از قرآن کریم استفاده مى شود که بر پایى جهان آخرت, تنها به زنده شدن مجدد انسانها نیست بلکه اساساً نظام این جهان, دگرگون مى شود و جهان دیگرى با ویژگیهاى دیگرى بر پا مى گردد, جهانى که براى ما قابل پیش بینى نیست و طبعاً شناخت دقیقى هم از ویژگیهاى آن نمى توانیم داشته باشیم. و آنگاه همه انسانها از آغاز تا پایان خلقت با هم, زنده مى شوند و به نتایج اعمالشان مى رسند و جاودانه در نعمت یا عذاب مى مانند.و چون آیات مربوط به این بحث, فراوان است و بررسى آنها به درازا مى کشد از این رو, تنها به ذکر فشرده مضامین آنها بسنده مى کنیم .
وضع زمین و دریاها و کوههادر زمین, زلزله عظیمى پدید مى آید۱ و آنچه در اندرون آن است بیرون مى ریزد۲ و اجزاى آن, متلاشى مى گردد,۳ و دریاها شکافته مى شوند,۴ و کوهها به حرکت در مى آیند۵ و درهم کوبیده مى شوند۶ و مانند تل شنى مى گردند۷ و سپس به صورت پشم حلاجى شده در مى آیند۸ و آنگاه در فضا, پراکنده مى شوند۹ و از سلسله کوههاى سر به آسمان کشیده, جز سرابى باقى نمى ماند.۱۰
وضع آسمان و ستارگانماه۱۱ و خورشید۱۲ و ستارگان عظیمى که بعضى از آنها میلیونها بار از خورشید ما بزرگتر و پر فروغتر است به تیرگى و خاموشى مى گرایند,۱۳ و نظم حرکت آنها به هم مى خورد,۱۴ و از جمله ماه و خورشید به هم مى پیوندند۱۵ و آسمانى که هم چون سقف محفوظ و محکمى بر این جهان, احاطه کرده است سست و متزلزل مى شود۱۶ و مى شکافد و از هم مى درد۱۷ و طومار آن درهم مى پیچد,۱۸ و اجرام آسمانى به صورت فلز مذابى در مى آید۱۹ و فضاى جهان پر از دود و ابر مى شود.۲۰
شیپور مرگدر چنین اوضاع و احوالى است که شیپور مرگ, نواخته مى شود و همه موجودات زنده مى میرند۲۱ و در جهان طبیعت, اثرى از حیات نمى ماند, و وحشت و اضطراب بر جانها سایه مى افکند۲۲ مگر کسانى که از حقایق و اسرار هستى, آگاهند و دلهایشان غرق معرفت و محبت الهى است .
شیپور حیات و آغاز رستاخیزسپس جهان دیگرى که قابلیت بقا و ابدیت داشته باشد, بر پا مى شود,۲۳ و صحنه گیتى با نور الهى روشن مى گردد,۲۴ و شیپور حیات به صدا در مى آید۲۵ و همه انسانها (بلکه حیوانات نیز)۲۶ در یک لحظه, زنده مى شوند۲۷ و سراسیمه و هراسان۲۸ همانند ملخها و پروانگانى که در هوا منتشر مى شوند۲۹ با سرعت,۳۰ به سوى محضر الهى روانه مى گردند و همگى در صحنه عظیمى فراهم مى آیند۳۲ و غالباً مى پندارند که توقفشان در عالم برزخ به اندازه یک ساعت یا یک روز و یا چند روز بوده است .۳۳
ظهور حکومت الهى و انقطاع سببها و نسبهادر آن عالم, حقایق آشکار مى شود۳۴ و حکومت و سلطنت الهى, ظهور تام مى یابد۳۵ و چنان هیبتى بر خلایق, سایه مى افکند که هیچ کس را یارى بلند سخن گفتن نیست,۳۶ و هر کسى به فکر سرنوشت خویش است و حتى فرزندان از پدر و مادر; و خویشان و نزدیکان از یکدیگر, فرار مى کنند ,۳۷ و اساساً رشته نسبها و سببها مى گسلد۳۸ و دوستیهایى که بر پایه منافع و معیارهاى دنیوى و شیطانى بوده تبدیل به دشمنى مى گردد,۳۹ و حسرت و پشیمانى از تقصیرهاى گذشته, دلها را فرا مى گیرد.۴۰
محکمه عدل الهىآنگاه دادگاه عدل الهى, تشکیل مى شود و اعمال همه بندگان حاضرمى گردد۴۱ و نامه هاى اعمال , توزیع مى شود۴۲ و انتساب هر کارى به فاعل آن, چنان آشکار است که دیگر نیازى نیست که از کسى بپرسند چه کرده اى؟۴۳در این دادگاه, فرشتگان و پیامبران و برگزیدگان خدا به عنوان شهود , حضور دارند۴۴ و حتى دست و پا و پوست بدنها گواهى مى دهد۴۵ و حساب همه مردم به دقت, رسیدگى و با میزان الهى, سنجیده مى شود۴۶ و براساس عدل و قسط درباره ایشان داورى مى گردد,۴۷ و هر کس نتیجه سعى و کوشش خود را مى یابد,۴۸ و به نیکوکاران, ده برابر پاداش داده مى شود,۴۹ و هیچ کس بار دیگرى را نمى کشد,۵۰ اما کسانى که دیگران را گمراه کرده اند علاوه بر گناهان خودشان, معادل گناهان گمراه شدگان را نیز بر دوش مى کشند.۵۱ (بدون اینکه از گناهان آنان کاسته شود) هم چنین عوض و بدلى ازکسى پذیرفته نمى شود۵۲ و شفاعت کسى مقبول نمى گردد۵۳ مگر شفاعت کسانى که از طرف خداى متعال , ماذون باشند و براساس معیارهاى مرضى خدا شفاعت کنند.۵۴
بسوى اقامتگاه ابدىسپس حکم الهى اعلام شده۵۵ نیکوکاران و تبهکاران از یکدیگر جدا مى شوند۵۶ و مومنان , روسفید و شاد و خندان بسوى بهشت ۵۷; و کافران و منافقان , روسیاه و اندوهگین و با ذلت و خوارى به سوى دوزخ, روانه مى گردند۵۸ و همگى از دوزخ , عبور مى کنند۵۹ در حالى که از چهره مومنان , نور مى تابد و راهشان را روشن مى سازد۶۰ و کافران و منافقان در تاریکى به سر مى برند.منافقاتى که در دنیا با مومنان, اختلاط داشتند آنها را صدا مى زنند که رو به سوى ما کنید تا از نور شما استفاده کنیم, و پاسخ مى شنوند که باید براى اکتساب نور, به عقب (به دنیا) برگردید! باز مى گویند: مگر ما در دنیا با شما نبودیم؟ و پاسخ مى شنوند: چرا, در ظاهر با ما بودید ولى خودتان را گرفتار کردید و دلهایتان دچار شک و تردید و قساوت شد و امروز, کارتان یکسره شده و از شما و از کافران, عوضى پذیرفته نمى شود و سرانجام, کافران و منافقان در کام دوزخ فرو مى روند.۶۱هنگامى که مومنان به بهشت, نزدیک مى شوند درهاى آن گشوده مى شود و فرشتگان رحمت به استقبال آنان مى آیند و با سلام و احترام, مژده سعادت ابدى به ایشان مى دهند.۶۲ و از سوى دیگر, هنگامى که کافران و منافقان به دوزخ مى رسند درهاى آن باز مى شود و فرشتگان عذاب, با خشونت آنان را مورد سرزنش قرار داده به ایشان وعده عذاب ابدى مى دهند.
پی نوشت :
۱ـ زلزال ۱/, حج ۱/, واقعه ۴/, مزمل ۱۴/.۲ـ زلزال ۲/, انشقاق ۴/.۳ـ الحاقه ۱۴/, فجر ۲۱/.۴ـ تکویر ۶/, انفطار ۳/.۵ـ کهف ۴۷/, نحل ۸۸/, طور ۱۰/, تکویر ۲/.۶ـ الحاقه ۱۴/, واقعه ۵/.۷ـ مزمل ۱۴/.۸ـ معارج ۹/, قارعه ۵/.۹ـ طه ۱۰۵/ ـ ۱۰۷, مرسلات ۱۰/.۱۰ـ کهف ۸/, نبا ۲۰/.۱۱ـ القیامه ۸/.۱۲ـ تکویر ۱/.۱۳ـ تکویر ۲/.۱۴ـ انفطار ۲/.۱۵ـ القیامه ۹/.۱۶ـ طور ۱/, الحاقه ۱۶/.۱۷ـ الرحمن ۳۷/, الحاقه ۱۶/, مزمل ۱۸/, مرسلات ۹/, نبا ۱۹/, انفطار ۱/, انشقاق ۱/.۱۸ـ انبیا ۱۰۴/, تکویر ۱۱/.۱۹ـ معارج ۸/.۲۰ـ فرقان ۲۵/, دخان ۱۰/.۲۱ـ زمر ۶۸/, الحاقه ۱۳/, یس ۴۹/.۲۲ـ نمل ۸۷/ـ۸۹.۲۳ـ ابراهیم ۴۸/, زمر ۶۷/, مریم ۳۸/, ق ۲۲/.۲۴ـ زمر ۶۹/.۲۵ـ زمر ۶۸/, کهف ۹۹/, ق ۲۰/ـ۴۲, نبا ۱۸/, نازعات ۱۳/ـ۱۴, مدثر ۸/, صافات ۱۹/.۲۶ـ انعام ۳۸/, تکویر ۵/.۲۷ـ کهف ۴۷/, نحل ۷۷/, قمر ۵۰/, نبا ۱۸/.۲۸ـ ق ۲۰/.۲۹ـ قارعه ۴/, قمر ۷/.۳۰ـ ق ۴۴/, معارج ۴۳/.۳۱ـ یس ۵۱/, مطففین ۳۰/, القیامه ۱۲/, ۳۰, و نیز رجوع کنید به آیات ((حشر)) و ((نشر)) و ((لقا الله)) و ((رجوع الى الله)) و ((رد الى الله)).۳۲ـ کهف ۹۹/, تغابن ۹/, نسا ۸۷/, انعام ۱۲/, آل عمران ۹/, هود ۱۰۳/.۳۳ـ روم ۵۵/, نازعات ۴۶/, یونس ۴۵/, اسرا ۵۲/, طه ۱۰۳ ـ ۱۰۴, موئمنون ۱۱۳/, احقاف ۳۵/.۳۴ـ ابراهیم ۲۱/, العادیات ۱۰/, الطارق ۹/, ق ۲۲/, الحاقه ۱۸/.۳۵ـ حج ۵۶/, فرقان ۲۶/, غافر ۱۶/, انفطار ۱۹.۳۶ـ هود ۱۰۵/, طه ۱۰۸/,۱۱۱, نبا ۳۸/.۳۷ـ عبس ۳۴/ـ۳۷, شعرا ۸۸/, معارج ۱۰ـ۱۴, لقمان ۳۳.۳۸ـ بقره ۱۶۶/, موئمنون ۱۰۱/.۳۹ـ زخرف ۶۷/.۴۰ـ انعام ۳۱/, مریم ۳۹/, یونس ۵۴/.۴۱ـ آل عمران ۳۰/, تکویر ۱۴/, اسرا ۴۹.۴۲ـ اسرا۱۳/ـ۱۴,۱۷, الحاقه ۱۹/, ۲۵, انشقاق ۷/, ۱۰.۴۳ـ الرحمن ۳۹/.۴۴ـ زمر ۶۹/, بقره ۱۴۳, آل عمران ۱۴۰/, نسا ۴۱/, ۶۹, هود ۱۸/, حج ۷۸/, ق ۲۱/, نحل ۸۴/آ ۸۹.۴۵ـ نور ۲۴/, یس ۶۵/, فصلت ۲۰/ـ۲۱.۴۶ـ اعراف ۸/,۹, انبیا ۴۷/, موئمنون ۱۰۲/ـ۱۰۳, قارعه ۶/ـ۸.۴۷ـ یونس ۵۴/, ۹۳, جاثیه ۱۷/, نمل ۷۸, زمر ۶۹/,۷۵.۴۸ـ النجم ۴۰/ـ۴۱, بقره ۲۸۱/,۲۸۶, آل عمران ۲۵/, ۱۶۱, انعام ۷۰/, هود ۱۱۱/, ابراهیم ۵۱/, طه ۱۵/, غافر ۱۷/, جاثیه ۲۲/, طور ۲۱, مدثر ۳۸/, یس ۵۴/, زمر ۲۴/.۴۹ـ انعام ۱۶۰/.۵۰ـ النجم ۳۹/, انعام ۱۶۴/, فاطر ۱۸/, زمر ۷.۵۱ـ النحل ۲۵/, عنکبوت ۱۳/. ضمناً از اینجا مى توان حدس زد که کسانى هم که موجب هدایت دیگران شده اند ثواب مضاعف خواهند داشت چنان که صریحاً در روایات آمده است.۵۲ـ بقره ۴۸/, ۱۲۳, آل عمران ۹۱/, لقمان ۳۳/, مائده ۳۶/, حدید ۱۵/.۵۳ـ بقره ۴۸/, ۱۲۳,۲۵۴, مدثر ۴۸/.۵۴ـ انبیا ۲۸/, بقره ۲۵۵/, یونس ۳/, مریم ۸۷/, طه ۱۰۹/, سبا ۲۳/, زخرف ۸۶/, النجم ۲۶/.۵۵ـ اعراف ۴۴/.۵۶ـ انفال ۳۷/, روم ۱۴/ـ۱۶,۴۳,۴۴, شورى ۷/, هود ۱۰۵ـ۱۰۸, یس ۵۹/.۵۷ـ زمر ۷۳/, بقره ۲۵۵/, یونس ۳/, مریم ۸۵/, القیامه ۴۲/ـ۲۴, مطففین ۲۴/, غاشیه ۸/, عبس ۳۸/ـ۳۹.۵۸ـ زمر ۶۰/, ۷۱, آل عمران ۱۰۶, انعام ۱۲۴, یونس ۲۷/, مریم ۸۶/, طه ۱۰۱/,۱۲۴ـ۱۲۶, ابراهیم ۴۳/, قمر ۸/, معارج ۴۴/, غاشیه ۲/, اسرا ۷۲/,۹۷, عبس ۴۰ و ۴۱.۵۹ـ مریم ۷۱/ـ۷۲.۶۰ـ حدید ۱۲/.۶۱ـ حدید ۱۳/ ـ ۱۵, نسا ۱۴۰/.۶۲ـ زمر ۷۳, رعد ۲۳ـ۲۴.منبع : آموزش عقاید, ج ۳, ص ۸۹ ـ ۸۶
هیچ نظری وجود ندارد