدير آيتان (عربى , چاپى ) حبيب مشكسار (شيرازى ) . چاپ مصطفوى , شيراز, چاپ اول , سال 1405ق , 1365ش . وزيرى , 21ص . در اين كتاب دو آيهء مهم از قرآن كه شاهد مستقيم بر غدير است ذكر شده و بيان گرديده است : 1 <يا ايها الرسول بلغ ما انزل اليك من ربك >2 <اليوم اكملت لكم دينكم >. در ذيل آيهء اول اشعارى كه مراسم غدير را ترسيم مى كند ذكر شده و در ذيل آيهء دوم توضيحاتى آورده است . نكتهء قابل توجه : اين كتاب به صورت هديه منتشر شده است . 227 لواء احمد(فارسى , چاپى ) محمد شريف بن ابرايهم اردستانى (صارم الدين , يزدى , حائرى ) م قرن 14ق . چاپ : بمبئى (هند), سال 1305ق ,1887م . الذريعة ج 18ص 356و ج 17ص 170در شمارهء 901 أعيان الشيعة ج 45ص 313 در اين كتاب وقايع حجةالوداع , فضيلت و برترى روز غدير و سپس خطبهء پيامبر (ص ) در اين روز و همچنين خطبةاميرالمؤمنين (ع ) به مناسبت روز غدير,دعا و زيارت اميرالمؤمنين (ع ) در روز غدير, و در آخر بعضى قصايد در مدح آن حضرت آورده شده كه دو قصيده از مؤلف است . نكات قابل توجه : 1 اين كتاب توسط علامه على اكبر سيبويه خلاصه شده و به نام <القمر المنير فى قضية الغدير>است . 2 كتاب <القصيدة الغديرية فى مدح خير البرية>از محمد حسين عاملى تماماً در اين كتاب آمده است . 3 تأليف اين كتاب در سال 1304قمرى به انجام رسيده و پس از يكسال به صورت چاپى سنگى در بمبئى (هند)];ك ك به چاپ رسيده است . منبع: www.balagh.net الف
هیچ نظری وجود ندارد