تاريخچه فرقه خوارج

خوارج گروهی بودند پس از داوری حكمين بين حضرت علی (ع) و معاويه به وجود آمدند.
 
هنگام مراجعت‏حضرت علی (ع) از صفين به كوفه عده‏ای از لشكريانش بر او شوريدند و حكميت را بر خلاف اسلام دانستند و گفتند: لا حكم الا لله. يعنی فرمانی جز فرمان خدا نيست از اين جهت آنان را «محكمه اولی‏» يعنی داوری خواهان نخست‏خواندند.
 
سپس دوازده هزار تن از ايشان از لشكر حضرت علی (ع) جدا شده و به حروراء نزديك كوفه رفتند و با وی مخالفت كردند بدين سبب آنان را «حروريه‏» ناميدند خوارج خود را «شراة‏» می‏خواندند و خارجی كه جمع آن خوارج می‏باشد لقبی است كه دشمنان ايشان به آنان داده‏اند.
 
«شراة‏» به معنی فروشندگان است و مفردش شاری می‏باشد، اين عنوان را بدين علت انتخاب كردند كه می‏گفتند: ما جان خويش را برای پاداش اخروی فدا می‏كنيم.
 
اين نام ماخوذ است از آيات: «و من الناس من يشری نفسه ابتغاء مرضات الله..» بقره/207 يعنی: از مردم كسانی هستند كه نفس خود را به جهت‏خشنودی خداوند می‏فروشند و در راه او فدا می‏كنند.
 
«ان الله اشتری من المؤمنين انفسهم و اموالهم بان لهم الجنة يقاتلون فی سبيل الله فيقتلون و يقتلون…» توبه/111. يعنی: همانا خداوند از مؤمنان نفسها و اموالشان را بخريد و به جای آن به ايشان بهشت را داد تا در راه او بجنگند و بكشند و كشته شوند.
 
اما برونو Brunnow كه از معاريف خاورشناسان است در رساله خود درباره خوارج می‏نويسد: اين كه گفته‏اند لقب خوارج را دشمنان به آن گروه داده‏اند درست نيست زيرا اين عنوان به معنی تمرد و عصيان در مورد ايشان نيامده است و اين كلمه مانند لفظ (مهاجرين) مراد كسانی هستند كه در راه خدا جلای وطن كرده و دور از اوطان خويش زندگی كرده‏اند و آن ماخوذ از آيه است: «… و من يخرج من بيته مهاجرا الی الله و رسوله ثم يدركه الموت فقد وقع اجره علی الله…» نساء/101. يعنی: هر كه از خانه خود برای خدا و رسولش بيرون رود و مرگ او فرا رسد به تحقيق خداوند او را پاداش خواهد داد.