گروهها و جریانهای شیعه در عراق پیشینه نهادمندی و حزب گرایی، در روند جنبش شیعیان به آغاز دهه ۱۹۵۰ باز میگردد. فشار گسترده رژیم بعث بر شیعیان، از زمان به قدرت رسیدن (ژوئیه ۱۹۶۸) تا سرنگونی (آوریل۲۰۰۳)، در مقاطع مختلف موجب شکلگیری جریانها و گروههای معارض بی شماری شده، که مهمترین آنها به قرار ذیل است: «جماعه العلماء» (۱۹۵۴)، «حزب الدعوه» (۱۹۵۷)، «جند الامام» (نیمه نخست دهه ۱۹۶۰)، «سازمان عمل ...
بررسی پیامدهای عراق شیعی بر ایران الف- سیاست خارجی شیعه محور ایران منافع ملی اصولا به تصریح «ریمون آرون» به دلیل سیالیت فوق العاده موضوع، قابل تعریف نیست و از این رو شاید بهتر است آن را در قالب برخی دغدغه ها یا اهداف ماندگار درنظر گرفت. منافع ملی یک کشور صاحب تاریخ در واقعیت امر، با عبور از دالان تحولات گذشته و ایجابات ژیوپلیتیکی آن قابل فهم میشود. به ...
ظهور شیعیان در عراق و پیامدهای منطقه ای آن الف- رابطه شیعه و سنی در منطقه (در پرتو تحولات پس از ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ و تغییر موازنه منطقه ای میان آنها) با وقوع انقلاب اسلامی شیعی در ایران، خودآگاهی به هویت سنی در میان عربها افزایش یافت و این امر در جلوگیری از گسترش انقلاب اسلامی ایران بسیار کارساز بود. به دلیل بدبینیهای تاریخی میان ایرانیان و عربها، بسیاری از ...
ژیوپلیتیک شیعه؛ نگاهی به جایگاه جغرافیایی- سیاسی و جمعیتی شیعیان در منطقه الف- جمعیت و جایگاه منطقهای شیعیان از دیدگاه یان ریشارد، از میان یک میلیارد مسلمان، حدود ۱۰ تا ۱۲ درصد شیعه هستند، یعنی جمعیت شیعه در جهان به حدود ۱۴۰ میلیون نفر میرسد. به باور فرانسوا توال، در سال ۱۹۹۵ شیعه نزدیک به ۱۳۵ میلیون پیرو داشت. به نوشته گراهام فولر و خانم فرانکه، شیعیان دوازده امامی، ۱۰ ...
شیعیان عراق از اشغال انگلستان (۱۹۱۴م) تا اشغال ایالات متحده (۲۰۰۳م) الف- انگلستان و شیعیان (۱۹۲۱ – ۱۹۱۴م) ۱- عراق در دست انگلستان با آغاز جنگ جهانی نخست در سال ۱۹۱۴ در اروپا، امپراتوری عثمانی نیز به کشورهای محور (امپراتوری آلمان و امپراتوری اتریش- مجارستان) پیوست و در نتیجه، سرزمین کنونی عراق به عنوان بخشی از خاک عثمانی، به یکی از جبهههای جنگ در بیرون از اروپا تبدیل شد. برتری ...
شیعیان عراق از آغاز پیدایش تا پایان فرمان روایی عثمانی (۱۹۱۴) الف- پیدایش شیعه تقسیم پیروان اسلام اندکی پس از درگذشت پیامبر (ص)، از یک ستیز سیاسی بر سر برگزیدن جانشین (خلیفه) او سرچشمه میگرفت. سنیها که بیشترینه بودند، همه جانشینان را جدای از شیوه برگزیدنشان، جانشین پیامبر به شمار میآوردند؛ و شیعیان که کمترینه بودند، از جانشین چهارم، «علی» پشتیبانی میکردند و بر این باور بودند که رهبری پیروان ...
۱- شیعیان در انقلاب ۱۹۲۰ م. عراقجنگ جهانی اول در سال ۱۹۱۴ م. آغاز شد و امپراتوری «بریتانیا» که با «آلمان» وارد جنگ شده بود، در نوامبر همان سال به «دولت عثمانی» که متحد آلمان بود، از سمت دهانه ی «اروند» حمله کرده، در ۵ نوامبر «بصره» را اشغال نمود.این زمان هنوز کشوری به نام «عراق» وجود نداشت و کشور امروزی عراق قسمتی از امپراتوری عثمانی محسوب می شد. در ...
تاریخچه شهر حلهحله شهری است در نزدیکی بغداد. این شهر قدمت زیادی نداشته و از ابتدای تأسیس، مرکزی برای تجمع شیعیان علوی بوده است. یاقوت حموی در معجم البلدان می گوید:حله نامی برای چند مکان است که مشهورترین آن ها، حله ی بنی مزید است و آن شهری بزرگ بین کوفه و بغداد ... اولین شخصی که حله را بنا نهاد سیف الدوله صدقه بن منصور مزیدی بوده است. وی ...
مقدمهبا نگاهی به تاریخ تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی شهرها در دوره های گوناگون، می توان به نقش آنها در انتقال فرهنگ، عقاید، دین و مذهب از یک سرزمین یا منطقه ی جغرافیایی به دیگر سرزمین ها و مناطق جغرافیایی پی برد. نکته ی مهمی که در خصوص این شهرها می توان به آن اشاره نمود و در واقع، عامل اساسی در انتساب چنین کارکردی بدان هاست، واقع شدن آنها ...
تشیّع در کوفه ابعاد تشیّعبه طور کلی، می توان شیعیان کوفه را به این گروه تقسیم نمود: شیعیان سیاسی:معتقد به برتری امام علی علیه السلام بر خلفای پیشین و حقانیت آن حضرت در جنگ با مخالفانش بودند. (۳) شیعیان حبی:اهل بیت علیهم السلام را صرفاً به این دلیل که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم تأکید فراوانی بر دوستی ایشان می کرد، دوست داشتند. (۴) شیعیان دینی:ائمه ی ...
