انکار همه فضائل حضرت علي×
احمد بن حنبل درباره فضائل امیرالمؤمنین، علی×، عباراتی دارد که در ضمن آنها بیان میکند؛ فضائلی که درباره آن حضرت وارد شده، دربارهی هیچ یک از اصحاب صحیح نیست. ولی ابنتيميه، دربارة کلام احمدبن حنبل که در فضايل بيکران اميرمؤمنان× نقل شده است، اينگونه مينويسد:
أحمدبن حَنبل لَم يقُل: إِنَّه صحّ لِعَليّ× مِنَ الفَضائِل ما لَم يَصح لِغَيرِه، بَل أحمَد أجلّ مِن أن يَقَُول مِثل هَذا الکِذب، بل نُقل عنه أنه قال: رُوِيَ لَهُ ما لَم يُروَ لِغَيرِه.([1])
احمد بن حنبل نگفته که فضائلي براي اميرالمؤمنين علي× وجود دارد که براي غير او اين فضائل صحت ندارد، بلکه احمد بالاتر از آن است که چنين دروغي را بگويد، از احمد اينگونه نقل شده که: فضائلي براي اميرالمؤمنين روايت شده که براي غير او روايت نشده است.
و باز در اينباره ميگويد:
قول من قال: صُحَّ لِعلَي× مِنَ الفَضائِل ما لَم يَصح لِغَيرِه کذب لايَقَُوله أحمَد وَلاغَيرَه مِن أئِمَة الحَديث،([2]) لکن قد يقال: روی له ما لم يرو لغيره.
سخن کسی که گفته است: برای علی× فضائلی هست که برای غیر او صحیح نیست دروغی است که نه احمد و نه دیگران از راویان حدیث نگفتهاند، بلکه گاهی گفته میشود: برای علی× روایاتی آمده که برای غیر او نیامده است.
نقد و بررسي:
آنچه ابنتيميه بر انکار آن اصرار دارد، بهطور صريح ابن ابي يعلي ـ يکي از بزرگان حنابله ـ آن را در کتابش از محمدبن منصور طوسي نقل ميکند و ميگويد:
سمعت أحمد بن حنبل يقول: ما روي في فضائل أحد من أصحاب رسول الله| بالأسانيد الصحاح ما روي في علیبن أبيطالب.([3])
آنچه در مورد فضائل اميرالمؤمنين× با سندهاي صحيح نقل شده است، در مورد فضائل هيچ کدام از صحابه رسول خدا| نقل نشده است.
همچنين ابوالوليدبن شحنه ميگويد:
قال أحمدبن حنبل: لم يصح في فضل أحد من الصحابة ما صح في فضل علي×.([4])
احمد بن حنبل گفته است: در فضیلت هیچ یک از صحابه صحیح نیست، آنچه در فضیلت علی×، صحیح میباشد.
و ابن حجر نیز در اين زمينه ميگويد:
قال أحمد وإسماعيل القاضي والنسائي وأبوعلي النيشابوري: لم يرد في حقّ أحدٍ من الصحابة بالأسانيد الجياد أکثر ممّا جاء في علي×.([5])
در حق هيچ يک از صحابه با سندهاي خوب [و صحیح] وارد نشده است، بيشتر از آنچه دربارة اميرالمؤمنين علي× روايت شده است.
[1]) ابنتيميه، احمد، منهاج السنهًْ، ج7، ص374.
[2]) همان، ج8، ص421.
[3]) ابييعلي، ابوالحسين، طبقات الحنابلهًْ، ج2، ص106.
[4]) روضهًْ المنابر، ترجمة اميرالمؤمنين.
[5]) عسقلاني، احمد، فتح الباري، ج7، ص89؛ هيثمي، احمد، الصواعق المحرقهًْ، ص120؛ ابنعبدالبر، الاستيعاب، ج3، ص515.
احمد بن حنبل درباره فضائل امیرالمؤمنین، علی×، عباراتی دارد که در ضمن آنها بیان میکند؛ فضائلی که درباره آن حضرت وارد شده، دربارهی هیچ یک از اصحاب صحیح نیست. ولی ابنتيميه، دربارة کلام احمدبن حنبل که در فضايل بيکران اميرمؤمنان× نقل شده است، اينگونه مينويسد:
أحمدبن حَنبل لَم يقُل: إِنَّه صحّ لِعَليّ× مِنَ الفَضائِل ما لَم يَصح لِغَيرِه، بَل أحمَد أجلّ مِن أن يَقَُول مِثل هَذا الکِذب، بل نُقل عنه أنه قال: رُوِيَ لَهُ ما لَم يُروَ لِغَيرِه.([1])
احمد بن حنبل نگفته که فضائلي براي اميرالمؤمنين علي× وجود دارد که براي غير او اين فضائل صحت ندارد، بلکه احمد بالاتر از آن است که چنين دروغي را بگويد، از احمد اينگونه نقل شده که: فضائلي براي اميرالمؤمنين روايت شده که براي غير او روايت نشده است.
و باز در اينباره ميگويد:
قول من قال: صُحَّ لِعلَي× مِنَ الفَضائِل ما لَم يَصح لِغَيرِه کذب لايَقَُوله أحمَد وَلاغَيرَه مِن أئِمَة الحَديث،([2]) لکن قد يقال: روی له ما لم يرو لغيره.
سخن کسی که گفته است: برای علی× فضائلی هست که برای غیر او صحیح نیست دروغی است که نه احمد و نه دیگران از راویان حدیث نگفتهاند، بلکه گاهی گفته میشود: برای علی× روایاتی آمده که برای غیر او نیامده است.
نقد و بررسي:
آنچه ابنتيميه بر انکار آن اصرار دارد، بهطور صريح ابن ابي يعلي ـ يکي از بزرگان حنابله ـ آن را در کتابش از محمدبن منصور طوسي نقل ميکند و ميگويد:
سمعت أحمد بن حنبل يقول: ما روي في فضائل أحد من أصحاب رسول الله| بالأسانيد الصحاح ما روي في علیبن أبيطالب.([3])
آنچه در مورد فضائل اميرالمؤمنين× با سندهاي صحيح نقل شده است، در مورد فضائل هيچ کدام از صحابه رسول خدا| نقل نشده است.
همچنين ابوالوليدبن شحنه ميگويد:
قال أحمدبن حنبل: لم يصح في فضل أحد من الصحابة ما صح في فضل علي×.([4])
احمد بن حنبل گفته است: در فضیلت هیچ یک از صحابه صحیح نیست، آنچه در فضیلت علی×، صحیح میباشد.
و ابن حجر نیز در اين زمينه ميگويد:
قال أحمد وإسماعيل القاضي والنسائي وأبوعلي النيشابوري: لم يرد في حقّ أحدٍ من الصحابة بالأسانيد الجياد أکثر ممّا جاء في علي×.([5])
در حق هيچ يک از صحابه با سندهاي خوب [و صحیح] وارد نشده است، بيشتر از آنچه دربارة اميرالمؤمنين علي× روايت شده است.
[1]) ابنتيميه، احمد، منهاج السنهًْ، ج7، ص374.
[2]) همان، ج8، ص421.
[3]) ابييعلي، ابوالحسين، طبقات الحنابلهًْ، ج2، ص106.
[4]) روضهًْ المنابر، ترجمة اميرالمؤمنين.
[5]) عسقلاني، احمد، فتح الباري، ج7، ص89؛ هيثمي، احمد، الصواعق المحرقهًْ، ص120؛ ابنعبدالبر، الاستيعاب، ج3، ص515.
هیچ نظری وجود ندارد