الزیاره الناحیه

الکلام الصادر عن الامام الحجه (عج) یعرف بالتوقیعات التی وجهت الى نوابه علیه السلام او بعض کبار الشیعه، و من هذه التوقیعات بعض الزیارات و الادعیه الصادره عنه (عج) من قبیل زیاره آل یاسین و دعاء الافتتاح. و کذلک تدرج "زیاره الناحیه المقدسه" بین تلک التوقیعات و هی من الزیارات المشهوره.
ثم ان زیاره الناحیه من الزیارات المطلقه التی لم تحدد بوقت معین، حیث یزار بها الامام الحسین (ع) فی أی وقت کان سواء کان ذلک الوقت عاشوراء أم غیره.
تبدأ الزیاره بالسلام على الانبیاء الالهیین و الاولیاء الصالحین و الأئمه الاطهار علیهم السلام ثم تعرج على السلام على الامام الحسین (ع) و اصحابه المیامین. ثم تتطرق الى شرح و بیان سیره الامام الحسین (ع) قبل الثوره و علاقه المهدی (عج) به علیه السلام، و مقدمات الثوره مع بیان لوقائع عاشوراء و المصائب التی جرت فیها و حلت بأهل بیت العصمه و الطهاره فی ذلک الیوم، و حزن الکائنات علیه  (ع) و فی الختام تتعرض للتوسل بالأئمه الاطهار و الابتهال الى الله تعالى.
نقل السید ابن طاووس – الذی یحظى بمکانه خاصه فی الوسط الشیعی- الزیاره عن مصباح الزائر، و نقلها قبله ابن المشهدی فی کتاب "المزار الکبیر".[1] و قد روى کل من السید رضی الدین علی بن طاووس  فی کتاب " مصباح الزائر" و السید عبد الکریم بن طاووس فی کتاب "فرحه الغری" الکثیر من الزیارات عن المصنفات التی ألفها ابن المشهدی.
و یعد الکتاب من مصادر کتاب بحار الانوار للعلامه المجلسی و قد عرف بعده عناوین من قبیل: المزار، المزار الکبیر، المزار القدیم، و مزار ابن المشهدی. قال العلامه المجلسی فی وصفه للکتاب: المزار الکبیر یعلم من کیفیه إسناده أنه کتاب معتبر.[۲]
و قال صاحب الکتاب ابن المشهدی نفسه فی مقدمه کتابه عندما تعرض لوصف کتابه: اوردت فی هذا الکتاب زیارات المشاهد المختلفه و…. و رویتها عن الثقات.[۳]
و قال المحدث النوری:  یستفاد من مقدمه کتابه أن جمیع الزیارات المذکوره فیه هی من الزیارات المأثوره و ان لم یسند بعضها الى الائمه (ع).[۴]
و ابن المشهدی هو محمد بن جعفر بن علی بن جعفر المشهدی المعروف بابن المشهدی و الذی یعد من فقهاء و محدثی الشیعه المعتمدین فی القرن السادس الهجری و الذی وثقه کل من العلامه المجلسی و المحدث النوری و الشیخ عباس القمی[۵] و الشیخ الحر العاملی[۶]، و الشهید الاول[۷] و السید محسن الامین[۸] و الاقا بزرگ الطهرانی[۹].
نعم، لم یدرج الشیخ عباس القمی الزیاره المذکوره فی کتابه مفاتیح الجنان؛ و ذلک لانه لم یکن بصدد درج جمیع الزیارات فی کتابه المذکور، و الشاهد على ذلک أنه أورد مقاطع من الزیاره فی کتابه "نفس المهموم"، و کما قلنا کان القمی یرى وثاقه ابن المشهدی و یعتمد علیه و قد اثنى علیه فی بعض مصنفاته.
تحصل أن زیاره الناحیه من الزیارات التی حظیت بتأیید علماء الشیعه سنداً و متناً.

[۱] . ابن المشهدی، المزار، ص ۴۹۶٫

[۲] العلامه المجلسی، بحارالأنوار ج : ۱ ص : ۳۴، مؤسسه الوفاء بیروت، ۱۴۰۴هـ.

[۳] المزار، ص ۲۷٫

[۴] النوری، حسین، خاتمه المستدرک، ج ۱، ص ۳۶۰، الطبعه الاولى، مؤسسه آل البیت، قم، ۱۴۱۵ه.ق.

[۵] القمی، شیخ عباس، الکنی و الالقاب، ج ۱، ص ۴۰۹، مکتبه الصدر، طهران.

[۶] المزار، المقدمه، ص ۶٫

[۷] نفس المصدر.

[۸] الأمین، سید محسن، اعیان الشیعه، ج۹ ، ص ۲۰۲، دار التعارف للمطبوعات، بیروت، ۱۴۰۳ه.ق.

[۹] الطهرانی، آقا بزرگ، الذریعه، ج ۲۰، ص ۳۲۴، الطبعه الثانیه، دار الاضواء، بیروت.