رد پای سلفی گری در استان سیستان و بلوچستان
در این فصل به ردّ پای سلفیگری در استان پرداخته میشود. اما قبل از اینکه به اندیشههای حاکم بر اهل تسنن در زمان حاضر بپردازیم لازم است سیری تاریخی بر اندیشههای سلفی در قرن اخیر در استان سیستان و بلوچستان بشود.
تا آنجا که شواهد نشان میدهد میتوان تحول در بلوچستان ایران در قرن اخیر را به چهار دوره تقسیم کرد:
در دوره اول؛ تفکر صوفیانه و سنتهای محلی بر اهل تسنن حاکم است. شواهدی از جمله وجود آرامگاهها و زیارتگاههای متعدد در استان، حاکی از وجود این تفکر است.
دوره دوم؛ با ورود دانش آموختگان حوزه علمیه دیوبند هندوستان در سالهای ۱۳۱۸هـ.ش به بعد آغاز میشود و آنها اولین حوزه علمیه را پایهگذاری میکنند. در این دوره نیز هنوز اندیشههای سلفی زیاد مطرح نمیشود. شاهد بر این مطلب کتبی است که از آنها بجا مانده است.
دوره سوم؛ با استقلال پاکستان در سال ۱۳۲۶هـ.ش و ورود اهل تسنن استان به مدارس اقماری دیوبند در پاکستان همراه میشود و با رواج اندیشههای سلفی در مدارس پاکستان، فضای فکری فارغالتحصیلان این حوزهها نیز به همان طرف هدایت میشود. لذا کتبی همچون شمشیر بران و… نوشته میشود. در این دوره هنوز حوزههای علمیه اهل تسنن در استان محدود است و از تعداد انگشتان دست تجاوز نمیکند.([۱])
دوره چهارم؛ با پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷هـ.ش همراه میشود. فضای حاکم بر انقلاب اسلامی، موجب بیداری مذهبی در استان سیستان و بلوچستان میگردد و این باعث رشد روز افزون مدارس دینی در این استان میشود. در سال ۱۳۶۲ فضای جدیدی برای نفوذ اندیشههای سلفی در استان ایجاد میشود و آن تأسیس اولین حوزهی علمیهی اهل حدیث در استان توسط فارغ التحصیل دانشگاه مدینه است.
در این دوره انتقادات سیاسی و مشکلات معیشتی نیز در نفوذ و ترویج این تفکرات قابل توجه است.
ردّ پای سلفیگری در استان سیستان و بلوچستان در موارد زیر قابل مشاهده است:
۱ـ حوزه علمیه
الف) متون آموزشی مدارس اهل تسنن (غیر مقلد و دیوبندیه)
کتب درسی حوزهی علمیه از مهمترین عوامل نظاممند کردن فکری طلاب میباشد. بنابراین انتخاب نوع مطالب بیان شده خیلی مهم و تأثیرگذار است. گرچه دسترسی کامل به منابع درسی حوزههای اهل تسنن و مطالعهی کتب آنها به دلایلی ممکن نبود، اما قطعاً در بعضی از کتب آموزشی حوزههای اهل تسنن (مدارس غیر مقلد و مدارس دیوبندیه) که هم اکنون تدریس میشود، اندیشههای سلفیگری موجود است که مواردی بیان میگردد.
کتب مدارس غیر مقلد
الوجیز
ترجمه این کتاب تا بحث جنازه، در پایهی اول و دوم ابتدایی خوانده میشود و از اول بحث جنازه تا آخر آن به صورت عربی در پایهی اول و دوم متوسطه خوانده میشود. از مطالبی که در این کتاب آمده است، میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
زیارت قبور به منظور پند گرفتن و یادآوری آخرت مشروع است، به شرط اینکه در قبرستان چیزی که موجب غضب خداوند متعال شود، مانند خواستن از صاحب قبر و به کمک طلبیدن او و مانند اینها نگوید.([۲])
آنچه نزد قبور حرام است:
الف) ذبح به خاطر خدا.
ب) نماز به طرف قبور.
پ) نماز نزد قبر و لو اینکه رو به قبر نباشد.
ت) بناء مسجد بر قبور.
ث) سفر به سوی قبور.
ج) قرار دادن چراغ بر قبور.([۳])
در صفحه۲۷۲ میگوید: پس هرگاه کسی به مدینه رفت، اشکالی ندارد بقیع یا شهدای أحد را زیارت کند؛ چون پیامبر در آغاز از زیارت قبور نهی کرد، سپس به منظور به یادآوردن آخرت و عبرت گرفتن از کسانی که در آنجا دفن شدهاند، به آن اجازه داد. ولی باید از تبرک جستن به قبور و استغاثه از مردگان و شفیع قرار دادن و توسل کردن به آنان خودداری شود.
صاحب این کتاب در صفحه۳۸۵، قسم به غیرِ الله را شرک دانسته است.
عقیدهًْ المسلم
این کتاب در پایهی دوم و سوم متوسطه خوانده میشود. در این کتاب نیز اندیشههای سلفی موجود است که به مواردی اشاره میشود:
از صفحه۶۶تا صفحه۷۷ بسیاری از امور را شرک یا حرام میداند:
تقرب به خداوند به وسیلهی اولیاء، در اسلام غلط است.
سفر کردن و بردن نذورات و حاجات و دعاها از امور شنیعه میباشد.
قرار دادن ضریح بر قبور و نصب بت در ضلالت یکی است.
بناء بر قبور در اسلام حرام شد.
توسل به اشخاص در کتاب و سنت نمیباشد.([۴])
فقه السنهًْ
این کتاب در پایه اول و دوم ثانوی تدریس میشود. در این کتاب آمده است که:
از مصادیق بالا بردن قبور که تحت حدیث([۵]) داخل میشود؛ قبهها و مشاهد ساخته شده بر قبور اولیاء است.
اعتقاد جاهلین در مورد قبور مثل اعتقاد کفار در مورد بتها است. آنها را تعظیم میکنند و گمان میکنند که آنها قادر بر جلب منفعت و دفع ضرر میباشند. در نتیجه آنها را مقصدی برای طلب حوائج و پناهی برای رسیدن به خواستههای خود قرار میدهند و درخواست میکنند آنچه را بندگان از پروردگار خود میخواهند و بار سفر به سوی آنها میبندند و آنها را مسح کرده و به آنها استغاثه مینمایند و آنچه را جاهلیت در مورد بتهای خود انجام میدهند آنها نیز انجام میدهند.
وی در جای دیگر میگوید: علماء فتوا به نابودی مساجد و قبههای ساخته شده بر قبور دادهاند… .([۶])
شرح العقیدهًْ الطحاویهًْ
شرح العقیدهًْ الطحاویهًْ، از کتبی است که در پایهی دوم و سوم ثانوی حوزههای سلفی تدریس میشود.
یکی از موارد موجود در این کتاب این است که طلب شفاعت از خداوند به حق یا به جاه پیامبر در دنیا را جایز نمیدانند.([۷])
دیگر اینکه در این کتاب از شیعه به رافضه یاد میشود.
در صفحهی۳۸۱ نسبت اشتباه به شیعه میدهد و میگوید: آنها رافضه (شیعه)… ادعا میکنند اینکه امام منتظر؛ محمدبن حسن عسکری است که به زعم آنها در سال ۲۶۰هـ.ق. یا قریب به آن داخل سرداب در سامرا شده و غایب گردیده است.
کتب مدارس دیوبند
اسلامیات
این کتاب در سال اول و دوم ابتدایی خوانده میشود.
عدهای هستند که قبرها را پرستش میکنند و بالا سر بعضی قبرها رفته مردگان را صدا میکنند که ای فلان کس! من مشکلی دارم و کار سنگینی دارم، مشکل مرا آسان کن. بعضیها نزد قبرها گوسفند میکشند، در صورتی که اسلام دستور داده است که این کارها گناه و شرک است.([۸])
تعلیم الاسلام
ترجمهی این کتاب در سال دوم خوانده میشود. این کتاب از صفحه ۱۴۷تا۱۵۰ بسیاری از این تفکرات را اجمالاً بیان میکند.([۹])
ما لابدمنه
این کتاب را در سال اول مقدمات میخوانند.
در صفحه ۹۱ بیان میکند که: «بناهای مجلل و گنبد که بر قبور اولیاء بنا میکنند و چراغ روشن میکنند و کارهایی از این قبیل حرام یا مکروه است.»
در صفحه۹۲ بیشتر از سه روز عزاداری را حرام میداند.
در صفحه۹۴ چنین میگوید: «سجده کردن به سوی قبور انبیاء و اولیاء و طواف دور قبرها و از آنها دعا خواستن و نذر برای آنها حرام است. حتی بعضی از این کارها انسان را به کفر میرسانند.
پیامبر اسلام به کسانی که این کارها را انجام بدهند نفرین کرده و به شدت منع کرده است و فرموده است: «قبر مرا بت نکنید».»
آیات منتخبات ابراهیم دامنی
این کتاب را در سال دوم مقدمات میخوانند.
نویسنده کتاب در صفحهی۱۲و۱۳ با استفاده از عبارات رایج در بین شیعه چنین بیان میکند:
سوره آلعمران در پاسخ هیئت هفتاد نفرهای از مسیحیان نجران نازل شده است. آنها آمده بودند تا در اصول دین بخصوص در توحید با رسولالله مناظره بکنند و آنها عقیده داشتند که عبادت بندگان نیک مانند مسیح، مریم، علماء، دراویش و صوفیاء و غیره، جائز است و هیچگونه تضادی با توحید خداوند ندارد و در این مورد به دروغ مدعی بودند که مسیح چنین وصیت کرده است که ما او را به وقت مشکل نداء بکنیم و بگوییم: «یا مسیح! أدرکنی» و از او بخواهیم که پیش خدا سفارش ما را بکند و میگفتند: «یا وجیهاً عندالله! اشفع لنا عندالله» و عقیده داشتند که مسیح، مریم ـ و دیگر اولیاء و انبیاء عالم الغیب هستند و نداء ما را میشنوند و اجابت میکنند و میتوانند مشکل ما را حل بکنند. خداوند در تردید این دعوی دروغینشان (که مسیح به ما چنین دستور داده است) میفرماید که: «برای هیچ بشری بخصوص کسی که نبوت و کتاب داشته باشد اصلاً جائز نیست که مردم را به پرستش و نداء خود دعوت و امر بکند». و مسیح یک فرد معصوم و پاک است، چطور مرتکب این گناه کبیره بلکه اکبر الکبائر شد. بلکه اصل مسئله این است که گفته شما از ریشه و اساس دروغ است.([۱۰])
در صفحات ۲۸ـ۲۹ میگوید: کسی که عقیده، عمل، عبادت، اخلاق و معاشرت او مخالف عقاید و اعمال و… اصحاب باشد و حتی معتقد باشد که خود اصحاب پیامبر، منافق، غاصب، ظالم، و خائن بودهاند، او از نظر خداوند به قرآن خودش ایمان ندارد، و از هدایت خیلی پرت است. و اگر دقت شود این نوع افراد در حقیقت نسبت به پیامبر توهین میکنند که او نتوانسته شاگردان خودش را درست تربیت کند، بلکه از آن هم بالاتر رفته گفته خدا را دارند تکذیب میکنند. گویا این نوع فرد در حقیقت میگوید: این گفته الله دروغ است و اصحاب همگی یا اکثریت قریب به اتفاق، افراد ناشایسته بودهاند.
ب) اقدامات تروریستی
هرچند اکثریت طلاب و بزرگان حوزهی علمیهی اهل تسنن از اقدامات تروریستی مستثنی هستند و در مواضع رسمی اعلام شده، اینگونه اعمال را محکوم کردهاند([۱۱]) و این حملات بر مبنای فقه اهل تسنن جایز نیست، اما اگر نگاهی اجمالی به عملیاتهایی که در این چند سال اخیر در استان سیستان و بلوچستان اتفاق افتاده است نمائیم، غالب عملیاتهای تروریستی از جانب طلاب یا مرتبط با طلاب بوده است که به نمونههایی اشاره میشود:
۱ـ جنایت گورناک در سال ۷۸ توسط ملا کمال صلاح زهی با ۳۶ شهید.
۲ـ انفجار و تخریب مسجد علی ابن ابی طالب در سال ۷۹ توسط حزب الفرقان بلوچستان به سرکردگی مولوی ملوک.
۳ـ جنایت تاسوکی در تاریخ۲۵/۱۲/۸۴ به سرکردگی عبدالمالک ریگی با ۲۵ نفر شهید.
۴ـ جنایت دارزین در تاریخ۱۷/۵/۸۵ به سرکردگی عبدالحمید ریگی با ۱۲ نفر شهید.
۵ـ جنایت بلوار ثار الله زاهدان در تاریخ۲۵/۱۱/۸۵ به سرکردگی شنبه زهی از افراد دوره دیده در جماعت تبلیغی با ۱۲ شهید.
۶ـ جنایت انفجار مسجد علی ابن ابی طالب در تاریخ۷/۳/۸۸ به سرکردگی عبد الخالق ملازهی طلبه منبع العلوم سرباز با ۲۰ نفر شهید.([۱۲])
بعض از عملیاتها که با دستگیری سرکردههای آنها خنثی شد عبارتند از:
۱ـ دستگیری گروهک تروریستی وابسته به گروه ریگی به سرکردگی مولوی عبدالقدوس ملازاده و مولوی محمد یوسف سهرابی در تاریخ ۲۲/۹/۸۶٫ مکان: حوزه علمیه تعلیم الاحکام روستای چاه جمال ایرانشهر.([۱۳])
۲ـ دستگیری گروهک تروریستی وابسته به گروه ریگی به سرکردگی حافظ صلاح الدین سیدی و مولوی خلیل الله زارعی در خرداد ۸۷٫ مکان: شهرستان ایرانشهر.([۱۴])
۲ـ کتب و مجلات
اگر به کتابخانه یا کتابفروشیهای اهل تسنن در استان سیستان و بلوچستان مراجعه شود؛ در بین کتب آنها تفکرات و اندیشههای سلفی را میتوان یافت. بعضی کتب در پاکستان چاپ شده است و در این استان توزیع میشود، مانند: کتاب شمشیر بران از محمد عمر ملازهی (سربازی) و بعضی از کتب که متأسفانه با مجوز وزارت ارشاد جمهوری اسلامی ایران چاپ شده است، مانند: کتاب نغمههای توحیدی در ۳ جلد در سال ۱۳۸۷ و۱۳۹۰ چاپ شده و مروج همان اندیشههاست. نمونههایی از کتب چاپ شده در ایران عبارتند از:
۱ـ زیور بهشت([۱۵]) ۲ـ گامیبه سوی ایمان و یقین([۱۶]) ۳ـ پاسخ قرآن به بعضی شبهات([۱۷]) ۴ـ تعلیم الاسلام([۱۸]) ۵ـ باور راستین اسلامی([۱۹]) ۶ـ حقیقت دین و افسانه خرافات([۲۰])
۷ـ فتاوای منبع العلوم([۲۱]) ۸ـ توحید برای کودکان و نوجوانان([۲۲]) و… .
اما دربارهی مجلات؛ مهمترین مجله اهل تسنن استان، فصلنامه ندای اسلام است که این مجله هم در بعضی از شمارههای خود رویکرد ضد شیعی دارد، از جمله در مجلهی ۳۹ـ۴۰ پاییز و زمستان ۱۳۸۸ در صفحهی ۵، استغاثه به غیرالله، نذر و ذبح برای غیر خدا را شرک معرفی کرده است.
نکتهای که قابل تأمل است اینکه چند سال قبل، حضرت آیهًْ الله سبحانی (دامت برکاته) نسبت به ورود کتب وهابیت به داخل کشور تذکر دادند، اما متأسفانه سالهای اخیر کتبی با همان رویکرد، با اجازه اداره ارشاد چاپ میشود و ملاحظه نمیگردد که این عمل ضد وحدت است. انشاءالله که بیشتر به این مسأله توجه شود.
۳ـ سایتها و وبلاگها
یکی از کم معونهترین راه برای انتشار افکار، استفاده از فضای مجازی و اینترنت میباشد. بعضی از افراد داخل استان نیز از این قابلیت استفاده نمودهاند… نظر به اینکه معرفی آن موجب ترویج تفکر آنها میگردد از معرفی آنها خودداری میشود.
۴ـ لوحهای فشرده (سیدیها و دی وی دیها)
لوحهای فشرده به دلیل مزایای مختلف از جمله کم هزینه بودن و قابلیت انتقال زیاد اطلاعات، به راحتی مردم را تغذیه فکری میکند. لذا از این وسیله جهت ترویج اندیشه سلفی استفاده شده است.
به چند نمونه از لوحهایی که در استان پخش میشود اشاره میگردد:
سخنرانیهای افرادی که مروج تفکر سلفیگری هستند، همچون نعمت الله توحیدی و… با موضوعاتی همچون قبرپرستی و… .
پخش سیدیهای عملیاتهای گروههای تکفیری همچون گروهک ریگی در استان.
پخش نرمافزارهای کامپیوتری حاوی کتب وهابیت همچون نرم افزار کتابخانه عقیده که حاوی ۷۱۶ کتاب فارسی بوده و تعداد زیادی از آنها ترجمه کتب وهابیت میباشد.
۵ـ شبکهی ماهوارهای وهابیت
یکی از طرق نفوذ اندیشههای سلفیگری؛ القاء آن اندیشهها به عنوان تفکر اهل تسنن از طریق شبکههای ماهوارهای فارسی زبان همچون شبکه ماهوارهای نور و… میباشد.
به چند مورد از سخنرانیهای آنها به عنوان نمونه اشاره میکنم.
یکی از سخنرانان در شبکه نور اینگونه میگوید:
رفتن به زیارت امام رضا و امام حسین، مثل رفتن به بتکده است و گناه رفتن به زیارت ائمه شیعه، گناهش از رفتن به بتخانه بالاتر است.([۲۳])
برخی از مطالب مطرح شده در شبکه نور
آقای ظهرابی:
ـ عقیده به متبرک شدن چیزی توسط مقبرهها، غیر شرعی است.
ـ شیعیان قائل به ۱۳ امام هستند و نه ۱۲ امام.([۲۴])
گنبد؛ مظهر شرک است.
سینه زدن هنگام عزاداری، جزء اعمال اسلامی نیست.
شیعیان از توحید روی گردانیده و رو به امور شبههانگیز آوردهاند، پس مشرکند.([۲۵])
و… .
۶ـ ختم بخاری
ختم بخاری مراسمی است که همه ساله در ماه رجب به مناسبت فارغالتحصیلی عدهای از طلاب حوزه علمیه برگزار میشود و علت نامیدن این مراسم به این نام به خاطر این است که در سال دوم خارج که سال چهاردهم حوزه است، قسمتهایی از صحیح بخاری به عنوان آخرین کتاب در دوره حدیث خوانده میشود. از این مراسم به مراسم دستاربندی یا عمامهگذاری نیز یاد شده است و بعد از این مراسم به افراد فارغ التحصیل، مولوی میگویند.
مراسم ختم بخاری مخصوصاً ختم بخاری دارالعلوم زاهدان چندین سالی است که محفلی برای انتقاد از نظام و تفکرات شیعه شده است. در این محفل میهمانهایی از داخل و خارج کشور دعوت میشوند.
به عنوان شاهد چند نمونه از مطالبی که در این مراسم بیان شده است ذکر میگردد:
در مراسم ختم بخاری زاهدان در سال ۱۳۸۵که با شرکت جمعیت زیادی همراه بود، یکی از سخنرانان([۲۶])، توسل را مورد انتقاد قرار داد و گفت: امروز بنام توسل، هر شرکی را جایز قرار دادهاند. توسل یعنی هر عملی که رسول الله انجام داده است را ما انجام بدهیم نه اینکه هر کسی هر شرکی را توسل بداند و بگوید این واسطه بین من و خداوند است.
در همین مراسم، برگهای پخش کردند که در ضمن ده سؤال، توسل را شرک معرفی میکند. در سال ۱۳۸۶ در این مراسم، دکتر محمد بن ابراهیم العباد، رئیس دادگاه مدینه، سخنرانی کرد و هرگونه توسل به اهل بیت و صالحین و رفتن به طرف ضریح را به عنوان شرک اعلام نمود و گفت: «پیامبر اکرم هم با مشرکین زمان خودش، با اینکه موحد بودند! قتال و جهاد کرد.»([۲۷]) یعنی جهاد با کسانی که متوسل به اهل بیت میشوند همچون جهاد پیامبر با مشرکین است و… .
۷ـ جماعت تبلیغی
مبلغان جماعهًْ التبلیغ… در باب توسل به اولیای الهی و توجه به قبور، دیدگاه شاه ولی الله دهلوی را تبلیغ میکنند؛ تأکید بر نماز و روزه، داشتن محاسن بلند، عدم توسل به اولیاء و عدم احترام به قبور، از مهمترین آموزههای آنان است. آنها مراسم سوگواری و همچنین جشنها را بدعت دانسته و نسبت به خلفای راشدین تعصب خاصی دارند.([۲۸])
این جماعت در استان فعالیت گستردهای دارند و با کشور پاکستان در ارتباطند و گاه این جماعت چند روزی از ایران به پاکستان میروند و گاه جماعت تبلیغی از پاکستان به ایران سفر میکنند و طبق تحقیقات میدانی بدست آمده در استان، جماعت تبلیغ از مهمترین مروجان اندیشهی سلفیگری در بین عوام است.
«محمد مرزیه»، دادستان عمومی و انقلاب زاهدان، در نشست مطبوعاتی با خبرنگاران در زاهدان گفت: جماعت تبلیغی با گروهک تروریستی ریگی ارتباط دارد. وی گفت: برخی افراد با نگاه مذهبی وارد جماعت تبلیغی میشوند و پس از تأثیر و القائات اولیه، به زعم خود، به دنبال اجرای فرائض شرعی هستند. وی گفت: روحیه خاص و شستشوی مغزی این افراد، کم کم باعث جذب در گروهکهای افراطی میشود.([۲۹])و([۳۰])
۸ـ تهدید و ترور مستبصرین
با توجه به نفوذ افکار تکفیری، بر همگان روشن است که شیعه شدن همراه با تکفیر و تهدید میباشد، بخاطر همین، بسیاری از سنیهایی که گرایش به شیعه دارند، جرأت ابراز آن را پیدا نمیکنند. در سالهای گذشته، نمونههای زیادی از تهدید یا ترور مستبصرین در منطقه داشتیم که به مواردی اشاره میشود:
۱ـ به شهادت رساندن سعید چندانی به وسیله سم، وی بعد از اینکه مبتلا به بیماری سرطان میشود، با عنایت امام زمان# در سال ۱۳۷۲ شفا پیدا میکند.
۲ـ ترور شهید محمد اسلام زومک زهی، وی در دهستان پسکوه سراوان در سال ۸۰ علناً شیعه میشود، اما چهار سال بعد در تاریخ ۲۸/۱۰/۸۴ مصادف با شب عید غدیر به شهادت میرسد.
۳ـ رحیم بخش پروار از دیگر مستبصرینی است که مورد ترور قرار میگیرد و دو گلوله به قفسهی سینه و دست چپش اصابت میکند ولی جان سالم بدر میبرد. وی در سال ۷۳ به مکتب تشیع میپیوندد و در سال ۸۵ ترور میشود.
[۱]) نشریه وفاق، ص ۷۰٫
[۲]) الوجیز، ص ۱۸۹٫
[۳]) همان، صص ۱۸۹ ـ ۱۹۰٫
[۴]) عقیدهًْ المسلم، صص ۶۷ ـ ۷۰٫
[۵]) وروی عن ابی الهیاج الاسدی. قال: قال لی علی بن أبیطالب: الا أبعثک علی ما بعثنی علیه رسول الله (صلى الله علیه وسلم): الا تدع تمثالا إلا طمسته، ولا قبراً مشرفا إلا سویته.
[۶]) ر.ک: فقه السنه، ج۱، صص۳۸۱ـ۳۸۳٫
[۷]) شرح العقیدهًْ الطحاویهًْ، ص۲۳۶٫
[۸]) اسلامیات، ص۹۰٫
[۹]) پرسش۴۳۰: شریک و همتا قرار دادن در صفات خداوند چگونه است؟
پاسخ: صفتی که برای خداوند ثابت است، ثابت کردن آن برای دیگران نیز شرک است. چون در هیچ مخلوقی چه «پیامبر» باشد و یا «فرشته»، «ولی»، «شهید»، «امام» و غیره صفتی همانند صفات خداوند، وجود ندارد.
پرسش۴۳۱: «شرک فی الصفات» دارای چند قسم است؟
پاسخ: اقسام بسیاری دارد که در اینجا به بیان چند قسم آن بسنده میکنیم:
۱ـ شرک «در قُدرَت» یعنی صفت قدرت را که برای خداوند ثابت است، برای دیگران ثابت کردن. مانند اینکه: معتقد باشد که در قدرت و توان فلان پیامبر، ولی، شهید، امام و غیره فرود آوردن باران یا شفا دادن یا فرزند دادن، یا میراندن هست، یا میتوانند نوعی نفع و ضرر به مخلوقات برسانند، همه اینها شرک است.
۲ـ شرک «در عِلم» یعنی صفت علم را که برای خداوند ثابت است، برای دیگران ثابت کردن و چنین پنداشتن که فلان پیامبر یا امام یا شخص دیگر همانند خداوند، «عالم غیب» است. یا علم به تمام مسایل جزیی دارد، یا از تمام احوال ما آگاه است یا به مسایل حاضر و آینده علم و آگاهی دارد تمام این عقیدهها «شرک» است.
۳ـ شرک «در شنیدن و دیدن» یعنی دو صفت «سَمع و بَصَر» که مختص خداونداند، برای کسی ثابت کردن و چنین معتقد بودن که فلان انسان (در هر مقامی که باشد) تمام حرفها و صحبتهای ما را چه از دور و چه از نزدیک میشنود یا کارهای ما را از هر جا که باشد، مشاهده میکند و زیر نظر دارد، همه اینها شرکاند.
۴ـ شرک «در حکم» یعنی همانند خداوند کسی دیگر را حاکم دانستن و دستورهای او را مانند احکام خداوند دانستن و پذیرفتن.
مثلاً کسی دستور داد که این کار را پیش از نماز عصر باید انجام دهی. این دستور وی را چنان مهم و قابل توجه دانستن که به خاطر اجرای آن، نماز عصر که یکی از احکام و فرایض خداوندی است، قضاء شود. و یا در وقت مکروه خوانده شود و هیچ باک و هراسی از این مسئله هم نداشته باشد، این عمل یک نوع شرک است.
۵ـ «شرک در عبادت» یعنی کسی دیگر را همانند خداوند شایسته عبادت دانستن. مثلاً سجده یا رکوع کردن برای یک انسان، یا طواف و سجده قبر یک انسان (ولو اینکه پیامبر و امام هم باشد). یا روزه گرفتن به نام پیامبر، امام، ولی و غیره، یا ذبح گوسفند به نام و به خاطر آنها.
تمام این موارد در «شرک فی العبادت» داخلاند.
پرسش۴۳۲: علاوه بر امور بیان شده، اعمال شرکآمیز دیگری هم وجود دارد یا خیر؟
پاسخ: آری، اعمال بسیاری هستند که در آنها احتمال شرک موجود است، و اجتناب از آن لازم است. قسمتی از آنها به شرح زیر میباشد.
۱ـ تحقیق و پرسیدن مسایل غیبی از «کاهنان» و «منجمها»؛
۲ـ مراجعه به فالگیران و فال گرفتن از آنها؛
۳ـ بردن نذرها بر سر قبرها؛
۴ـ به نام غیر خدا قسم خوردن؛
۵ـ بدون ضرورت شرعی عکس گرفتن و یا تعظیم و اکرام عکسها و مجسمهها؛
۶ـ مشکل گشا دانستن کسی غیر از خدا، و ندا کردن او؛
۷ـ برپایی مجالس و جشن بر سر قبرها و تقسیم شیرینی و غیره در آنجا.
بیان بدعتها: پرسش۴۳۳: پس از کفر و شرک بزرگترین گناه چیست؟
پاسخ: پس از کفر و شرک، بزرگترین گناه «بِدعَت» است. «بدعت» به آن اعمالی گفته میشود که: اصل و ریشه آنها در شریعت ثبوتی ندارد. یعنی از قرآن و احادیث پیامبر ثابت نمیشود و در زمان صحابه، تابعین، تبع تابعین و ائمه هم وجودی نداشته است. چنین کاری را جزو دین قرار دادن و آن را انجام دادن «بدعت» است.
«بدعت» بسیار زشت و نارواست. پیامبر عظیم الشأن بدعت را مردود دانسته و اهل بدعت را «منهدم کننده و ویرانکننده دین» نامیده و فرموده است: «هر بدعت، نوعی گمراهی است و هر گمراهی آدمی را به سوی جهنم پیش خواهد برد».
پرسش۴۳۴: پارهای از کارهایی که بدعتاند، شرح دهید؟
پاسخ: در طول تاریخ، انسانها بدعت و نوآوریهای زیادی ایجاد کردهاند. ذیلاً به بیان چند نوع از آن اشاره میشود:
۱ـ ساختن قبرها با آجر، سیمان، سنگ و غیره.
۲ـ ساختن گنبد بر سر قبرها.
۳ـ برپایی مجالس جشن و سرور در سالگرد تولد پیامبر، ائمه و غیره.
۴ـ روشن کردن لامپها سر قبرها و چراغانی کردن آنها.
۵ـ پوشاندن قبرها با چادر.
۶ـ تهیه و تدارکات طعام و غذا در خانه اهل میت پس از مرگ و اجتماع مردم در آنجا و خوردن آن غذاها.
[۱۰]) آیات منتخبات، صص۱۲ـ۱۳٫
[۱۱]) رجوع شود به قسمت ضمائم.
[۱۲]) به نقل از منابع معتبر.
[۱۳]) اقرار این گروهک بعد از دستگیری در شبکه استانی پخش شد.
[۱۴]) اقرار این گروهک بعد از دستگیری در شبکه استانی پخش شد.
[۱۵]) در این کتاب در صفحات ۳۶ـ۳۷ قسم خوردن به غیر خدا و همچنین اسامیای که از آن بوی عبودیت برای غیر خدا میآید چون عبدالنبی و غیره و تصویر جانداری را مخصوصاً عکس بزرگی را به جهت تبرک نصب کردن و آن را تعظیم نمودن، از مصادیق کفر و شرک بیان میکند و… .
[۱۶]) در صفحات ۵۷ـ۵۸ به شباهت عمل متوسلین با عمل مشرکین بت پرست زمان پیامبر میپردازد.
[۱۷]) در صفحات ۹۶ـ۹۷ به شباهت عمل متوسلین با عمل مشرکین بتپرست زمان پیامبر میپردازد.
[۱۸]) در بیان کتب مدارس دیوبند گذشت.
[۱۹]) در صفحات ۱۰۳ـ۱۰۹توسل را شرک معرفی میکند و جوابهای متوسلین را بیان میکند و آنگاه جواب میدهد.
[۲۰]) در صفحات ۲۱۶ـ۲۲۰ سعی در اثبات حرمت بنای بر قبور دارد. وی در صفحه۲۱۹ ساختن ضریح بر قبور را نوعی از بتپرستی و شخصیت پرستی معرفی میکند.
[۲۱]) در جلد ۱، صفحه۳۷۷ ساختن بنا بر قبور و در صفحه ۴۴۳ ساختن گنبد بر روی قبور و در صفحه ۳۶۷ بوسیدن قبور را حرام میداند. در صفحه ۳۸۵ میگوید: ذبح برای صاحب قبور و لو اینکه تسمیه را بگوید حرام است.
[۲۲]) نویسنده این کتاب وهابی است و مترجم آن عضو وزارت شئون عربستان است که کتب زیادی از وهابیت را ترجمه فارسی نموده است. در صفحه ۲۶ کمک خواستن از غیر خدا یا سجده بر غیر خدا را شرک میداند و در صفحه ۵۵ طلب حاجت از مردگان را شرک اکبر میداند.
[۲۳]) به نقل از آیهًْ الله حسینی قزوینی در دیدار با مولوی عبدالمجید مراد زهی، http://bahraini.blogfa.com/post-89.aspx.
[۲۴]) شیعیان برای ۱۲ امام، مقامی قائل هستند که غیر ممکن است کسی را حتی با آنها مورد قیاس قرار دهند تا چه رسد به اینکه بخواهند آن را امامی مانند ائمه دوازدگانه به حساب آورند. (محقق)
[۲۵]) تمام مسائلی که به عنوان شرک و اعمال غیرشرعی به شیعه نسبت داده میشود، با جوابهای متقن، حتی از کتب معتبر خود اهل سنت پاسخ داده شده است که در این رابطه میتوان به کتب و نرمافزارهای مربوطه مراجعه نمود. (محقق)
[۲۶]) مولوی گرگیچ، امام جمعه آزاد شهر.
[۲۷]) به نقل از آیت الله حسینی قزوینی در دیدار با مولوی عبدالمجید مرادزهی، http://bahraini.blogfa.com/post-89.aspx.
محمد بن ابراهیم العباد در مصاحبه با سایت سنی آنلاین چنین بیان کرد که: امیدوارم که این ملت هرچه بیشتر در تصحیح عقیده (عقیده توحید) و دفع بدعت و شرک (مثل نذر و ذبح برای غیر الله) کوشا باشد www.besoye islam.blogfa.com/post-58.aspx.
[۲۸]) آشنایی با فرق تسنن، ص ۱۷۴٫
[۲۹]) سایت قوه قضاییه جمهوری اسلامی؛
http://www.dadiran.ir/Default.aspx?tabid=40&ctl=Edit&mid=389&Code=7892.
[۳۰]) البته نمیتوان گفت که همه جماعت تبلیغی با گروهکهای تروریستی ارتباط دارند بلکه صحیح این است که گروهک ریگی از ظرفیت و قابلیت بعضی از جماعت تبلیغیهایی که تشکیل شده است برای جذب افراد استفاده نموده است.
منبع: اندیشه های سلفی گری در استان سیستان و بلوچستان؛ اختصاصی مجمع جهانی شیعه شناسی
برای دانلود کتاب اینجا را کلیک کنید.
هیچ نظری وجود ندارد