مقدمه ۱٫ ضرورتاصول و مبانی قیام امام حسین(ع) را با رویکردهای مختلف می توان بررسی کرد؛ اما در این نوشته به علل ذیل، رویکرد قرآنی آن انتخاب شده است :۱-۱٫ تاکنون به جنبه قرآنی نهضت عاشورا و به خصوص در بررسی مبانیآن، کمتر به قرآن مراجعه شده، لذا با توجه به رابطه ی عمیق و میان امام و قرآن، باید چنین رویکردی مورد توجه واقع می شد.۲-۱٫ هر حرکتی آن ...
ه. عوامل سیاسى ۱٫ بصیرت شناخت روشن و یقینى از دین، تکلیف، پیشوا، حجّت خدا، راه دوست و دشمن، حق وباطل «بصیرت» نام دارد. بصیرت و روشنبینى از صفات شایستهاى است که یک مسلمان درزندگى فردى و اجتماعى خود باید از آن برخوردار باشد. در مبارزات و فعالیتهاى سیاسى واجتماعى و موضعگیرىها، جایگاه بصیرت روشنتر مىشود. حماسهآفرینان عاشورا،بىهدف و کورکورانه به کربلا نیامده بودند، آنان اهل بصیرت بودند، هم نسبت ...
ر. عوامل تاریخى ۱٫ فرا زمانى و فرا مکانى بودن کربلا و عاشورا حماسه حسینى، کربلا و عاشورا دو چهره دارد. یکى چهرهاى که در ظرف زمان و مکانىخاص قرار مىگیرد، چهرهاى تاریخى و جغرافیایى، چهرهاى مُلکى. دوم چهرهاى که درظرف زمان و مکانى خاص قرار نمىگیرد، چهرهاى فراتاریخى و فراجغرافیایى، چهرهاىملکوتى، منسلخ از زمان و مکان. در وجه نخست، حماسهاى شکوهمند در زمانى کوتاه ودر محدوده جغرافیایى یک منطقه ...
ج. عوامل عر فانى ۱٫ یاد خدا ذکر و یاد خدا، در همه مراتب و مراحلش، امرى پسندیده و مورد تأکید اسلام است. درآیات قرآن توصیه به یاد فراوان خدا شده است. «اُذْکُرُوا اللَّه ذِکْراً کثیراً.» یاد، که یک مرتبهبلند عرفانى است، آن است که انسان پیوسته خدا را در خاطر داشته باشد و او را حاضر و ناظربر خویش ببیند و در تنهاترین حالات هم او را از یاد ...
ب. عوامل اخلاقى اخلاق یکى از ابعاد اصلى دین اسلام است که تکمیلارزشهاى اخلاقى و جهت خدایى بخشیدن به صفات و رفتارانسانها از اهداف عمده بعثت انبیا است. تصحیح منش و رفتارانسان و کاشتن بذر کمالات اخلاقى و خصال متعالى انسانى درنهاد جان انسانها، بخشى مهم از رسالت پیامبر و امامان را تشکیلمىدهد. یکى از شایستهترین مظهر صفات انسانى در نهضتحسینى تجلى یافت. و حادثه کربلا و سخنان گهربار امامحسین(ع) ...
بقاء و جاودانگى واقعه عاشورا در تاریخ، به جز لطف الهى، محصول مجموعه اى از عوامل اختیارى است که این مقاله درصدد برشمارى آن است.در یک دید کلى پدیده اى که مطابق حق و براساس طبیعت و فطرت بشرى باشد اصیل وبادوام بوده، همواره قرین تایید معنوى است .نویسنده با تبیین این مطلب که نهضت عاشورا نیز با داشتن دو شرط فوق، زوال پذیرنخواهد بود، عوامل مؤثر در پایدارى و ...
آداب زیارت زیارت، تشرف به دیدار مزور عنه (امام و یا امام زاده) است. هر دیدارى، بر حسباهمیت، شرایط و آدابى دارد همانگونه که در عرف زمان ما ملاقات و دیدار با بزرگان، با آدابىهمراه است، زیارت ائمه(ع) بهویژه سیدالشهدا نیز آدابى دارد. از آنجا که بحث تفصیلى هریک از این آداب، از موضوع و حوصله این نوشته خارج است، در این جا به بیان اجمالى آنهابسنده مىشود.۱٫ غسل پیش ...
مصادیق عزادارى همانگونه که پیش از این گفته شد، عزادارى سرور و سالار شهیدان، در عصر ما شکلهاو مصادیق گوناگونى دارد. برخى از این نمونهها درعصر ائمه اطهار(ع) نبوده است تا روایتىدر باره آن وارد شود ولى از آنجا که اصل اقامه عزا و ذکر مصیبت، عملى ممدوح و بر اساساحادیث تسامح در ادله سنن، مستحب است، مىتوان گفت که هر چیزى که جنبه عزادارى ومصداق ذکر مصیبت باشد، محکوم ...
ج. احکام عزادارى سیدالشهدا(ع)بزرگداشتن یاد و خاطره امامان، بهویژه حضرت سیدالشهدا(ع) مورد سفارش اکیدائمه(ع) بوده است. آنان خود نیز در برپایى مجالس عزا نهایت اهتمام را داشتهاند امامرضا(ع)مىفرماید:«کان ابى اذا دخل شهر المحرم لا یرى ضاحکاً و کانت الکأبه تغلب علیه حتى یمضى منه عشرهایام فاذا کان یوم العاشر کان ذالک الیوم یوم مصیبته و حزنه و بکائه».یعنى هنگامى که ماه محرم فرا مىرسید، کسى پدرم را خندان نمىدید و ...
8. همراهى با مرده در قبر از كارهايى كه مستحب است براى ميت انجام داده شود، همراهى مقدارى از تربتسيدالشهدا(ع) با ميت، در حنوط و كفن و قبر است.شيخ حر عاملى بابى را با نام «استحباب وضع التربة الحسينية مع الميت فى الحنوط والكفن و فى القبر» گشوده است و در آن، سه روايت را نقل كرده است؛ از جمله:«علامه حلى در منتهى المطلب نقل كرده زنى كه زنا مىكرد ...
