● رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) و حقوق والدینحضرت موسی بن جعفر علیه‌السّلام فرمودند:سئل رسول‌الله صلّی‌الله علیه وآله ما حقّ الوالد علی الولد، قال: لا یسمّیه باسمه، و لا یمشی بین یدیه، و لا یجلس قبله، و لا یستسبّ له. ۱از حضرت رسول خدا صلّی‌الله علیه وآله سوال شد که حقّ پدر بر فرزند چیست، فرمودند: فرزند نباید پدرش را به اسم صدا کند، پیشاپیش او راه نرود، پیش از پدر ننشیند، و وسیله فحش دادن به او را فراهم نکند.
● امام علی(علیه السلام) و حقّ والدینامام علی علیه‌السّلام فرمودند:فحقّ الوالد علی الولد ان یطیعه فی کلّ شیء الاّ فی معصیهٔ الله سبحانه. ۲حقّ پدر بر فرزند آن است که پدر را در هر چیز مگر در نافرمانی از خداوند سبحان اطاعت و پیروی نماید.
● امام سجّاد(علیه السلام) و حقّ مادرامام علی بن الحسین علیه‌السّلام می‌فرمایند:و حقّ امّک ان تعلم انّها حملتک حیث لا یتحمّل احد احداً و اعطتک من ثمره قلب‌ها ما لا یعطی احد احداً و وقیک بجمیع جوارح‌ها و لم تبال ان تجوع و تطعمک و تعطش و تسقیک و تعری و تسکوک و تضحی و تظلّک و تهجر النّوم لا جلک و وقیک الحرّ و البرد لتکون لها فانّک لا تطیق شکرها الاّ بعون الله و حسن توفیقه. ۳حقّ مادر این است که بدانی وقتی تو را حمل کرده هیچ‌کس دیگری را حمل نمی‌کند، میوه‌ای از دل خود به تو داده که احدی به دیگری نمی‌دهد، با همه اعضا در حفظ تو کوشیده، باکی نداشته تو را غذا دهد و خود گرسنه بماند، تو را آب دهد و خود تشنه باشد، تو را بپوشاند و خود برهنه بسر برد، سایه بر سر تو افکند و خود در حرارت آفتاب بسوزد، از خواب چشم بپوشد، از سرما و گرما تو را نگه دارد و تنها بهره‌اش از این همه رنج این باشد که فرزندی داشته باشد، تو که قدرت شکر و سپاس او را نداری جز اینکه خدا کمک کند و توفیق دهد.
● امام سجّاد (علیه السلام) و حقّ پدرامام سجّاد علیه‌السّلام می‌فرمایند:و امّا حقّ ابیک فان تعلم انّه اصلک و انّه لولاه لم تکن، فمهما رایت من نفسک ممّا یعجبک فاعلم انّ اباک اصل النّعمهٔ علیک فیه فاحمد الله و اشکره علی قدر ذلک. ۴حقّ پدر این است که بدانی منشأ وجود تو است و اگر او نبود، تو هم نبودی. هرچه در وجودت موجب خوشایندی است بدان که ریشه این نعمت در وجود پدر تو است. پس خدا را شکر کن و به قدر این نعمت سپاسگزار باش.
● امام صادق(علیه السلام) و حقّ پدر و مادرامام صادق علیه‌السّلام فرمودند:یحبّ للوالدین علی الولد ثلاثه اشیاء: شکر هما علی کلّ حال، و طاعتهما فیها یأمرانه و ینهانه عنه فی غیر معصیه الله، و نصیحتهما فی السّرّ و العلانیه. ۵برای پدر و مادر سه حقّ نسبت به فرزند است:
● تشکّر از پدر و مادر در هر حال،فرمانبرداری از او امر و نواهی آنان در صورتی که اوامر و نواهی در مسیر وظیفه الهی باشد، و پنهان و آشکار همفکری نمودن با آنها.
● امام باقر(علیه السلام) و حقّ والدینامام باقر علیه‌السّلام می‌فرمایند:سئل رسول‌الله صلّی الله علیه وآله من اعظم حقّاً علی الرّجل، قال: والده. ۶از رسول اکرم صلّی الله علیه و آله سوال شد که چه کسی بزرگترین حق را بر مرد (آدمی) دارد، فرمودند: پدر و مادر
پي نوشت ها :
1- طرائف الحکم، ج۲۷ ص ۱۸.۲- نهج‌البلاغه، ص ۱۲۷۴.۳- رساله حقوق امام سجّاد(ع).۴- رساله حقوق امام سجّاد (ع).۵- تحف العقول.۶- مشکوه الانوار.
منبع:کتاب حقوق متقابل والدین و اولاد تالیف:حاج ید اللّه بهتاش
