یکی از مهمترین آیات قرآن که دلالت بر عصمت امامان معصوم(ع) میکند آیهی تطهیر است. خداوند متعال در سوره احزاب آیهی ۳۳ میفرماید انَّما یُریدُ اللّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَکُمْ تَطْهیرًا خداوند فقط مىخواهد پلیدى و گناه را از شما اهل بیت دور کند و کاملًا شما را پاک سازد.
به دلیل {إِنَّما} در آیه (که دلالت بر انحصار میکند) خداوند اراده کرده است هرگونه پلیدی چه ظاهری و چه باطنی «ال» در {الرِّجْسَ}، «ال جنس» است یعنی هر نوع پلیدی) را تنها از اهل بیت دور کند. لذا آنان به خواست خدا پاک و مطهر میباشند.
درست است که اهل بیت در لغت، به اهل یک خانواده اطلاق میشود که همسر هم جزء آنها است ولی دلائل متعددی داریم که خداوند از کلمهی اهل بیت در این آیه، معنای خاصی اراده کرده است از جمله روایات فراوانى در منابع اهل تسنن موجود است که رسول خد(ص) صراحتا مصداق «اهل بیت» در آیه تطهیر را روشن کرده است.
1- در آیات یاد شده وقتی سخن از زنان پیامبر اکرم (ص) به میان آمده ، ضمیر جمع مؤنث به کار رفته مانند:
من یات منکن – و من یقنت منکن – لستن – ان اتقیتن – تخضعن – وقرن – بیوتکن و ….
ولی وقتی به آیه تطهیر رسیده ضمایر جمع مذکر به کار رفته مانند:
لیذهب عنکم – ویطهرکم .
پس معلوم می شود مخاطب در آیه تطهیر غیر از مخاطب در آیات قبل و بعد از آیه تطهیر است.
2 – زنان پیامبر گرامی (ص) متعدد بودند و در خانه های مختلف زندگی می کردند و اگر چنان که آیه تطهیر نیز شامل آن ها می شد باید جمله (اهل البیوت) می آمد و حال آن که (اهل البیت) آمده است چنانچه در اول آیه آمده است: {وَ قَرْنَ فی بُیُوتِکُنَّ} (احزاب/۳۳) و در آیه ۵۳ سوره احزاب مىفرماید: {یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لا تَدْخُلُوا بُیُوتَ النَّبِیِّ بنابراین مراد از آیه هرگز نمىتواند زنان پیامبر باشد.
3 – طبق روایت صحیح مسلم و غیره وقتی آیه تطهیر نازل شد رسول اکرم (ص) حضرت علی و فاطمه و حسن و حسین را زیر کساء قرار داد و آیه شریفه قرائت فرمود روایت صحیح مسلم:
قَالَتْ عَائِشَهُ خَرَجَ النَّبِیُّ صلى الله علیه وسلم غَدَاهً وَعَلَیْهِ مِرْطٌ مُرَحَّلٌ مِنْ شَعْر أَسْوَدَ فَجَاءَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِیّ فَأَدْخَلَهُ ثُمَّ جَاءَ الْحُسَیْنُ فَدَخَلَ مَعَهُ ثُمَّ جَاءَتْ فَاطِمَهُ فَأَدْخَلَهَا ثُمَّ جَاءَ عَلِیٌّ فَأَدْخَلَهُ ثُمَّ قَالَ (إِنَّمَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَیُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیرًا).
صحیح مسلم: ۷ /۱۳۰ ح ۶۴۱۴.
4 – در صحیح مسلم آمده که از زید بن ارقم سؤال شد آیا به زنان پیامبر (ص) اهل بیت پیامبر گفته می شود یا خیر؟ پاسخ داد همسر یک مرد از اهل بیت آن به حساب نمی آید زیرا چه بسا زنی با مردی یک عمر زندگی می کند ولی در آخر عمر طلاق گرفته و به خانه پدرش رفته و جزء اهل بیت پدر محسوب می شود:
إنّ زید بن أرقم سئل عن المراد بأهل البیت هل هم النساء ؟ قال: لا / وأیم اللّه ، إنّ المرأه تکون مع الرجل العصر من الدهر ، ثمّ یطلّقها ، فترجع إلى أبیها وقومها.
)صحیح مسلم: ج ۷ ص ۱۲۳، (رقم ۶۳۸۱)، کتاب فضائل الصحابه، باب فضائل علی بن أبی طالب (
5 – زنان پیامبر هیچیک ادعا نکرده اند که آیه تطهیر شامل ما نیز می شود بلکه خلاف آن را نقل کرده اند مانند ام سلمه که می گوید پس از نزول آیه تطهیر و تکریم حضرت رسول گرامی علی و فاطمه و حسن وحسین علیهم السلام را ، من جلو رفته و از حضرت پرسیدم آیا من هم عضو اهل بیت هستم ؟ حضرت پاسخ داد تو آدم خوبی هستی و عضو اهل بیت نیستی بلکه از همسران پیامبر هستی :
صحیح ترمذی:
عن أمّ سلمه، أنّ النبی صلى الله علیه وسلم جلل على الحسن والحسین وعلى وفاطمه کساء ثمّ قال : «اللهم هؤلاء أهل بیتى وحامّتی أذهب عنهم الرجس وطهّرهم تطهیراً فقالت أم سلمه : وأنا معهم یارسول الله ؟ قال: إنّک على خیر. هذا حدیث حسن صحیح . وهو أحسن شئ روى فی هذا الباب.
سنن الترمذی: ج ۵ ص ۳۶۱.
رواه الحاکم قائلا: هذا حدیث صحیح على شرط البخاری ولم یخرجاه. المستدرک: ۲/ ۴۱۶، ۳/ ۱۴۶. وقال بعد نقل روایه اخرى بعد ذلک: هذا حدیث صحیح على شرط مسلم ولم یخرجاه. المستدرک: ۲/ ۴۱۶.
وروى أیضاً عن عن عمر بن أبی سلمه قال: (لما نزلت هذه الآیه على النبی (صلى الله علیه وآله): (إِنَّمَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَیُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیرا) فی بیت أم سلمه، فدعا فاطمه وحسناً وحسیناً، فجللهم بکساء وعلی خلف ظهره، فجلله بکساء، ثم قال: اللهم، هؤلاء أهل بیتی، فاذهب عنهم الرجس وطهرهم تطهیراً، قالت أم سلمه: وأنا معهم یا رسول الله؟ قال: أنت على مکانک وأنت إلى خیر).
سنن الترمذی ۵: ۳۲۸. قال عنه الألبانی: صحیح. صحیح سنن الترمذی، الألبانی ۳: ۳۰۶ ح ۳۲۰۵.
در روایتی که سیوطی و طبرانی و احمد بن حنبل نقل کرده اند آمده که ام سلمه می گوید من جلو رفته و طرف کساء را گرفته تا داخل شوم حضرت رسول گرامی (ص) کساء را از دست من گرفت و کشید و به من اجازه ورود به درون عباء را نداد:
عن أمّ سلمه أنّها قالت: «فرفعت الکساء لأدخل معهم فجذبه من یدی وقال: إنّک على خیر .
مسند أحمد ج ۶ ص ۳۲۳، المعجم الکبیر للطبرانی ج ۳ ص ۵۳،الدر المنثور ج ۵ ص ۱۹۸.
پس بنا بر این اگر کسی بخواند بگوید که زنان پیامبر نیز داخل اهل بیت هستند و آیه تطهیر آنان را نیز شامل می شود باید عبا را از دست پیامبر گرفته و به زور زنان حضرت را داخل آن نماید .
طبق این روایت، پیامبر(ص) به ام سلمه اجازه نداد وارد کسا شود و فرمود: تو خوب هستی ولی اهل بیت من این چند نفرند.
پس چگونه اهل تسنن با قاطعیت ادعا میکنند اهل بیت پیامبر(ص) همسران وی هستند!!!
6- در قرآن کریم از همسران پیامبر(ص) با دو عبارت ازواج النبی و نساء النبی یاد شده مانند: {یا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُلْ ِلأَزْواجِکَ… } (احزاب/۲۸)؛ {یا نِساءَ النَّبِیّ… ِ} (احزاب/۳۰) ولی در آیهی ۳۳ به یکباره از عبارت اهل بیت، استفاده میکند. مشخص میشود که اهل بیت غیر از ازواج و نساء پیامبر(ص) هستند. .
7-در آیات سوره احزاب دو نوع خطاب است یک خطاب همراه با عتاب و تهدید است که مخاطب آن همسران پیامبر هستند و یک خطاب همراه با احترام و پاکی است که افرادی هستند غیر از زنان پیامبر.
در خطاب به زنان پیامبر آنان را دعوت به سادهزیستی با پیامبر کرده و در صورت نپذیرفتن آن، تهدید به طلاق میکند، به آنان توصیه میکند با نامحرمان عفت در کلام داشته باشند، به آنان فرمان داده تا در خانههایشان بمانند و مانند دوران جاهلیت با آرایش ظاهر نشوند و اطاعت از رسول خد(ص) کنند. این لحن و خطابها با این قسمت که خطاب میکند (شما ای اهل بیت به اراده الهی از هر رجس و آلودگی پاکیزه هستید) سازگار نیست و معلوم میشود مخاطب کسی دیگر است.
8- مقصود از بیت در اینجا، بیت مادی که از خشت و گل یا آجر و سنگ ساخته میشود، نیست. بلکه مقصود از بیت، بیت نبوت و خانهی وحی است و اهل آن، کسانی هستند که با صاحب خانه علاوه بر علایق مادی، رابطهی معنوی و پیوند روحی داشته باشند تا همگی از بیت واحدی باشند. از این رو است که خداوند به حضرت نوح(ع) خطاب میکند که فرزند منحرفت از اهل تو نیست. {إِنَّهُ لَیْسَ مِنْ أَهْلِکَ}( هود/۴۶) در حالی که از لحاظ جسمی. مادی فرزند حضرت نوح بود. و به خاطر همین ارتباط روحی و معنوی با نبوت بود که پیامبر در حق حضرت سلمان فرمود: «سلمان منّا أهل البیت»( سیر اعلام النبلاء ج۱ ص ۵۳۹) زیرا حضرت سلمان، مصداق کامل آیهی شریفهی {فَمَنْ تَبِعَنی فَإِنَّهُ مِنّی}( ابراهیم/۳۶) بود.
حال آنهایی که ادعا میکنند منظور از اهل بیت، فقط همسران پیامبر(ص) هستند روایت «سلمان منا اهل البیت» را چگونه توجیه میکنند؟
در حالی که سلمان مرد بود ولی پیامبر(ص)، او را جزو اهل بیت خود دانسته است. اگر پیامبر(ص) معتقد بود که اهل بیت، همسرانش هستند، نباید سلمان را داخل در اهل بیت خود میکرد.
پس معلوم میشود اهل بیت، غیر از همسران است.
—————————————–
([1]) الکافی، ج ۸، ص ۲۱۳.
([۲]) اطلس شیعه، ۴۳۵.
([۳]) . کمال الدین، ج ۲، ص ۱۹۳.
([۴]) مقام معظم رهبری ۱/۱/۱۳۹۰.
([۵]) همان.
([۶]) همان ۳/۲/۱۳۹۰.
([۷]). هرایر دکمجیان، اسلام در انقلاب جنبشهای اسلامی معاصر، ترجمه دکتر حمید احمدی، چاپ سوم، تهران، سازمان انتشارات کیهان، ۱۳۷۷، ص ۲۸۶.
منبع : شیعه شناسی ربیع الثانی ۱۴۳۳ سال ۱۳۹۰
هیچ نظری وجود ندارد