گلچينى از سخنان نورانى امام حسين (ع)

. ثواب گوش دادن به قرآن… واستمع القرآن کتب الله له بکلّ حرفٍ حسنةٌ(اصول کافى،ج 2،ص 611)و هر کس گوش به قرآن دهد، خداوند در مقابل هر حرفى که شنيده است يک حسنه برايش ثبت مى کند.
2. مخلوقات بدون پدر و مادروسبعةُ اشياء لم تُخلق فى رحم فأولها آدم ثمّ حوّاءُ والغَرابُ وکبشُ إبراهيم (ع) و ناقةُ الله و عصا موسى (ع) والطير الذى خلقه عيسى بن مريم (ع) (تحف العقول، ص174)امام حسين (ع) ضمن جواب به سئوال هاى پادشاه روم فرمود: و اما هفت موجودى که بدون خلقت در رحم مادر آفريده شدند حضرت آدم، حوّا، کلاغ، قوچ حضرت ابراهيم و ناقه حضرت صالح و عصاى حضرت موسى و پرنده اى که عيسى بن مريم آن را درست کرد.
3. ترس از خدا و شدائد آخرتلا يَأمَنُ مِن يوم القيامةِ إلاّ مَن قَدْ خافَ اللهَ فِى الدُّنيا(بلاغة الحسين، ص 285)کسى از اهوال و شدائد قيامت در أمان نمى باشد، مگر آن که در دنيا ترس از خدا داشته باشد.
4. مرگ با عزتمَوت فى عزّ خيردٌ من حياة فى ذلّ (بلاغة الحسين، ص 282)مرگ با عزت بهتر از زندگى ننگين است.
5. غيبت لقمه سگ هاى جهنمياهذا کفّ عن الغيبة فإنها أدام کلاب النّار (تحف العقول، ص 177)امام حسين (ع) به شخصى که غيبت ديگرى را مى کرد فرمود: خود را از غيبت باز دار، و همانا آن لقمه سگ هاى آتش جهنم است.
6. اقسام عبادتإنّ قوما عبدوا الله رغبةً فتلک عبادة التّجار، و إن قوما عبدوا الله رهبةً فتلک عبادة العبيد، وإن قوما عبدوا الله شکرا فتلک عبادة الاحرار و هى افضل العبادة (تحف العقول، ص 177)به تحقيق عده اى خدا را جهت طمع و آرزوى بهشت عبادت مى کنند که يک نوع معامله و تجارت است، و عدّه اى هم از روى ترس عبادت مى کنند که عبادت عبد و نوکر باشد و طايفه اى هم به عنوان شکر و سپاس عبادت مى کنند که اين عبادت آزادگان مى باشد و بهترين نوع عبادت است.
7. اظهار حاجت به مردملاترفع حاجتک إلاّ إلى أحد ثلاثة: إلى ذى دين، او مروّة، او حسبٍ (تحف العقول، ص 178)نياز و حاجت خود را به کسى اظهار مکن، مگر به يکى از سه نفر: يا ديندار، يا جوانمرد، يا با شرافت.
8. سبقت در آشتىأيّما إثنين جرى بينهما کلامٌ فطلب أحدهما رضى الاخر کان سابقه إلى الجنّة (محجة البيضاء، ج 4، ص 228)اگر در بين دو نفر اختلافى پيدا شود و يکى از آن دو نفر از ديگرى طلب رضايت نمايد، سبقت گيرنده اهل بهشت خواهد بود.
9. عاقبت عمر سعدأما أنّه يقرّ بعينى إنّک لا تأکلُ بُرّ العراقِ بعدى الاّ قليلاً(محجة البيضاء، ج 4،ص 230)امام حسين (ع) خطاب به عمر سعد فرمود:در حقيقت مى بينم که نمى خورى از گندم عراق بعد از من، مگر مقدار کمى (يعنى به آرزوى خود نمى رسى که به حمدالله توسط مختار بدرک فرستاده شد).
10. حوائج مردم، نعمت اللهىواعلموا أنّ حوائج النّاس إليکم من نعم الله عليکم، فلا تميلوا النّعم فتحوّل نقما (الشهاده، ص 38)بدانيد که احتياج و مراجعه مردم به شما از نعمت هاى الهى است، پس مواظب باشيد که نعمت ها حيف و ميل نگردد و بيهوده تلف نشود که مبدّل به نقمت و بى چارگى خواهد شد.
11. سخاوتمندترين و با گذشت ترين مردمإنّ أجْوَدَ النّاس من أعطى مَن لايرجوهُ، وإنّ أعفى النّاس من عفى عن قدرةٍ، وَإنّ اَوصل النّاس من وصل من قطعه (الشهاده، ص 39)همانا، سخاوتمندترين مردم کسى است که کمک نمايد به کسى که اميدى به وى نداشته، و بخشنده ترين افراد کسى خواهد بود که از روى توان و قدرت گذشت نمايد، و بهترين کسى که صله انجام دهد، آن فردى است که با کسانى رفت و آمد مى کند که با او قطع رابطه کرده اند.
12. همنشينى با افراد پست و گناهکارمُجالسةُ أهلِ الدِّنائَةِ شر، و مجالسة اهل الفسق ريبة.(الشهاده، ص 43)همنشينى با افراد پست و رذل موجب شرّ خواهد شد، و همنشينى با معصيت کاران موجب شکّ و ترديد در درون انسان مى گردد.
13. ياد مرگ و حضور در قيامتيابن آدم اذکر مصرعک و مضجعک بين يدى الله تشهد جوارحک عليک يوم تزلّ فيه الاقدام. (الشهاده، ص59)اى فرزند آدم! بياد آور لحظات مرگ و جان دادن را، و سپس استراحتگاه خود را در قبر، و اين که در پيشگاه خداوند قرار مى گيرى و اعضاء و جوارحت عليه تو شهادت مى دهند در آن روزى که قدمها مى لرزد و سست مى شود.
14. ياد فناى گذشتگانيابن آدم! اذکر مصارع ابائک وأبنائک کيف کانوا وحيث حلّوا و کأنّک عَن قليلٍ حللت محلّهم. (الشهاده، ص60)اى فرزند آدم! متذکر شو که پدران و فرزندانتان چگونه با مرگ روبه رو شدند و چه شدند، و کجا رفتند، و بزودى تو هم به ايشان خواهى پيوست (پس خود را آماده ساز).
15. على (ع) شهر هدايتسَمعتُ رسول الله (ص) يقول إنّ عليا هو مدينة هدى، فمن دخلها نجى، و من تخلف عنها هلک. (الشهاده، ص 72)شنيدم از رسول خدا (ص) که فرمود: همانا، على (ع) شهر هدايت است، که هر کس داخل آن گردد (و ولايت او را معتقد باشد) نجات يافته و هر کس از آن تخلّف نمايد به هلاکت خواهد رسيد.
16. دنيا و اهل دنياإنّ الله خلق الدّنيا للبلاء، و خلق أهلها للفناء. (الشهاده، ص 196)همانا، خداوند دنيا را محل آزمايش آفريده، و موجودات دنيا را براى فانى شدن و رفتن به عالم ديگري.
17. رضايت خدا در رضايت اهل بيت (ع)رضى الله رضانا أهل البيت. (الشهاده، ص 229)رضايت و خشنودى خداوند در رضايت ما اهل بيت رسول الله (ص) خواهد بود.
18. آثار اطاعت از پيامبر (ص) و على (ع)مَن عرف حقّ أبويه الافضلين محمدٍ و عليٍّ وَاَطاعهُما، قيل له تبحّج فى أيّ الجنان شئت (الشهاده، ص 293).هر کس حق والدينش: محمد (ص) و على (ع) را که با فضيلت ترين انسانها هستند، بشناسد و اطاعت شايسته کند، در قيامت به او گفته مى شود هر کجاى بهشت را مى خواهى انتخاب کن.
19. اکمال عقللا يکمل العقل إلاّ باتّباع الحقّ. (الشهاده، ص 356)عقل (و شعور و بينش) انسان تکميل نمى گردد، مگر با متابعت حقّ.
20. موجب رضايت و سخط خداوندمن طلب رضى الله بسخط النّاس کفاه الله اُمور النّاس، و من طلب رضى النّاس بسخط الله وکله الله إلى النّاس. (الشهاده، ص 260)کسى که رضايت خدا را مى طلبد، گرچه مردم از او رنجيده شوند، خداوند او را کفايت خواهد کرد، و هر کس رضايت مردم را بخواهد، گرچه به غضب خدا باشد، خدا هم او را به مردم رها مى کند.
21. اصلاح امت، نه قدرت طلبىاللهم إنّک تعلم ما کان منا تنافسا فى سلطان و لا التماسا من فضول الحطام و لکن لنرد المعالم من دينک و نظهر الاصلاح فى بلادک و يأمن المظلومون من عبادک و يعمل بفرائضک و سننک و احکامک. (تحف العقول، ص 243)در باره فلسفه قيامش فرمود: بار خدايا! تو مى دانى که آنچه از ما اظهار شده براى رقابت در قدرت و دستيابى به کالاى دنيا نيست، بلکه هدف ما اين است که نشانه هاى دينت را به جاى خود برگردانيم و بلادت را اصلاح نماييم تا ستمديدگان از بندگانت امنيت يابند و به واجبات و سنتها و دستورهاى دينت عمل شود.
22. بهداشت جسم و خودسازىاوصيکم بتقوى الله و احذرکم ايامه… فبادروا بصحة الاجسام فى مدة الاعمار… فاياک ان تکون ممن يخاف على العباد من ذنوبهم…. (تحف العقول، ص 243)اى مردم! شما را به تقواى الهى سفارش مى کنم و از (گناه کردن) در ايامش برحذر مى دارم… در مدت عمر به سلامت و تندرستى جسم پيشى گيريد… و از کسانى مباشيد که بر گناه بندگان بيم دارند و خود از عقوبت گناه خويش آسوده خاطراند.
23. نعمت ناخوش انجامالاستدراج من الله سبحانه لعبده ان يسبغ عليه النعم و يسلبه الشکر (تحف العقول، ص 250)غافلگير کردن بنده از جانب خداوند به اين شکل است که به او نعمت فروان دهد و توفيق شکرگزارى را از او بگيرد.
24. تباهى دنياان هذه الدنيا قد تغيرت و تنکرت و ادبر معروفها، فلم يبق منها الا صبابه کصبابه الاناء و خسيس عيش کالمرعى الوبيل، الا ترون ان الحق لا يعمل به و ان الباطل لايتناهى عنه، ليرغب المومن فى لقاء الله محقا، فانى لا ارى الموت الا سعادة و لاالحياة مع الظالمين الا برما ان الناس عبيد الدنيا و الدين لعقٌ على السنتهم يحوطونه ما درّت معائشهم فاذا محصوا بالبلاء قل الديانون.(تحف العقول، ص 249 250)امام حسين (ع) در هنگام سفر به کربلا فرمود: راستى اين دنيا دگرگونه و ناشناس شده و معروفش پشت کرده، و از آن جز نمى که بر کاسه نشيند و زندگى اى پست، همچون چراگاه تباه، چيزى باقى نمانده است. آيا نمى بينيد که به حق عمل نمى شود و از باطل نهى نمى گردد؟ در چنين وضعى، مؤمن به لقاى خدا سزاوار است. و من مرگ را جز سعادت، و زندگى باظالمان را جز هلاکت نمى بينم. به راستى که مردم بنده دنيا هستند و دين بر سر زبان آنهاست و مادام که براى معيشت آنها باشد، پيرامون آن اند، و وقتى به بلا آزموده شوند، دينداران اندک اند.
25. روى آوردن به ديندارى، جوانمرد و اصيللاترفع حاجتک الا الى احد ثلاثه: الى ذى دين، او مروه او حسب (تحف العقول، ص 251)جز به يکى از سه نفر حاجت مبر: به ديندار، يا صاحب مروت، يا کسى که اصالت خانوادگى داشته باشد.
26. نشانه هاى مقبول و نامقبول انسانهامن دلائل علامات القبول: الجلوس الى اهل العقول. و من علامات اسباب الجهل المماراة لغير اهل الکفر. و من دلائل العالم انتقاده لحديثه و علمه بحقائق فنون النظر. (تحف العقول، ص 252)از دلائل نشانه هاى قبول، همنشينى با خردمندان است. و از نشانه هاى موجبات نادانى، مجادله با مسلمانان. و از نشانه هاى دانا اين است که سخن خود را نقّادى مى کند و به حقايق فنون نظر داناست.
27. نشانه هاى مؤمنان المؤمن اتخذ الله عصمته و قوله مرآته، فمرة ينظر فى نعت المؤمنين وتارة ينظر فى وصف المتجبرين، فهو منه فى لطائف و من نفسه فى تعارف و من فطنته فى يقين و من قدسه على تمکين. (تحف العقول، ص 253)به راستى که مومن خدا را نگهدار خود گرفته و گفتارش را آيينه خود، يک بار در وصف مؤمنان مى نگرد و بار ديگر در وصف زورگويان، او از اين جهت نکته سنج و دقيق است و اندازه و قدر خود را مى شناسد واز هوش خود به مقام يقين مى رسد و به پاکى خود استوار است.
28. نتيجه پيروى از گناهکارمن حاول امرا بمعصية الله کان افوت لما يرجو و اسرع لما يحذر. (تحف العقول، ص 253)کسى که با نافرمانى خدا گرد کسى گردد، آنچه را اميد دارد از دست رفتنى تر است و از آنچه برحذر است زودتر دچارش گردد.
29. احترام به ذريّه زهرا (س)و الله لا اعطى الدنيه من نفسى ابدا و لتلقين فاطمه اباها شاکيه ما لقيت ذريتها امته و لا يدخل الجنه احد اذاها فى ذريتها.(لهوف سيد بن طاوس، ص23)به خدا قسم من هرگز زير بار پستى و ذلت نخواهم رفت و در روز قيامت، فاطمه زهرا پدرش را ملاقات خواهد کرد، در حالى که از آزارى که فرزندانش از امّت پيامبر (ص) ديده اند به پدر خويش شکايت خواهد برد و کسى که ذريه فاطمه را آزار دهد داخل بهشت نخواهد شد.
منبع : نشريه پاسدار اسلام، دى 1387 – شماره 325