آیا ميان نفى رجس و عصمت ملازمه وجود دارد؟

عدم ملازمه ميان نفى رجس و عصمت:

از شبهاتى كه بر اين استدلال آیه تطهیر مطرح كرده‏ اند، اين است كه نفى رجس مستلزم عصمت نيست. به اين شبهه توجه كنيد:

«و نفى الرجس لا يوجب ان يكون معصوما من الخطاء بالاتفاق بدليل انّ اللّه لم يرد من اهل‏البيت ان يذهب عنهم الخطاء، فانّ ذلك غير مقدور عليه عندهم و الخطاء مغفور، فلا نعيّر وجوده.»

بنابر اتفاق نظر، نفى رجس مستلزم معصوم بودن از خطا نيست؛ زيرا خداوند اراده نكرده است خطا را تنها از اهل‏البيت دور کند؛ چه اين كه در نظر شيعه خداوند قدرت بر چنين كارى ندارد. گذشته از آن كه خطا بخشيده شده است و وجودش موجب عار نيست.

اين شبهه در بعضى از منابع ذكر شده است.⁽[1]⁾

باتوجه به اين كه پاسخ اين سه شبهه به يك بحث مربوط مى‏شود، آنها را يك جا ذكر كرديم، البته ابن‏تيميه اتهام ديگرى نيز بر شيعه وارد آورده است كه آنان خداوند را قادر بر انجام اين كار نمى‏دانند و چون اين بحث ارتباط مستقيم با آيه ندارد، از ذكر آن خوددارى مى‏كنيم.

اكنون به نقد هر سه شبهه مى‏پردازيم.

پيشتر در بحث شبهات آيه «انّما» درباره ابن تيميه و ناصبى بودن او از ديدگاه دانشمندان اهل سنت مطالبى بيان شد كه تكرار نمى‏كنيم. به دليل دشمنى كه با حضرت امير × دارد، شبهات او در مباحث مربوط به آن حضرت از انصاف و ادب به دور است، ولى بايد به آن‏ها پاسخ گفت.

نقد شبهه

در پاسخ اين شبهات بايد گفت ما در دلالت الفاظ بر معانى نمى‏توانيم دخل و تصرف كنيم.

اين كه چه لفظى چه معنايى بدهد يا چه معنايى مى‏دهد و با چه معنايى ملازم است يا نيست در اختيار ما نیست، بلكه در اين بحث همه تابع لغت هستند و تبيين معانى الفاظ وظيفه لغت‏شناس است نه وظيفه دانشمندان بقيه رشته‏ها.

اكنون بايد ديد «رجس» در لغت به چه معنى است و اذهاب رجس با چه معنايى ملازم است.

([1]) همان.