زمین،شکوه آفرینش

زمین، خانه آسایش بشر و گهواره آرامش بخش وی و یکی از شگفتی های بزرگ آفرینش است. دیدگاه جبران خلیل جبران درباره شگفتی های زمین چنین است:
ای زمین! چه زیبا و با شکوه هستی ، چه قدر اطاعت تو از نور، کامل و فروتنی تو از خورشید، نجیب است.چه قدر پوشیدگی تو با سایه، ظریف و نقاب تاریکی بر چهره تو جذاب است. ای زمین چه قدر کامل هستی و چه قدر پیر و قدیمی .در دشت های تو راه می رفتم و از کوه های تو بالا می رفتم و به دره های تو فرود می آمدم و به غارهای تو داخل می شدم. پس خواب تو در دشت، امنیت تو درکوه ،آرامش تو در دره ، اراده تو در سنگ و سکوت تو در غار است. پس تویی که با نیروی خود، گشاده هستی ، با فروتنی خود بالایی و با بالا بودن خود، پایین هستی، با نیرومندی خود، نرمی و با وجود اسرار و پوشیده های خود، آشکاری.به دریای تو سوار شدم و روز تو را گذراندم و نهرهای تو را تعقیب کردم. پس شنیدم که ابدیت، با جزر و مد تو حرف می زد و روزگاران ، میان تپه ها، غم های تو را می سرود و زندگی، با مردم تو و در سراشیبی تو، راز و نیاز می کرد.ای زمین، بهار تو مرا بیدار کرد و به جنگل هایت برد، به آنجا نفس های تو مانند بخار بالا می روند. تابستان تو، مرا در مزرعه های سر سبزت نشاند، آنجا که کوشش های تو به ثمره ها تبدیل می شوند. پائیز تو مرا زودگذر بودن نعمت ها یادآور شد و زمستان تو مرا به خوابگاه تو برد. آنجا که پاکی تو مانند برف پراکنده می شود. پس تو، معطر به بهارت ، بخشنده با تابستانت و با صفا با پائیزت و پاک با زمستانت هستی.ای زمین! چه قدر با گذشت هستی و تحمل و وقار تو چه قدر زیاد است و چه قدر مهربان هستی بر فرزندان برگشته از حقیقت خود که در خیال های خود گم شده اند.ما کفر می ورزیم و تو برکت می دهی . ما می آلاییم و تو تقدیس می کنی. ما سینه تو را زخمی می کنیم و تو زخم های ما را با مرهم پر می کنی.ما کف تو را استخوان و جمجمه می کاریم و تو از آن، سبزه و درخت می رویانی .ما در تو جسدهای بی جان به امانت می گذاریم و تو بیابان های ما را از آب فراوان و خاک خود را از خوشه پر می کنی.ما چهره تو را با خون ، رنگ می کنیم و تو صورت های ما را با آب شست و شو می دهی. ما عنصرهای تو را می گیریم تا از آنجا توپ ها و ابزارهای ویران گر بسازیم و تو عنصرهای ما را می گیری و از آن گل ها و زنبق ها به وجود می آوری.چه قدر بردباری تو گسترده هست و چه اندازه آفریدگار تو زیبایت آفرید . تو نشانه بزرگ پروردگار و آیه دانش و حکمت و توانایی بی انتهای او هستی . ای زمین ، تو چه هستی تو که هستی؟(۱)
پیام متن:۱- «و فی الارض آیات للموقنین؛ و روی زمین، برای اهل یقین، نشانه هایی است» (ذاریات ۲۰)۲- خیز تا برکلک آن نقاش ، جان افشان کنیمکین همه نقش عجب در گردش پرگار داشت (حافظ)
زمین ، بستری مناسب برای زندگیدر قرآن کریم می خوانیم :یاایها الذین اعبدوا ربکم الذی خلقکم و الذین من قبلکم لعلکم تتقون الذی جعل لکم الارض فراشا. (بقره ۲۱ و ۲۲ )ای مردم ، پروردگار خود را پرستش کنید، آن کس که شما و پیشینیان شما را آفرید تا پرهیزکار شوید. آن کس که زمین را بستر(راحت) شما قرار داده است.پروردگار حکیم در این آیه ها ، برای آنکه پرستش بندگانش در پیشگاه خویش را با شناخت همراه سازد، از نعمت زمین که آن را بستری مناسب برای زندگی انسان ها قرار داده است، نام می برد، «مرکب راهواری که نیروی جاذبه اش به ما اجازه حرکت و استراحت و ساختن خانه و تهیه باغ ها و زراعت ها و انواع وسایل زندگی را داده است»واژه «فراش» یا همان بستر استراحت که در آیه شریفه آمده است نه تنها مفهوم آرامش و آسودگی خاطر و استراحت را در بر دارد، گرم و نرم و معتدل بودن آن را نیز می رساند».(2)امام سجاد علیه السلام این حقیقت را در تفسیر این آیه شریفه چنین بیان می فرماید:خداوند زمین را مناسب طبع شما و موافق جسم شما قرار داد. آن را گرم و سوزان نساخت تا از حرارتش بسوزید و زیاد سرد نیافرید تا منجمد شوید . آن را آن قدر معطر و زننده قرار نداد تا بوی تند آن به مغز شما آسیب رساند و آن را بدبو نیافرید تا مایه هلاکت شما شود… آری، خداوند این گونه زمین را بستر استراحت شما قرار داد.(۳)
پیام متن:بندگان بیدار دل خداوند، در برابر نعمت های بی شمار حضرت حق، احساس انجام وظیفه می کنند. در نتیجه خداوند را به سبب آن همه نعمت سپاس می گویند و راه پرهیزکاری در پیش می گیرند.
نشانه های خداوند در زمینخداوند در قرآن کریم می فرماید: «و فی الارض آیات للموقنین؛ و در زمین نشانه هایی برای اهل یقین هست.» (ذاریات ۲۰) باتوجه به این آیه در می یابیم نشانه های خداوند بر روی کره زمین به اندازه ای است که هیچ انسانی توان شناخت کامل آنها را ندارد. حجم زمین، فاصله آن با خورشید ، حرکت آن به دور خود ، حرکت آن به دور آفتاب و نیروی جاذبه تو و دافعه ای که از آن حرکت به وجود می آید و هماهنگی همه اینها با هم ، بخشی از نشانه های بزرگ خداوند هستند. موادی که زمین را شکل داده و منابع مختلفی که در سطح و زیر زمین برای زندگی انسان ها آماده شده است هر یک موهبت و نشانه ای از نشانه های اوست . کرسی موریسین می گوید:در تنظیم عوامل طبیعی کره زمین ، نهایت دقت و ریزه کاری به کار رفته است . برای نمونه ، اگر لایه خارجی کره زمین، اندکی از آنچه هست، ضخیم تر می بود، اکسیژن – یعنی عامل اصلی حیات – به وجود نمی آمد. هرگاه عمق دریاها بیشتر از عمق فعلی بود ، آن وقت همه اکسیژن و کربن زمین، جذب می شد و امکان زندگی بر روی کره زمین، از بین می رفت. همچنین اگر هوای اطراف زمین، اندکی از آنچه هست ، رقیق تر می بود، سنگ های آسمانی که هر روز میلیون ها عدد از آنها به سوی زمین می آیند، به آسانی از جو زمین عبور می کردند. تنها بیست و یک درصد از هوای اطراف زمین ، اکسیژن است . اگر اندازه اکسیژن موجود در هوا به جای بیست و یک درصد، پنجاه درصد می بود، همه مواد سوختی بر روی کره زمین، شعله ور می شد و اگر جرقه ای به درختی در جنگل می رسید، همه جنگل به طور کامل می سوخت . خوشبختانه غلظت هوای پیرامون زمین به اندازه ای است که اشعه کیهانی موجود در فضا را تا میزانی که برای رشد و نمو گیاهان لازم است؛ به طرف زمین عبور می دهد و همه میکروب های زیان بار را در همان فضا از بین می برد و ویتامین های مفید را ایجاد می کند. یا وجود بخارهای گوناگونی که در طی قرن ها از اعماق زمین برآمده و در هوا پخش شده است و بیشتر آنها هم گازهای سمی هستند، آلودگی هوای پیرامون زمین را در پی نداشته است، زیرا وجود دریاها و اقیانوس ها و جنگل ها و باران های سودمند، مانع از رخ دادن چنین پی آمد زیان باری برای کره زمین شده است.(۴)به راستی، ثمره دقت و توجه کردن به این همه نشانه ها وآفریده های زیبای پروردگار، جز فروتنی و سپاس گزاری و حق شناسی از نعمت های بی پایان او نخواهد بود.
پیام متن:پروردگارا! ما را به بی خبری از نشانه هایت و سرگردانی در برابر نعمت هایت ، گرفتار مفرما و نور معرفت نشانه های زیبایت را که در کره زمین ارزانی مان فرمودی ، بر دل های ما بتابان و ما را سپاس گزار نعمت هایت قرار بده .
کره رام شده زمین ، برای انسان هایکی از نعمت های بزرگ خداوند به انسان ها، رام و هموارکردن زمین برای آنهاست . در قرآن کریم در این باره می خوانیم:هو الذی جعل لکم الارض ذلولا فامشوا فی مناکبها و کلوا من رزقه و الیه النشور. (ملک ۱۵)او کسی است که زمین را برای شما رام کرد . پس بر شانه های آن راه بروید و از روزی های خداوند بخورید و بازگشت همه به سوی اوست .واژه ذلول در این آیه شریفه ، جامع ترین تعبیری است که می توان درباره کره زمین به کاربرد ؛ زیرا این مرکب راهور در عین حرکت های گوناگون تو بسیار سریعی که دارد، آن چنان آرام به نظر می رسد که گویی هیچ حرکتی ندارد. بعضی از دانشمندان می گویند: زمین چهارده نوع حرکت گوناگون دارد که شامل حرکت به دورخود، حرکت به دور خورشید و حرکت به همراه مجموعه منظومه شمسی در دل کهکشان است.همچنین پوسته زمین نه چنان سفت و خشن است و نه چنان سست و نرم ، بلکه به طور کامل برای زندگی بشر رام است . اگر برای نمونه ، بیشتر سطح زمین با تلاق هایی بود که همه چیز در آن فرو می رفت یا ماسه های نرمی که پای انسان تا زانو در آن فرو می نشست یا سنگ های تیز و خشنی بود که پای انسان با اندکی راه رفتن کوفته و زخم می شد ، آن گاه قدر رام بودن و آرام بودن زمین، بیشتر شناخته می شد.دیگر اینکه فاصله زمین از خورشید نه چندان کم است که همه چیز از شدت گرما بسوزد و نه چندان دور است که همه چیز از سرما بخشکد . فشار هوا بر کره زمین نه آن اندازه زیاد است که سبب خفگی او شود و نه آن اندازه کم است که از هم متلاشی شود. جاذبه زمین نیز نه به آن اندازه زیاد است که استخوان ها را در هم بشکند و نه آنقدر کم است که انسان با یک حرکت از جا کنده و در فضا پرتاب شود.بدین ترتیب ، زمین به اراده الهی، از هر نظر «ذلول» و رام و در تسخیر انسان است »(5) تا انسان به یاد پروردگارش بیفتد و بداند که روزی به سوی پروردگار برخواهد گشت ، همان گونه ، که در آیه شریفه به این حقیقت اشاره شده است که: « والیه النشور؛ و باز گشت همه به سوی اوست .»
پیام متن:اینکه خداوند به اراده خود کره زمین را رام انسان قرار داد، مقدمه ای است تا بنده نیز رام پروردگارش شود و به یاد داشته باشد که روزی به سوی خدایش بر می گردد و با او دیدار می کند.
پی نوشتها:

۱-نک ، جبران خلیل جبران، اندیشه های نو و شگفت ، ترجمه سیمین پناهی فرد، تهران ، نیک فرجام ۱۳۸۴ چ ۲، صص ۸۱، ۸۲، ۸۴ و ۸۵ .۲-تفسیر نمونه ، تهران دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۸۰ ، چ ۱۹، ج ۱،صص ۱۱۸ و ۱۱۹.۳-حویزی ، تفسیر نورالثقلین ، ج ۱،ص ۴۱.۴-تفسیر نمونه ،ج ۲۲، صص ۳۳۰ و ۳۳۲ به نقل از نک:کرسی موریسین راز آفرینش انسان ، ترجمه: محمد سعیدی ، صص ۳۳-۳۶ .۵-همان ، صص ۳۳۷ و ۳۳۸ .منبع:ماهنامه ی طوبی