حضرات چهارده معصوم نعمت عظمای پروردگار (قسمت اول)

حضرات چهارده معصوم(ع) نعمت عظمای پروردگار
خداوند متعال در قرآن کریم در آیات متعددی از وجود مقدس چهارده معصوم(ع) به عنوان نعمت یاد فرموده و مردم را به شناخت و شکرگزاری نسبت به آن فراخوانده است و نیز از کفر و تکذیب و ناسپاسی نسبت به این نعمت بی‌منتها برحذر نموده است و سرانجام به جهت عظمت آن از سؤال و بازپرسی از آن در قیامت خبر داده است؛ لذا به مناسبت به چند آیه و تفسیرش اشاره می‌کنیم:
۱. درخواست هدایت بر نعمت ولایت از خداوند منّان
{صِرَاطَ الّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ}(حمد/۷) ما را به راه کسانی که به آنان نعمت عنایت فرموده‌ای هدایت فرما.
در نمازهای یومیه ـ در سورۀ حمد ـ از خداوند منان درخواست می‌کنیم: خدایا! ما را به راه و صراط کسانی که به فضل و کرم خویش به آنان نعمت ولایت امیرالمؤمنین و اهل‌بیت(ع) عطا فرموده‌ای هدایت نما؛ که از وجود نورانی حضرات معصومین(ع) در این آیه به «نعمت» تعبیه شده است. چنانچه رسول گرامی اسلام| در تفسیر آیۀ مبارکه فرمودند: منظور از {صِرَاطَ الّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ} شیعیان حضرت علی(ع) هستند که نعمت ولایت امیرالمؤمنین(ع) به آنان عنایت و ارزانی شده است. «شیعه علیّ(ع) الذین انعمت علیهم بولایه علیّ بن ابی طالب(ع)».(معانی الأخبار شیخ صدوق/۳۶)
۲. ایمان یعنی پذیرش نعمت ولایت اهل‌بیت(ع)
{وَأَسْبَغَ عَلَیْکُمْ نِعَمَهُ ظَاهِرَهً وَبَاطِنَهً}(لقمان/۲۰) خداوند نعمت‌های ظاهری و باطنی خویش را بر شما ارزانی داشته است.
دیگر موردی که خداوند متعال از حضرات معصومین(ع) به عنوان نعمت بر بندگان یاد فرموده این آیۀ شریفه است که امام باقر(ع) در تفسیر آن فرمودند: «امّا النعمه الباطنه فهو النبیّ(ص) وما جاء به من معرفه الله عزّوجلّ وتوحیده وأمّا النعمه الباطنه فولایتنا أهل البیت وعقد مودّتنا واعتقدوا والله قوم هذه النعمه الظاهره والباطنه واعتقدوها قوم ظاهره ولم یعتقدوا باطنه فانزل الله {یَا أَیّهَا الرّسُولُ لاَ یَحْزُنکَ الّذِینَ یُسَارِعُونَ فِی الْکُفْرِ مِنَ الّذِینَ قَالُوا آمَنّا بِأَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِنْ قُلُوبُهُمْ} ففرح رسول الله(ص) عند نزولها إذ لم یتقبّل الله تعالى إیمانهم الا بعقد ولایتنا ومحبّتنا».(تفسیر قمی/ج۲/ص۱۶۵)
نعمت ظاهری، رسول خدا و معرفت و توحیدی که حضرت دربارۀ خدای عزّوجلّ آورده می‌باشد و اما نعمت باطنی ولایت ما اهل‌بیت(ع) و عقد مودّت و دوستی ما است. به خدا سوگند! گروهی به این نعمت ظاهری و باطنی اعتقاد پیدا می‌کنند و گروهی به نعمت ظاهری اعتقاد پیدا می‌کنند، اما به نعمت باطنی اعتقادی پیدا نمی‌کنند؛ سپس خداوند این چنین آیه [بر رسولش] نازل فرمود: «ای پیامبر|! گروهی از آنان که به راه کفر می‌شتابند تو را غمگین نسازد، آنان که به زبان خود گفتند: «ایمان آوردیم» و حال آن که به دل ایمان نیاوردند.» که رسول خدا| در هنگام نزول این آیه خوشحال شدند؛ زیرا خداوند ایمان کسی را قبول نمی‌کند مگر با اعتقاد به ولایت و محبّت به ما.
۳. اتمام نعمت پروردگار در پرتو ولایت اهل‌بیت(ع)
{الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَرَضِیتُ لَکُمُ الْإِسْلاَمَ دِیناً}.(مائده/۳)
امروز دین شما را برای شما به حد کمال رسانیدم و نعمت خود را بر شما تمام کردم و اسلام را برای شما آیین برگزیدم.
در غدیر خم پس از اینکه پیامبر اکرم| مولا امیرالمؤمنین(ع) را جانشین خود معرفی نمودند، خداوند منان این آیه شریفه را نازل فرمود و اعلان نمود که با ولایت امیرالمؤمنین و اولاد معصومش نعمت را بر شما تمام کردم. همان‌گونه که امام صادق(ع) در تفسیر آیه فرمودند: «الیوم اکملت لکم دینکم باقامه حافظه واتممت علیکم نعمتی، ای بولایتنا ورضیت لکم الاسلام دینا ای تسلیم النفس لأمرنا».(الغدیر علامه امینی/ج۱/ص۲۳۴) امروز دین را با اقامه نمودن حافظ و نگهبان برای شما کامل کردم و نعمت خود را بر شما تمام کردم یعنی با ولایت ما نعمت را بر بندگان تمام نمود و اسلام را برای شما به عنوان دین برگزیدم، یعنی تسلیم شدن نفس در برابر اطاعت از اوامر ما اهل‌بیت(ع).
۴. دوزخ عاقبت ناسپاسی و کفران نعمت ولایت اهل‌بیت(ع)
{أَلَمْ تَرَ إِلَى الّذِینَ بَدّلُوا نِعْمَتَ اللّهِ کُفْراً}.(ابراهیم/۲۸) آیا نمی‌نگری به کسانی که نعمت پروردگار را به کفر مبدّل ساختند؟!
بندگان در مقابل نعمت ولایت محمد و آل محمد| که خداوند منان به آنان عنایت فرموده موظفند محبت این خاندان را به دل داشته و از آنان اطاعت کنند و نیز شکر این نعمت عظمی را به جا آوردند. پیامبر اکرم| در روایتی به ابوذر غفاری فرمودند: «یا اباذر! من احبّنا اهل البیت فلیحمد الله على أول النعم».(الامالی طوسی/ص۴۶۵) ای اباذر! هر کس ما اهل‌بیت را دوست می‌دارد باید بر نخستین نعمتی که به او عنایت شده حمد و سپاس خداوند را به جا آورد.
اما کسانی که حمد این نعمت عظمی را به جا نمی‌آورند، به گونه‌ای که در مقام ناسپاسی برآمده و حتی منکر ولایت این ذوات مقدسه می‌شوند، کافرانی هستند که نعمت خدا را به کفر مبدّل ساخته‌اند و جایگاه آنان دوزخ خواهد بود؛ چنانچه آیۀ شریفه بدان تصریح دارد و امام صادق(ع) در تفسیر آن می‌فرمایند: «نعمه الله محمّد وأهل بیته، حبّهم ایمان یدخل الجنه وبغضهم کفر ونفاق یدخل النار».(بحارالأنوار/ج۲۴/ص۶۰) نعمت پروردگار حضرت ختمی مرتبت اهل‌بیت او هستند، محبت و دوستی آنان ایمان است که با آن داخل بهشت خواهند شد و بغض آنان کفر و نفاق است که با آن داخل جهنم خواهند شد.
مولا امیرالمؤمنین(ع) نیز در تفسیر این آیۀ شریفه فرمودند: «فما بال قوم غیّروا سنه رسول الله(ص) وعدلوا عن وصیته من حق علی والأئمه ولا یخافون ان ینزل بهم العذاب». چه شده است گروهی که سنت رسول الله را تغییر دادند و از وصیتش در حق علی(ع) و اهل‌بیت او عدول کردند و نمی‌ترسند از اینکه بر آنان عذاب نازل شود! سپس حضرت همین آیه شریفه را قرائت نموده و فرمودند: «نحن والله نعمه الله التی أنعم الله بها على عباده وبنا فاز من فاز» به خدا سوگند! ما آن نعمت پروردگار هستیم که خداوند آن را به بندگانش عنایت فرموده است و هر کس بخواهد رستگار شود به وسیلۀ ما رستگار می‌گردد. (تفسیر قمی/ج۱/ص۸۵)
منبع : نشریه امام شناسی ، شماره ۳۱