بیست و یکم ربیع الثانی

۱- وفات حاج ملا محمد باقر واعظ تهرانی (۱۳۱۳ هجری قمری)
۲- وفات آیت الله حاج شیخ محمد نهاوندی (۱۳۷۱ هجری قمری)
۳- درگذشت آیت الله میرزا ابوالفضل زاهدی (۱۳۹۸ هجری قمری)
—

۱- وفات حاج ملا محمد باقر واعظ تهرانی (۱۳۱۳ هجری قمری)

حاج ملامحمدباقر واعظ تهرانی در سال ۱۲۵۵ه.ق به دنیا آمد پدرش ملا اسماعیل نام داشت.
ملا محمدباقر در تهران نُشو و نما یافت و بیشتر عمر خود را صرف آموختن علوم مختلف کرد.
وی از وعّاظ مشهور دوران ناصرالدین‌شاه قاجار است که منبر او به جهت بیان مطالب تازه و اجتناب از مبالغه و اغراق‌گویی در بیان مصائب ، مورد توجه عامهٔ مردم بود.
او در مشهد در حین زیارت درگذشت و در مقبرهٔ شیخ بهائی دفن شد.
از آثار ملا محمدباقر میتوان به : “جنه‌النعیم و العیش‌السلیم دراحوال سید عبدالعظیم(ع)”؛ “الاصرار فی‌الاستغفار”؛ “الخصایص ‌الفاطمیهٔ”؛ “برهان‌التجاره فی تبیان‌الزیاره”؛ “برهان‌العباد فی اثبات المعاد”؛”الثمرات الجنیه من الحدیقه الحسینیه” اشاره کرد.
—

۲- وفات آیت الله حاج شیخ محمد نهاوندی (۱۳۷۱ هجری قمری)

شیخ محمد در پانزدهم رجب سال ۱۲۹۱ه.ق در نجف اشرف متولّد شد. کودکى و نوجوانى اش در سایه تربیت پدرى ادیب و با تقوى به نام میرزا عبدالرحیم گذشت. چهار ساله بود که به همراه پدر به قصد زیارت حضرت رضا (علیه السلام) به مشهد آمد. پدر وى به هنگام بازگشت از مشهد، به تقاضاى روحانیون و علماى تهران در این شهر ساکن شد.
او در سال ۱۳۰۴ ه.ق در سن سیزده سالگى، پدرش را از دست داد و سرپرستى او به عهده برادر بزرگوارش، شیخ محمّد حسن قرار گرفت.
شیخ محمّد، فقه، اصول و حکمت را نزد علماى تهران و برادرش به پایان رساند و با اشتیاق تمام به ادامه تحصیل همّت گماشت. وى در سال ۱۳۱۷ ه.ق به اتّفاق برادرش تهران را به قصد مشهد ترک نمود و در حوزه درس برادرش و دیگر عالمان و بزرگان آن دیار حاضر شد و بهره ها برد و در همان تاریخ، بعضى از مراجع و استادان بزرگوارش، اجتهاد وى را تصدیق نمودند.
ایشان به قصد تکمیل تحصیلات دینى و استفاده از محضر بزرگان از مشهد آهنگ مهاجرت به کربلا و نجف کرد.ابتدا مدتى در کربلا در جوار مرقد مطهّر سیّد الشهداء (علیه السلام) اقامت نمود و از درس آیت الله سید اسماعیل صدر اصفهانى استفاده کرد، سپس به نجف اشرف هجرت نمود و از استادان فقه و اصول این حوزه بهره ها برد و توشه ها اندوخت تا آنجا که از شاگردان به نام آخوند خراسانى- صاحب کفایه الاصول – گردید.
او مدتى نیز در سامرا از درس آیت الله میرزا محمّد تقى شیرازى استفاده نمود و پس از طى مراحل عالى و کمالات اجتهادى در علوم عقلى و نقلى، در اواخر سال ۱۳۳۰ ه.ق به علت کسالت و سکته قلبى برادرش، به مشهد بازگشت و در همان شهر ساکن شد.
در مشهد ایّامى را به تدریس در مدرسه علمیه میرزا جعفر و تألیف کتاب و پاسخ به مسایل و مشکلات دینى مردم اختصاص داد. وى از شاهدان عینى به توپ بستن حرم مطهّررضوى در سال ۱۳۳۰ ه.ق بود و در آخرین صفحات کتاب «زبده المصایب» خود، ضمن مدح امام رضا(علیه السلام) به این رویداد ناگوار اشاره کرده است.
از اساتید شیخ محمد نهاوندی میتوان به آیات عظام: آیت الله حاج شیخ محمّد حسن نهاوندى،آیت الله سیّد اسماعیل صدر اصفهانى،آخوند خراسانى،آیت الله سیّد محمّد کاظم یزدى،آیت الله میرزا محمّد تقى شیرازى و آیت الله حاج شیخ حسن على تهرانى اشاره کرد.
و همچنین از تالیفات وی میتوان به: تفسیر «نفحات الرحمان فى تفسیر القرآن»،ضیاء الابصار فى مباحث الخیار،سراج النهج در مسائل عمره و حج و زبده المصائب که دیوان شعرى است در مصیبت هایى که بر اهل بیت(علیهم السلام) وارد شده است اشاره نمود.
از سجایای اخلاقی او عشق به علم و عالم،توجه به قرآن و ائمه اطهار(علیهم السلام)، روابط اجتماعى و زندگانى داخلى و مواظبت در تصرف سهم امام بود.
سرانجام این عالم فرزانه پس از پنجاه سال تلاش در راه نشر فرهنگ و معارف اسلامى در سن ۷۹ سالگى دیده از جهان فروبست و در حرم مطهّر حضرت ثامن الحجج (علیه السلام) مدفون گردید.
—

۳- درگذشت آیت الله میرزا ابوالفضل زاهدی (۱۳۹۸ هجری قمری)

میرزا ابوالفضل در روز نیمه شعبان سال ۱۳۰۹ه.ق در شهر مقدس قم از خاندان علم و فقاهت چشم به جهان گشود،پدرش حاج ملا محمود، از علما و وعاظ والامقام قم و مادرش از سادات رضوى بود.
براى تحصیل علم، نخست طبق معمول آن زمان، به مکتب خانه رفت؛ سپس آماده شد تا به تحصیل دروس حوزوى بپردازد. مقدمات و سطوح را در محضر درس مرحوم علامه میرزا سید محمد برقعى فراگرفت.
دو نفر دیگر از اساتید درس سطح و خارج او مرحوم آیت الله حاج میرزا محمد ارباب و مرحوم آیت الله حاج سید صادق قمى بودند.
درس فلسفه و حکمت را در محضر میرزا على اکبر مدرس یزدى خواند. پس از پیمودن سطوح عالیه، حدود ده سال در درس خارج آیت الله حاج شیخ ابوالقاسم کبیر قمى شرکت کرد و استفاده کافى برد.
در سال ۱۳۳۶ و ۱۳۳۹ ه.ق، دو بار به اراک مسافرت کرد. در حوزه علمیه اراک که تحت نظر آیت الله العظمى شیخ عبدالکریم حائرى اداره مى شد، دو سال به تدریس و ادامه تحصیل پرداخت. وى در این حوزه، از اصحاب آیت الله حائرى بشمار مى آمد و زمانى که حاج شیخ عبدالکریم (در سال ۱۳۴۰ ه.ق) به قم هجرت و حوزه علمیه را تأسیس کرد، آیت الله زاهدى در محضر درس ایشان شرکت کرد و از شاگردان برجسته ایشان شد و به قدرى مورد وثوق حاج شیخ بود که هرگاه ایشان براى نماز جماعت در صحن عتیق حرم مطهر حضرت معصومه (سلام الله علیها) حاضر نمى شد، وی را به جاى خود تعیین مى کرد.
آقاى زاهدى همچنین در محضر آیت الله العظمى بروجردى نیز از موقعیت ممتازى برخوردار بود و در بسیارى از حوادث تلخ و شیرین اجتماعى و سیاسى علاوه بر این که مشاور نزدیک ایشان بود، به عنوان سخنگوى آقاى بروجردى، در آرام کردن تنش ها نقش مؤثرى داشت.
از آثار این رادمرد علم و عمل، پرورش شاگردان بسیارى از قشر حوزه، بازار و سایر مردم بود، که در جاى خود نقش بسزایى در پیشرفت اسلام و حفظ جامعه از گناه و انحراف داشت و بسیارى از طلاب را با شیوه منبر و سخنرانى آشنا کرد.
در مدت زمانى که نماز جماعت را در مسجد امام حسن عسکری(علیه السلام)شهر قم اقامه مى کرد، به نوسازى و تعمیرات اساسى مسجد، به ویژه در قسمت غربى مسجد پرداخت. سرداب و طبقه بالاى آن را با اسلوب بسیار زیبا و با کاشى کارى هاى جالب، بازسازى کرد و بر توسعه آن افزود.
ایشان در همه فنون و علوم اسلامى، استاد بود. از اساتید مختلف که استوانه هاى عظیم علم، در عصر خود بودند، بهره قابل توجهى بُرد. او علاوه بر فقه و اصول، بر زبان انگلیسى تسلط داشت و زبان عبرى را نیز از یک نفر یهودى که به وسیله ایشان مسلمان شده بود، آموخت. وى گذشته از بحث و رد و ایراد استدلالى در ادیان، به تاریخ و جغرافیاى ادیان گوناگون آشنا بود.
از جمله آثار و تالیفات ایشان میتوان به: رساله الشرط و آثاره،رساله الضّرر،منطق الحسین علیه السلام،مقصد الحسین علیه السلام،اقسام الدَّین و اَفْعَلَ وَ مااَفْعَل اشاره کرد.
یکى از کتاب هاى ایشان «رساله الضرر» در مورد «قاعده لاضرر» یکى از قواعد فقهى است. ایشان با تحقیقات و تتبع در روایات لاضرر، تعداد آن ها را، که معمولاً مراجع تقلید نوزده روایت در دسترس داشتند، به ۳۸ روایت و سپس به ۴۵ روایت رساند.
از جمله کارهاى علمى او این بود که کتاب وسائل الشیعه را، از آغاز تا پایان، مورد بررسى قرار داد و مطالب و متن حذف شده احادیث آن را با ذکر مدارک مشخص کرد. بر اهل اطلاع روشن است که چنین کار فنى نیاز به احاطه بسیار دارد و از هر کسى ساخته نیست. خلاصه ایشان جامع معقول و منقول بود، چنان که این جامعیت از گفتار او در بحث، درس، موعظه، تفسیر، نصیحت و محاورات خصوصى اش به طور کامل مشاهده مى شد.
سرانجام این عالم بزرگوار در۲۱ربیع الثانی سال ۱۳۹۸ه.ق به رحمت ایزدی پیوست و پس از تشییع جنازه باشکوه و خواندن نماز در صحن حرم حضرت معصومه(سلام الله علیها) در قبرستان شیخان(طبق وصیت ایشان) به خاک سپرده شد.