در حدیثی یکی از اصحاب امام صادق(علیه السلام) در مورد انتظار طولانی خود برای امر فرج و ظهور گلایه میکند. مگر در زمان امام ششم(علیه السلام) نیز شیعیان منتظر ظهور بودند؟
داوود ابن کثیر الرقی میگوید: به امام صادق(علیه السلام) عرض کردم: انتظار ظهور برای ما طولانی شده است، تا بدانجا که سینههای ما تنگ شده است. امامعلیه السلام فرمود: هنگامی که ناامیدی از فرج بیش از همه چیز شد، منادی از آسمان به اسم قائم ندا خواهد داد. پرسش آن است که انتظار طولانی برای ظهور، آن هم در زمان امام ششم علیه السلام چه معنایی دارد؟
پاسخ:
در بسیاری از روایات در مورد طولانی شدن دوره انتظار شیعیان برای ظهور اشاره شده است.در یکی از روایات داوود رقى به امام صادق(علیه السلام) عرض میکند: انتظار ما برای ظهور و بهتر شدن وضعیت، طولانی شده و دلهای ما به تنگ آمده است و از فرط غصه در حال مرگیم! امام(علیه السلام) فرمود: این امر (برقراری حکومت حق) در آخرین مرحلهی ناامیدى و سختترین مرتبهی غم و اندوه رخ خواهد داد – ولى بالاخره روزى فرا میرسد- و از آسمان او را به نام «قائم» و به نام پدرش صدا میزنند(تا قیام کند و جهان را از بیدادگرى نجات دهد).[1]اگرچه شیعیان میدانستند که برای ظهور حکومت حق باید در انتظار باشند،[2] اما ممکن است این پرسش پدید آید که شیعیان این را نیز میدانستند که قیام نهایی در دوران امام دوازدهم رخ خواهد داد، پس چرا از پایان نیافتن انتظار در دوران امام ششم(علیه السلام) لب به گلایه میگشایند؟! که در پاسخ باید گفت با آنکه بیشتر شیعیان به این موضوع واقف بودند که برقراری حکومت عدل جهانی تنها در زمان امام دوازدهم اتفاق خواهد افتاد، اما این احتمال را نیز میدادند که ائمه زمان خودشان نیز آغاز کننده بخشی از قیام بوده و با آمادهسازی برخی مقدمات، شیعیان را از وضعیت بسیار دشواری که در آن قرار داشتند، اندکی رهایی خواهند داد تا زمانی که بعد از طی نسلها این حکومت عدل بر سراسر جهان سایه افکند.
[1]. ابن أبی زینب (نعمانی)، محمد بن ابراهیم، الغیبة، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، ص 181، تهران، نشر صدوق، چاپ اول، 1397ق.[2]. «حدیث انتظار فرج»، 15318؛ «زیاد دعا کردن برای تعجیل فرج امام زمان(عج)»، 52290؛ «اثر دعای مؤمنان در کاهش زمان غیبت امام زمان(عج)»، 95416؛ «امام عصر (عج) در انتظار ظهور خود )»، 2714.
هیچ نظری وجود ندارد