کتاب شناسی غدیر(۲)

 
( ت ) ۲۶ تبلیغ رسالت (اردو, چاپى ) سید غلام اصغرى هندى . ادارهء مجلهء اصلاح , کهجوه , سارن , بیهار (هند). در این کتاب ابحاثى پیرامون آیهء <یا ایها الرسول بلغ ما انزل …>و نزول آن در غدیر و ابحاثى در امامت امیرالمؤمنین (ع ) آمده است . ۲۷ تحفهء غدیریه (فارسى , چاپى ) محمد حسین توتونچى (تبریزى ), م ۱۳۹۷ق . تبریز, سال ۱۳۹۰ق . حکیم صلح جهانى : خطبهء رسول اکرم (ص ) در سفر حجهالوداع (ملتجى ) = خطبهء رسول اکرم (ص ) در سفر حجهالوداع (فارسى , چاپى ) ۲۸ تراثنا, ش ۲۱العدد الخاصّ بالغدیر)(عربى , چاپى ) جمعى از محققین . مؤسسهء آل البیت (ع ) لاحیاء التراث , قم سال ۱۴۱۰ق . وزیرى , ۴۵۴ص . این کتاب شمارهء بیست و یکم از مجلهء علمى و فصلى <تراثنا>است که مطابق شماره چهارم از سال پنجم آن است ,و مخصوص غدیر سال ۱۴۱۰قمرى در خارج از وقت صدور مجله تدوین و به چاپ رسیده است . این شماره شامل ده مقاله و کتاب است که شرح موضوعات آنها به این مضمون است : ۱ الغدیر عبرالتاریخ و التراث , کلام هیئت تحریریه . ۲ الغدیر فى حدیث العتره الطاهره, سید محمد جواد شبیرى : ];ک ک فصل اول : واقعه غدیر. فصل دوم : معرفى مواضع نزول آیه هاى اکمال و تبلیغ . فصل سوم : حد گذارى روز غدیر.فصل چهارم : غدیر در بحار معصومین (ع ). فصل پنجم : روز غدیر بزرگترین عید در اسلام . ۳ حدیث الغدیر التبلیغ الاخیر لامامه الامیر, سید على میلانى . امر امامت با خداست , بین حدیث نور و حدیث دار, بین حدیث دار و حدیث غدیر, حدیث غدیر, خصایص غدیر و اهمیت آن , عنایت به حدیث غدیر, شواهد حدیث غدیر, موقفهاى متضاد, علما در غدیر, مفاد حدیث غدیر,تشکیک در دلالت , بین غدیر و حوض . ۴ الغدیر فى ظل التهدیدات الالهیه للمعارضه, سید جعفر مرتضى عاملى : به کتاب <الغدیر و المعارضون >در همین کتابنامه مراجعه شود. ۵ الغدیر فى التراث الاسلامى , سید عبدالعزیز طباطبائى : به همین نام در این کتابنامه مراجعه شود. ۶ تعریف بمصادر الامامه فى التراث الشیعى , عبدالجبار رفاعى : معرفى آنچه در امامت نگاشته شده , که در چند شمارهء تراثنا چاپ مى شود. ۷ تحقیق حول کتاب حدیث الشورى , أحد مصادر الغدیر, سید محمد جواد شبیرى : مبحث اول : نسبت کتاب به عمر و بن ثابت , مبحث دوم : وجود مردى به اسم عمر و بن میمون و بن ابى المقدام ,مبحث سوم : اعتقاد شیخ در یکى بودن عمرو بن میمون با عمرو بن ابى المقدام ثابت , مبحث چهارم : نسبت کتاب حدیث شورى به عمر و بن میمون اودى , مبحث پنجم : بیان مختار در مسئله . ۸ غدیریّه للحرالعاملى , تحقیق اسد مولوى : غدیریه اى از دیوان شیخ حر عاملى که پس از انتخاب و تحقیق در این مجله چاپ شده است . ۹ الاعلام بحقیقه اسلام امیرالمؤمنین (ع ), محمد بن على کراجکى , تحقیق : على موسى کعبى . تمام مطالب زیر به عنوان فصل آمده است : اسلام امیرالمؤمنین (ع ), امیرالمؤمنین (ع ) اولین کسى بود که بعد ازحضرت خدیجه ایمان آورده , اسلام امیرالمؤمنین از روى بصیرت و استدلال بود. مسئلهء بلوغ . ۱۰ دلیل النص بخبر الغدیر على امامه أمیرالمؤمنین (ع ), محمد بن على کراجکى , تحقیق : اسامه آل جعفر: به همین نام در این کتابنامه مراجعه شود. نکته قابل توجه : در <الغدیر فى التراث الاسلامى >ص ۲۱۹ش ۱۴۲از این کتاب با نام <العدد الخاص بالغدیر من مجله تراثنا>یاد];ّّنموده است . ۲۹ ترجمهء چهل حدیث از جلد دهم کتاب الغدیر(فارسى , چاپى ) سید حسن موسوى (اصفهانى ). تهران , سال ۱۹۷۷م . چاپ سوم : ناشر: مؤلف , تهران , سال ۱۴۱۳ق , ۱۳۷۱ش . جیبى , ۳۹ق . کتاب ترجمهء چهل حدیث از جلد دهم کتاب <الغدیر>علامهء امینى به فارسى است . رجمهء خطبهء غدیر خم = خطبهء غدیر خم (فارسى , چاپى ) ۳۰ ترجمهء خطبهء غدیریّه (فارسى , خطى ) محمود بن محمد تقى کلباسى , م ۱۳۶۵ق . ماشین نویسى , سال ۱۳۶۰ق . فهرست نسخه هاى خطى کتابخانهء جامع گوهر شاد ج ۲ص ۵۵۵ش ۴۵۲ این کتاب ترجمهء خطبهء مفصل و طولانى غدیر است که با اشراف حجهالاسلام حسن على مروارید در سال ۱۳۶۰مرى انجام شده و مقدارى از اواخر ترجمه از ایشان است . در آخر کتاب مخمسى فارسى از صامت امیرالمؤمنین (ع ) آورده شده است . ۳۱ ترجمهء الغدیر(اردو, خطى ) عبدالحسین بن احمد امینى (تبریزى , نجفى ) م ۱۳۹۰ . مترجم : مصطفى جوهر هندى (بیهارى ). این کتاب ترجمهء جلد اول کتاب <الغدیر فى الکتاب و السنه و الادب >علامهء امینى به زبان اردو است . نکتهء قابل توجه : ];ّّاین کتاب قبل از اینکه به چاپ برسد در چاپخانه از بین رفته است …!! ۳۲ ترجمه الغدیر(اردو, چاپى ) عبدالحسین ابن احمد امینى (تبریزى , نجفى ) م ۱۳۹۰ق . مترجم : سید على اختر هندى (گوپال پورى ). چاپ : بمبئى (هند). این کتاب ترجمهء جلد اول کتاب <الغدیر>علامهء امینى به اردو است . ۳۳ ترجمهء الغدیر, ۲۲ج (فارسى , چاپى ) عبدالحسین بن احمد امینى (تبریزى , نجفى ) م ۱۳۹۰ق . از آنجا که ترجمهء <الغدیر>توسط چند نفر انجام شده اند نام مترجم و مشخصات چاپى و کتابشناسى هر جلد راجداگانه مى آوریم . ابتدا کتابشناسى کل کتاب بیان مى شود. این کتاب ترجمهء تمام جلدهاى یازده گانهء <الغدیر فى الکتاب و السنه و الادب >علامهء امینى به فارسى است که توسط مترجمان متعددى در بیست و دو جلد انجام گرفته و از نظر تنظیم جلدها با <الغدیر>متفاوت و گاهى جلدى ازترجمه تا اواسط جلدى از الغدیر رسیده و جلد بعدى از آنجا به بعد است . ۱ مترجم : سید محمد تقى واحدى . تصحیح و مقابله : سید هادى سینا. چاپ اول : جامعهء تبلیغات اسلامى , سال ۱۳۸۱ق , ۱۳۴۰ش . چاپ دوم : کتابخانهء بزرگ اسلامى , انتشارات غدیر, تهران . چاپ چهارم : کتابخانهء بزرگ اسلامى , تهران , سال ۱۳۶۵ش . چاپ پنجم : همان ناشر, سال ۱۳۶۹ش . وزیرى : ۱۷۴+ ۲۴۴ص . این جلد شامل مقدمه اى مفصل در صد و هفتاد و چهار صفحه است . در این مقدمه ابتدا مطالبى دربارهء ولایت ];ّّامیرالمؤمنین (ع ) آمده سپس نامه هاى تفریظ از سلاطین و علما بر الغدیر ترجمه شده و اشعارى از شعراى عرب وفارسى در مدح الغدیر ذکر گشته , و نهایتاً اقداماتى که به عنوان تشکیل مکتبهاى الغدیر براى تدریس آن در ایران وخارج از ایران انجام شده ذکر شده است . براى آنک یک دور کامل مندرجات الغدیر براى خواننده روشن باشد فهرستى از تصحیح : محمد باقر بهبودى . سپس به کتبى که دربارهء حدیث غدیر تألیف شده اشاره نموده و بعد از آن مطالبى در شرح حال علامه امینى آورده شده است . بعد از آن اهمیت و خصوصیات کتاب الغدیر مطرح شده در خاتمه ترجمهء الغدیر توضیح داده شده ومتذکر شده که <جامعهء تعلیمات اسلامى >به این مهم اقدام نموده است و ذیل آنرا آقاى واحدى به تاریخ ماه صفر سال ۱۳۸۱قمرى امضا کرده است . پس از پایان مقدمه ترجمهء جلد اول الغدیر آغاز شده و تا پایان این جلد راویان حدیث غدیر از علما ۳۶۰نفر ذکرشده است . ۲: مترجم : سید محمد تقى واحدى . تحصیح و مقابله : سید هادى سینا. کتابخانهء بزرگ اسلامى , انتشارات الغدیر, تهران . وزیرى , ۴۰۸ص . چاپ پنجم : کتابخانهء بزرگ اسلامى , تهران , سال ۱۳۶۹ش . این جلد از اول مناشده و احتجاج با حدیث غدیر آغاز شده و سپس بحث غدیر در قرآن و عید غدیر در اسلام وسخنى چند پیرامون حدیث غدیر آورده شده است . بعد از آن دربارهء مفاد حدیث غدیر مطالبى آمده و تا بحث انتقاد ازابن کثیر, جلد دوم پایان یافته است . ۳ مترجم : سید محمد تقى واحدى . تصحیح : محمد باقر بهبودى . کتابخانهء بزرگ اسلامى , انتشارات غدیر, تهران . وزیرى : ۳۲۸ص . ];ّّچاپ دوم : سال ۱۳۶۲ش . در این جلد بخش شعراى غدیر آغاز مى شود و از شعراى قرن اول تا محمد حمیرى ذکر مى شود. ۴: مترجم : على شیخ الاسلامى . کتابخانهء بزرگ اسلامى , تهران . وزیرى , ۳۰۴ص . چاپ : سوم : سال ۱۳۶۲ش . این جلد از شعراى قرن دوم آغاز مى شود و به شعراى قرن سوم مى رسد و تا دعبل در این جلد ذکر شده است . ۵: مترجم : جمال موسوى . تصحیح : محمد باقر بهبودى . کتابخانهء بزرگ اسلامى , انتشارات غدیر, تهران . چاپ دوم : سال ۱۳۶۲ق . وزیرى : ۳۶۴ص . این جلد بقیهء شعراى قرن سوم را از ابواسماعیل علوى آغاز کرده و تا پایان شعراى این قرن آورده , و سپس قسمتى از شعراى قرن چهارم را ذکر کرده است . در این جلد مباحث بسیارى دربارهء منکرین فضایل اهل بیت (ع ) و نمونه هایى از موارد انکارشان ذکر شده است . و تا انکار حدیث ولایت و پاسخ آن مطلب پیش رفته است . ۶: مترجمه : جمال موسوى . کتابخانهء بزرگ اسلامى , تهران سال ۱۳۵۳ش . وزیرى , ۲۲۲ص . چاپ دوم : سال ۱۳۶۲ش . چاپ سوم : بنیاد بعثت , تهران , سال ۱۳۷۰ش . وزیرى , ۳۲۲ص . ];ّّچاپ ششم : کتابخانهء بزرگ اسلامى , تهران , سال ۱۳۶۹ . وزیرى , ۳۶۳ص . در این جلد ابتدا مقدمه اى در نقش الغدیر در شناخت منابع اصیل فکر اسلامى آمده و سپس بقیهء شعراى قرن چهارم از بحث انتقادى دربارهء کتاب <البدایه و النهایه>آغاز شده و تا ابو فراس حمدانى ذکر شده است . ۷: مترجم : محمد باقر بهبودى . کتابخانهء بزرگ اسلامى , تهران , سال ۱۳۵۴ش . ۱۹۷۶م . چاپ دوم : سال ۱۳۶۲ش . چاپ سوم : بنیاد بعثت , سال ۱۳۷۰ش . وزیرى , ۳۵۲ص . این جلد بقیهء شعراى قرن چهارم از کشاجم شروع شده و پس از پایان شعراى قرن چهارم , قرن پنجم را ذکر کرده و تاشریف رضى در این جلد ذکر شده است . ۸: مترجم : محمد باقر بهبودى . کتابخانهء بزرگ اسلامى , تهران , سال ۱۳۵۶ش . ۱۹۸۸م . چاپ دوم : سال ۱۳۶۳ش . چاپ سوم : بنیاد بعثت , سال ۱۳۷۰ش . وزیرى , ۲۸۸ص . این جلد بقیهء شعراى قرن پنجم از ابو محمد صورى شروع شده , و پس از اتمام قرن پنجم شعراى قرن ششم تاعمارهء یمنى ذکر شده است . ۹: مترجم : زین العابدین قربانى . کتابخانهء بزرگ اسلامى , انتشارات غدیر, تهران , سا ل ۱۳۵۳ش . وزیرى : ۳۴۶ص . ];ّّچاپ سوم : کتابخانهء بزرگ اسلامى , سال ۱۳۶۰ش . چاپ چهارم : بنیاد بعثت , سال ۱۳۷۰ش . وزیرى , ۳۴۶ص . این جلد بقیهء شعراى قرن ششم از سید محمد اقساسى شروع شده و قسمت اعظم آن دربارهء علم غیبت ائمه (ع ) وزیارت قبور است . ۱۰: مترجم : زین العادبدین قربانى . کتابخانهء بزرگ اسلامى , تهران , سال ۱۳۵۴ش . چاپ سوم : همان ناشر, سال ۱۳۶۳ش . چاپ چهارم : بنیاد بعثت , سال ۱۳۷۰ش . وزیرى , ۳۶۰ص . این جلد در معرفى جاعلین احادیث و بحث دربارهء جعل و تحریف است . در اواخر این جلد شعراى قرن هفتم آغازمى شود و تا بهاءالدین اربلى پایان مى یابد. ۱۱: مترجم : محمد شریف رازى . کتابخانهء بزرگ اسلامى , بنیاد بعثت , تهران , چاپ اول , سال ۱۴۰۳ق , ۱۳۶۱ش . وزیرى : ۴۰۴ص . در این جلد ابتدا چند تفریظ ترجمه شده و سپس شعراى غدیر در قرن هشتم ذکر شده است . در این جلد عجایب بى پایه از نمونه هاى اظهار علم عمر بیان شده است . ۱۲ مترجم : محمد شریف رازى . کتابخانهء بزرگ اسلامى , بنیاد بعثت , تهران , سال ۱۴۰۳ق , ۱۳۶۱ . وزیرى , ۴۱۰ص . این جلد که ترجمهء بخش دوم از جلد ششم متن عربى است از بحث متعه آغاز شده و سپس قسمت <نوادر الاثر فى ];ّّعلم عمر>که بیش از صد نمونه از جهل عمر به مسائل دینى است آمده , و سپس تا ذکر قصاید علاءالدین حلى در این جلد آمده است . ۱۳: مترجم : اکبر ثبوت . چاپ سوم : سال ۱۳۶۳ش . کتابخانهء بزرگ اسلامى , تهران , سال ۱۳۵۶ . وزیرى , ۳۶۲ص . این جلد بقیهء شعراى غدیر در قرن نهم آغاز شده تا بحث دربارهء خالدبن ولید خاتمه یافته . و در پایان هفده صفحه دربارهء کتاب الغدیر و اهمیت آن سخن گفته است . ۱۴: مترجم : اکبر ثبوت . کتابخانهء بزرگ اسلامى , تهران , سال ۱۳۵۶ . چاپ سوم : سال ۱۳۶۳ش . چاپ چهارم : بنیاد بعثت , تهران , سال ۱۳۶۹ش . وزیرى , ۳۹۲ص . در این جلد ابتدا مقدعه اى با عنوان <آنچه هنگام خواندن الغدیر باید به یاد داشت آمده و سپس مباحث مربوط به ابوبکر مطرح شده و اواخر این جلد دربارهء ایمان حضرت ابوطالب (ع ) است .> 15: مترجم : اکبر ثبوت . کتابخانهء بزرگ اسلامى , تهران , سال ۱۳۵۶ . چاپ سوم : سال ۱۳۶۱ش . چاپ چهارم : بنیاد بعثت , تهران , سال ۱۳۷۰ش . وزیرى , ۳۷۶ص . این جلد پس از ادامهء بحث درباره فضایل حضرت ابوطالب (ع ) به فضایل ساختگى درباره ابوبکر و عمر و عثمان و];ّّنیز بدعتهاى آنان پرداخته است . ۱۶: مترجم : اکبر ثبوت . کتابخانهء بزرگ اسلامى , تهران , سال ۱۳۵۷ . چاپ سوم : سال ۱۳۶۳ش . وزیرى : ۲۶۱ص . چاپ چهارم : بنیاد بعثت , تهران , سال ۱۳۷۰ش . وزیرى , ۲۸۴ص . این جلد ادامهء بدعتهاى عثمان است , و در خاتمه چند تقریظ دربارهء کتاب الغدیر به فارسى ترجمه شده است . ۱۷: مترجم : جلال الدین فارسى . کتابخانهء بزرگ اسلامى , دارالکتب الاسلامیه, تهران , سال ۱۳۵۴ . وزیرى : ۳۴۳ص . چاپ سوم : سال ۱۳۶۳ش . چاپ چهارم : بنیاد بعثت , تهران , سال ۱۳۷۰ش . در آغاز این جلد پس از آوردن چند تقریظ, بقیهء بدعتهاى عثمان را آورده است . ۱۸: مترجم : جلال الدین فارسى . کتابخانهء بزرگ اسلامى , داراکتب الاسلامیه, تهران , سال ۱۳۵۴ . چاپ چهارم : بنیاد بعثت , تهران , سال ۱۳۷۰ش . وزیرى : ۳۲۷ص . در این جلد ابتدا دربارهء عثمان سخن به میان آمده و سپس فضایل جعلى او مطرح شده و در خاتمه فضایل جعلى ابوبکر و عمر نیز مورد بحث قرار گرفته است . ۱۹: ];ّّمترجم : جلال الدین فارسى . کتابخانهء بزرگ اسلامى , تهران , سال ۱۳۵۶ . چاپ سوم : سال ۱۳۶۳ش . چاپ چهارم : بنیاد بعثت , تهران , سال ۱۳۷۰ش . وزیرى , ۳۱۲ص . در آغاز این جلد چند تفریظ ترجمه شده , و سپس ادامه بحث جلد قبلى دربارهء فضایل جعلى ابوبکر و عمر وعثمان مطرح شده است . در این زمینه بحث دربارهء فضیلت سازى براى معاویه مطرح شده , و سپس دوران زندگى سیاهش تبیین گردیده است . ۲۰: مترجم : جلال الدین فارسى . چاپ سوم : کتابخانهء بزرگ اسلامى , بنیاد بعثت , تهران , سال ۱۳۶۳ش . وزیرى , ۲۸۰ص . این جلد دربارهء بدعتهاى و جنایات معاویه است و در خاتمه فضایل جعلى او مورد بحث قرار گرفته است . ۲۱: مترجم : جلیل تجلیل . چاپ اول : کتابخانهء بزرگ اسلامى , بنیاد بعثت تهران , سال ۱۳۶۵ . چاپ سوم : بنیاد بعثت , تهران , سال ۱۳۷۳ش . وزیرى , ۳۲۰ص . این جلد ادامه فضایل ساختگى معاویه است , و در نیمهء دوم این جلد به فضایل ساختگى دربارهء افراد دیگرى که جعالین ساخته اند صحبت شده است . ۲۲: مترجم : جلیل تجلیل . کتابخانهء بزرگ اسلامى , بنیاد بعثت تهران , چاپ اول , سال ۱۳۶۵ . وزیرى , ۳۵۲ص . ];ّّاین جلد دنبالهء شاعران قرن نهم است که از ضیاءالدین هادى آغاز مى شود, سپس شاعران قرن دهم , یازدهم ودوازدهم ذکر شده و با ذکر سید بدر الدین از شعراى قرن دوازدهم پایان یافته است , که منطبق بر پایان جلد یازدهم الغدیر است , و با این جلد ترجمه نیز پایان مى یابد. نکات قابل توجه : ۱ در کتاب <سیرى در الغدیر>از فرزند مؤلف دانشمند مرحوم محمد امینى ص ۱۵۷ دو صفحه دربارهء این کتاب (ترجمهء الغدیر) صحبت نموده , که مراجعهء به آن لازم است ! ۲ چنانچه ملاحظه شد, این کتاب در طى چند سال و به طور غیر منظم توسط افراد مختلف ترجمه و چاپ شده است . ۳ براى ترجمه هاى دیگر <الغدیر>به فارسى و اردو, به خود کتاب <الغدیر>مراجعه شود. ۴ جلد اول این کتاب (ترجمهء الغدیر) در چاپ اول با نام <عنایه الامیر فى ترجمه الغدیر>چاپ شده ولى این نام درچاپهاى دیگر و نیز هیچ چاپى از جلدهاى دیگر نیامده است . ۵ در تراثنا شماره ۲۸(عبدالجبار رفاعى ) ص ۱۴۸ش ۱۸۰۲ و نیز معجم ماکتب عن الرسول و اهل البیت (ع ) ج ۶ص ۱۹۰ش ۱۵۱۶۰ جلد هشتم را از ترجمهء <فرهاد جلالى >دانسته است ! در حالیکه در چاپى آن نام <محمد باقربهبودى >آمده است . ۶ براى توضیح بیشتر کتابشناسى به کتاب <الغدیر>مراجعه شود. ۳۴ ترجمهء الغدیر (ناتمام )(فارسى , خطى ) عبدالحسین بن احمد امینى (تبریزى , نجفى ) م ۱۳۹۰ق . مترجم : محمد امینى , رضا امینى , احمد امینى (فرزندان مؤلف ) . این کتاب ترجمهء کتاب <الغدیر فى الکتاب و السنه و الادب >علامهء امینى است که توسط فرزندان مؤلف تا جلدسوم ترجمه شده و در راه تکمیل است . رجمه کتاب الغدیر, ۲ج (موسوى ) = الغدیر, ۲ج (اردو, چاپى ) رجمهء (منظوم ) خطبهء غدیر خم (جبروتى ) = خطبهء غدیر خم (فارسى , چاپى ) ]; ّّ۳۵ تصحیح أسانید الغدیر, ج ۱(ناتمام ) (عربى , خطى ) حسین بن عبدالله معتوقى (قطیفى , کویتى ). کتاب در اسانید غدیر است که در آن حودد ششصد سند تا بیش از صدو بیست صحابى براى حدیث و واقعهء غدیرجمع آورى شده است . در این کتاب بر حسب حروف الفبا نام یکایک صحابه برده شده و سندهایى از حدیث غدیر راکه به او منتهى مى شود یاد آور شده , و نیز اگر هر سندى از چند طریق است بیان نموده است . پس از طرح هر سلسله اسناد به بحث و بررسى در آن پرداخته و از نظر علمى و رجالى بحث را تمام کرده , به این صورت که فرد فرد افراد را مطرح نموده , و در هر کدام ابتدا مدح هاى در او, سپس ذم هاى نسبت به او آورده شده و درآخر نتیجه گیرى نموده است . افرادى که یکبار توضیحات درباره شان گفته شده تکرار نمى شوند و در هر دفعه که نامشان مى آید به مورد اول ارجاع داده شده اند. کتاب همراه با پاورقى هاى مفصل و تحقیقى است . جلد اول کتاب شامل سیزده نفر از صحابه است : ۱ ابوهریره : که حدود یازده تابعى از او نقل کرده اند. ۲ اسعد بن زراره: یک صحابى و یک تابعى از او .۳ انس بن مالک : سه تابعى از او. ۴ ابولیلى انصارى : یک تابعى از او. ۵ ابوزینب نصارى : یک تابعى از او. ۶ ابوفضالهء انصارى , یک تابعى از او. ۷ ابوقدامهء انصارى : یک صحابى و دو تابعى از او. ۸ابوالهیثم بن التیهان . ۹ ابو رافع قبطى . ۱۰ اسامه بن زید.۱۱ ابى بن کعب . ۱۲ برء بن عازب : چهر تابعى از او. ۱۳بریده بن حصیب : یک صحابى و دو تابعى از او. در اینجا جلد اول که در خطى مؤلف پانصد و سى و دو صفحه همراه با پنجاه صفحه مقدمه است تمام مى شود. باقى جلدها نیز در راه تدوین و تکمیل است , و این کتاب پس از اتمام تحقیقى بسیار مهم و ارزشمند خواهد بود. نکتهء قابل توجه : این کتاب توسط مؤلف خلاصه گردیده و به نام <شرح أسانید الغدیر>است . ۳۶ تعریب عبقات الانوار(عربى , خطى ) سیدهاشم عامل , م ۱۴۱۲ق . این کتاب ترجمه حدیث غدیر از کتاب <عبقات الانوار فى اثبات امامه الائمه الاطهار (ع )>میرحامد حسین به عربى بدون هیچ تلخیص یا شرحى است . ];ّّ۳۷ تفسیر آیه تبلیغ الایه(عربى , چاپى ) محمد على بن عنایه الله تبریزى (شیخ الاسلام ) م قرن ۱۱ق , چاپ قم , سال ۱۴۱۵ق . فهرست نسخه هاى خطى کتابخانهء دانشگاه تهران ج ۹ص ۸۱۹مجموعهء شمارهء ۲۱۴۴ نکته قابل توجه : این کتاب در جلد دوم کتاب <میراث اسلامى ایران >(قم ) سال ۱۴۱۵ق , صفحهء ۱۶۱به چاپ رسیده است . فسیر التکمیل = التکمیل (اردو, چاپى ) ۳۸ التکمیل (اردو, چاپى ) سید مرتضى حسین هندى (خطیب , فتح پورى , الله آبادى ). نظامى پریس , لکنهوء (هند). الذریعه ج ۴ص ۲۶۷ش ۱۲۴۲و ص ۴۱۸ش ۱۸۳۹ الغدیر ج ۱ص ۱۵۷ش ۲۴ این کتاب از کتابهاى بسیار ارزنده اى است که دربارهء غدیر تألیف شده , و بسیار فنى و عملى و تحقیقى است و شایدیکى از مهمترین کتبى باشد که در این موضوع تألیف شده اند انگیزهء تألیف این کتاب کلام شبلى نغمان است که ادعا نموده آیه <الیوم اکملت لکم دینکم و اتممت علیکم نعمتى …>در روز دهم ذى الحجه و به مناسبت حج است نه غدیر, و مؤلف ابتدا با طرح جدولها و مطالبى تقویمى این کلام او را رد نموده و سپس شروع به بحث در جوانب مختلف غدیر نموده است : تمهید و توضیح قصهء حجهالوداع درقصیده اى به فارسى آمده و سپس کلمات نعمائى همراه با آدرس هاى دقیق و جواب از آنها یکى پس از دیگراست و به صورت (قال , اقول ) آورده شده است . در اواسط کتاب به شمارش شعراى غدیر همراه با ایراد اشعارشان و آدرس دقیق که اکثراً اردو و کمى عربى هستندپرداخته و سپس در جوانب مختلف غدیر و سفر حجهالوداع و جملهء <من کنت مولاه …>بحث نموده , که ابتدا اشعارمربوط را مى آورد و سپس فهرستى از نام نود و پنج نفر از مؤلفین اعم از مورخین و مفسرین که اکثراً از عامه هستند وسفر حجهالوداع را نقل نموده اند را به ترتیب سال و فاتشان از سال ۱۲۴تا ۱۳۰۶قمرى و دو نفر که ظاهراً معاصرمؤلف بوده اند مى آورد, و بعد شروع به نقل اقوال و مطالب یک یک آنان بطور مفصل و با آدرسهاى دقیق نموده و بحث ];ّّو گفتگوهاى مفصلى با هر کدام دارد که همراه با مؤیدات و مطالب جنبى از مدارک و منابع عامه است , ولى تاپانزدهمین که محمد بن جریر طبرى (عامى ) است بیشتر بیان ننموده و شاید این پانزده نفر هم به علت اهمیت شان است , و بخصوص نسبت به طبرى در کتابهاى تاریخ و تفسیرش بسیار تحقیق و نقل نموده است . سپس تتمه اى براى کتابش بیان نموده , و در آخر عبارت طبرسى در خطبهء غدیر را از احتجاج همراه با ترجمهء اردوى آن آورده و به مناسبت به تفسیر سورهء حمد پرداخته که در ضمن اشاره اى به معناى کلمهء <انعمت >و مناسبش با آیهء غدیر نموده است . نکات قابل توجه : ۱ در الذریعه در دو مورد از این کتاب با نامهاى <تفسیر التکمیل >و <التکمیل >یاد نموده و فرموده این کتاب تفسیرآیهء <الیوم اکملت لکم دینکم >است . لازم به تذکر است که علامه حاج آقا بزرگ طهرانى در هر دو موردیکه نام این کتاب را برده شماره مسلسل نیز گذارده و این مخالف روش اوست , چرا که ایشان براى هیچ کتابى دو شماره مسلسل نگذارده , و اسامى تکرارى را بدون شماره مى آورد. و اشاره به مورد و اسم اصلى مى نمایند. ولى در اینجا در هیچ یک از دو مورد اشاره اى به دیگرى ندارند! در کتاب الغدیر نیز کتاب را با نام <تفسیر التکمیل >در تفسیر آیهء <الیوم اکملت لکم دینکم >که در غدیر نازل شده معرفى نموده است . ۲ چنانچه مؤلف در ابتدا مصادر کتاب را بیان مى نماید, استشهادات ابن کتاب تقریباً در تمام موارد از عامه است وصد و هفتاد و هشت منبع عامى را در آنجا یادآور شده است . ۳ تقریباً تمام صفحات کتاب داراى پاورقى هاى مفصل و عمیقى است که طى آنها مطالب بسیار مفید و ارزنده اى راهمراه با آدرسهاى دقیق بیان نموده است . ۴ فهرست مطالب کتاب به طور مفصل و در ابتداى کتاب قبل از فهرست مصادر آمده است که تقریباً فهرست موضوعى کتاب است . ۵ علامه نجم الحسن و علامه سید على نقى و علامه سید کلب حسین هر کدام تقریظى بر این کتاب نوشته اند. ۶ تألیف این کتاب در ۲۷شعبان سال ۱۳۵۱قمرى برابر با سال ۱۹۳۲میلادى انجام شده است . ۳۹ التنویر على صحه حدیث الغدیر(اردو, چاپى ) ];ّّ؟ جمعیت شیعهء اثنى عشریه , سیالکوت (هند). فهرست آثار چاپى شیعه در شبه قاره ج ۱ص ۱۱۴ نکتهء قابل توجه : این کتاب در رد یکى از متعصبین مخالفین به نام محمد ابراهیم که صحت حدیث غدیر را انکار مى کرده تألیف شده است . ( ج ) جزء فى خطبه النبى (ص ) فى یوم الغدیر (فراهیدى ) = خطبه النبى (ص ) یوم الغدیر.(عربى , خطى ) جزء فى طرق حدیث الغدیر (دارقطنى ) = طرق حدیث الغدیر(عربى , خطى ) جزء فیه خطبه النبى (ص ) یوم الغدیر (فراهیدى ) = خطبه النبى (ص ) یوم الغدیر(عربى , خطى ) جمع طرق حدیث <من کنت مولا فعلى مولاه >(خراسانى ) = طرق حدیث الغدیر(عربى , خطى ) جواب اعتراضات السید الشریف الجرجانى (مشعشعى ) = رساله فى حدیث الغدیر(عربى , خطى ) جواب اعتراضات السید الشریف الجرجانى على حدیث الغدیر (شعشعى ) = رساله فى حدیث الغدیر(عربى , خطى ) ( چ ) ۴۰ چهرهء غدیر مهدى آزین فر.(فارسى , چاپى ) چاپ اول : مشهد, سال ۱۳۸۶ق , ۱۳۴۵ش . رقعى , ۶۰ص . چاپ دوم : مشهد, سال ۱۳۸۷ق , ۱۳۴۶ش . جیبى , ۸۰ص ۴۱ چهل حدیث پیرامون غدیر (فارسى , چاپى ) سید مهدى موسوى . ۴۲ چهل حدیث ولایت و غدیر (فارسى , چاپى ) معاونت امور فرهنگى وزارت ارشاد اسلامى (تهران ). نشر: وزارت کشور جمهورى اسلامى ایران سال ۱۴۱۵ق , ۱۳۷۴ق . پالتوئى , ۱۱۸ص . در این کتاب پس از مقدمهء کوتاهى دربارهء وصایت و جانشینى پیامبر (ص ) چهل حدیث از روایات شیعه که هر یک گویاى گوشه اى از روز غدیر است همراه با ترجمه آمده است . منبع: www.balagh.net