درسهای امام شناسی حوزه علمیه قم
ولادت حضرت مهدی(عج)
در مورد وجود مبارک مهدی موعود(عج) ، هیچ اختلافی در میان فرق اسلامی وجود ندارد، آنچه در میان پیروان مذاهب مختلف اسلامی به شدّت مورد گفتگو است، ولادت آن حضرت است. همه شیعیان و گروهی از بزرگان اهل تسنّن به طور قطع و جزم گفتهاند که مهدی موعود(عج) در شب نیمۀ شعبان 255 هـ در پگاه جمعه، در شهر سامراء، در خانۀ امام حسن عسکری(ع) دیده به جهان گشود و لحظاتی بعد، در پشت پردۀ غیبت قرار گرفت، تا روزی به فرمان پروردگار ظهور کرده، جهان را پر از عدل و داد کند، آنگونه که پر از جور و ستم شده است.
1. تاریخ دقیق میلاد مسعود کعبه مقصود
با توجه به اهمیت فوقالعاده تاریخ دقیق ولادت باسعادت آن مصلح جهانی، صدها تن از علمای برجسته، محدّثان وارسته و مورّخان شایسته جهان تشیّع، تاریخ دقیق ولادت آن حضرت را در منابع حدیثی، رجالی، تفسیری و تاریخی خود ثبت کردهاند، که به شمار اندکی از آنها اشاره میکنیم:
1. قدیمیترین اثری که تاریخ دقیق ولادت آن امام همام را درج کرده، کتاب گرانسنگ اثبات الرّجعة از فضل بن شاذان نیشابوری است.
با توجه به تاریخ وفات فضل بن شاذان در اوایل ربیع الأول 260 هـ (اندکی پیش از شهادت امام حسن عسکری(ع) ) اهمیت خاص این نقل روشن میشود.
فضل بن شاذان که چهار امام معصوم (از امام رضا تا امام عسکری(ع) ) را درک کرده و از آنان حدیث نقل کرده، از خود 180 جلد کتاب به یادگار گذاشته که شش جلد از آنها به مسائل مهدویت اختصاص دارد.(الرجال نجاشی/ص307)
او در کتاب اثبات الرّجعة تاریخ دقیق میلاد مسعود حجت خدا را با یک واسطه از امام حسن عسکری(ع) روایت کرده و اینک متن حدیث:
فضل بن شاذان از محمد بن علی بن حمزه، از امام حسن عسکری(ع) روایت میکند که فرمود:
«قَدْ وُلِدَ وَلي اللهِ وَحُجَّتُهُ عَلى عبِادهِ وَخليفَتي مِنْ بعدي، مَختُوناً ليلَةَ النِّصفِ مِنْ شعبانَ، سَنَةَ خَمس وخَمسين ومِأَتَيْنِ، عِندَ طُلوعِ الفَجْرِ، وكَانَ أَوَّلُ مَنْ غَسَلَهُ رِضْوانُ، خَازِنُ الْجِنانِ، مَعَ جمع مِنَ الملائكةِ المُقرَّبين بِمَاءِ الْكَوْثَرِ وَالسَّلْسَبيلِ، ثمَّ غَسَلَتْهُ عَمَّتي حَكِيمَةُ، بِنْتُ مُحَمَّد بنِ عَليّ الرِّضَا».(گزیده کفایة المهتدی/ص149)
ولی خدا و حجّت خدا بر بندگان و جانشین من بعد از من، در شب نیمه شعبان 255 هـ به هنگام طلوع فجر، به صورت پاک و پاکیزه دیده به جهان گشود. اوّل کسی که او را غسل داد «رضوان» خازن بهشت بود، که با گروهی از فرشتگان مقرّب با آب کوثر و سلسبیل او را شستشو دادند، سپس عمّهام «حکیمه» دختر امام جواد(ع) او را شست.
این حدیث که در منابع دیگر نیز به همین تعبیر روایت شده است. در نهایت صحت و اتقان است، زیرا آن را فضل بن شاذان، فقط با یک واسطه از امام(ع) روایت کرده است.
همه عالمان رجال فضل بن شاذان را به عنوان: ثقه، فقیه، جلیلالقدر و عظیم الشأن ستودهاند.(الفهرست شیخ طوسی/ص197)
برخی از علمای رجال اهل تسنّن نیز او را به صداقت ستوده، از او به عنوان «صدوق» تعبیر کردهاند.(تاریخ بغداد/ج3/ص63)
این محدّث گرانمایه که همه کارشناسان علم رجال بر صداقت و وثاقت او اتّفاق نظر دارند، تاریخ دقیق طلوع خورشید امامت را بدون واسطه از امام حسن عسکری(ع) روایت کرده، و در کتاب گرانسنگ اثبات الرّجعة ثبت کرده است.
یک بار دیگر متن حدیث را مرور کرده به این نکته توجه فرمایید که برای تاریخ تولد هیچ یک از معصومین(ع) یک چنین گزارش دقیق، شفاف و جامعی از معصومین(ع) نداریم.
راز این اهتمام، آگاهی وسیع امام عسکری(ع) از آینده جهان، تداوم زمان، بروز شبهات در کشاکش دوران طول قرون و اعصار میباشد.
علاوه بر آن عالمان و محدّثان بزرگ جهان تشیّع در دورانهای متمادی تاریخی ولادت آن حضرت را دقیقاً در شب 15 شعبان 255 هـ ثبت کردهاند که برخی از آنها عبارتند از: ابو جعفر کلینی، ابوالحسن مسعودی، ابن بابویه، شیخ مفید، ابوالفتح کراجکی، ابوجعفر طوسی، امین الاسلام طبرسی، ابوالحسن اربلی، عماد الدین طبری، علامۀ حلّی، شهید اول، بهاء الدین عاملی، سید هاشم بحرانی، عراقی میثمی و… .
2. اعتراف دانشمندان عامه
اصل ولادت حضرت مهدی(عج) از ضروریات مذهب و از مسلّمات تاریخ است و گذشته از امام معصوم(ع) ، عالمان دین، مورّخان و محدّثان آیین، بسیاری از مورّخان و محدٌثان اهل تسنّن نیز به آن اعتراف نموده، در کتابهای حدیثی و تاریخی خود به آن تصریح کردهاند، که اسامی تعدادی از آنها را در اینجا میآوریم.
یکبار دیگر تأکید میکنیم که اینها کسانی هستند که تاریخ تولد و فرزند امام حسن عسکری(ع) را دقیقاً در شب 15 شعبان 255 هـ ثبت کردهاند.
(1. بیهقی/شعب الایمان؛
2. ابن خلّکان/وفیات الأعیان/ج4/ص176؛
3. حمدالله مستوفی/تاریخ گزیده/ص207؛
4. ابن شحنه، روض المناظر/ج1/ص294؛
5. خواجه پارسا/فصل الخطاب و قندوزی/ینابیع المودة/ص304؛
6. ابن صبّاغ مالکی/الفصول المهمة/ص227؛
7. خواند میر/حبیب السیر/ج2/ص100؛
8. ابن طولون/الأئمة الاثنا عشر/ص117؛
9. شعرانی/الیواقیت والجواهر/ج2/ص422؛
10. ابن حجر/الصواعق المحرقة/ص167).
این بود نمی از یم، مشتی از خروار و نمونهای از بسیار عالمان با انصاف اهل تسنّن، که تولد آن مهر تابان را در نیمه شعبان 255 هـ ثبت کردهاند.
3. اعترافهای ضمنی
گروهی از بزرگان اهل تسنّن در آثار تاریخی خود به مناسبتهای مختلف از حضرت مهدی(عج) سخن گفتهاند و تصریح کردهاند که او فرزند بلافصل امام حسن عسکری(ع) است.
این گروه اگرچه به تاریخ دقیق تولد آن حضرت اشاره نکردهاند، ولی نظر به اینکه در تاریخ شهادت امام حسن عسکری(ع) هیچ اختلافی بین مورّخان شیعه و سنّی نیست و همگان آن را به سال 269 هـ ثبت کردهاند، از این رهگذر هر دانشمندی که مهدی(عج) را فرزند بلافصل امام حسن عسکری(ع) میداند، در واقع اعتراف میکند که حضرت مهدی(عج) پیش از آن تاریخ دیده به جهان گشوده است. برخی از این دانشمندان عبارتند از: حافظ ابو محمد بلاذری، علی بن حسین مسعودی، ابو عبدالله خوارزمی، ابن خشّاب، کمال الدین شافعی، گنجی شافعی، ابن اثیر، محی الدین عربی، صفدی، ابن حجر و… که هر کدام در آثار معروف خود به کلّیگویی بسنده نکرده و به صراحت اعلام کردهاند که مهدی موعود(عج) فرزند بلافصل امام حسن عسکری(ع) است. این اعترافها مشت محکمی است بر دهان یاوه سرایانی که نغمه مهدی(عج) نوعی را ساز میکنند.
و در نهایت باید گفت که نصّ صریح روایات نبی اکرم(ص) بر این نکته تأکید دارند که: «مَنْ كَذَّبَ بالمهديّ فقد كَفَر».(الحاوی للفتاوی سیوطی/ج2/ص78) و مصداق آن را هم در روایات مشخّص کردهاند، نظیر روایت معروفی که موفّق بن احمد مکی، مشهور به اخطب خوارزم متوفی 568 هـ با سلسله اسناد خود از پیامبر اکرم(ص) روایت کرده که در شب معراج انوار درخشان امامان معصوم(ع) را مشاهده کرده، اسامی فرد فرد آنها را در سمت راست عرش ملاحظه فرموده، از تک تک آنها نام برده، سپس میفرماید: مهدی(عج) در میان آنها همچون ستارۀ درخشان میدرخشد.
آنگاه خداوند منّان فرمود: ای محمّد! اینها حجّتهای من هستند و او منتقم عترت تو است. به عزّت و جلالم سوگند او حجّت واجبه بر دوستان من و انتقامگیرنده از دشمنان من است.(خوارزمی/مکتب الحسین(ع) /ج1/ص96)
منبع : نشريه امام شناسي ، شماره 32
هیچ نظری وجود ندارد