از جمله محورهای مهم فعالیتهای علمی و فرهنگی امام مبارزه با مکتبها و مسلکهای اعتقادی نوپا و بی اساس بود که در دوران امامت آن حضرت پدید آمده یا رشد کردند.

ابن جوزی می نویسد: ابوحنیفه درگذشت و ابوسعید مستوفی بارگاهی برای او ساخت و آن را زیارتگاه ابوحنیفه نامید. برای قبر او ضریح و قبه‌ای ساخت.

احمد حنبل به نقل از جابر بن سمره می گوید: پیامبر در عرفات فرمودند: امر خلافت همواره آشکار است تا اینکه همه دوازده نفر حکومت کنند که همه اهل قریش اند.

اگر انتخاب حاكم پس از پیامبر از طريق بيعت به مردم واگذار شده بود، بايد در سخنان پيامبر منعکس شده و روايتهایی در باره آن وجود داشت، اما چنین نیست.

اجتهاد، اصطلاحی در فقه اسلامی به معنای استنباط احکام شرعی با شروطی خاص از منابع فقه یا استنباط احکام و وظایف عملی شرعی از ادله و اصول.