بررسي آيات تأويلي مهدويت

يکي از اشکالاتي که اهل سنت به شيعه داشته و دارد وجود روايات تأويلي در حديث شيعه است. آيات بسياري به حضرت مهدي عليه السلام، ولادت، غيبت، ظهور و حکومت آن حضرت تأويل شده است. آياتي که شأن نزول خاص داشته و با ملاحظه ي ظاهر آنها هيچ گونه تناسبي بين آنها و مورد روايت ملاحظه نمي شود. اين ها چه نوع تفسيري است که در روايات آمده است؟موضوعي است که در اين جا مورد بحث و بررسي قرار خواهد گرفت.
نمونه هايي از تأويلات:اينک به برخي از روايات تأويلي که در باب مهدويت آمده اشاره مي کنيم:1- درباره ي آيه دوم و سوم از سوره ي بقره (الم- ذلک الکتاب لا ريب فيه هدي للمتقين الذين يؤمنون بالغيب) از امام صادق عليه السلام نقل شده که: متقين شيعيان علي عليه السلام و مقصود به غيب حجت (غائب) است.(1)2- درباره ي آيه ي 148 از سوره ي بقره (فاستبقوا الخيرات أينما تکونوا يأت بکم الله جميعاً) از امام صادق عليه السلام نقل شده که فرمود: «مقصود به خيرات «ولايت» است».(2)و نيز از امام باقر عليه السلام نقل شده که مقصود از (يأت بکم الله جميعاً) اصحاب قائم عليه السلام است.(3)3- آيه ي 83 از سوره ي آل عمران (و له أسلم من في السماوات و الأرض طوعاً و کرهاً و اليه يرجعون) مطابق روايتي از امام صادق عليه السلام بر قيام حضرت قائم عليه السلام تطبيق شده است.(4)4- درباره ي آيه ي 69 از سوره ي نساء (و من يطع الله و الرسول فأولئک مع الذين أنعم الله عليهم من النبيين و الصديقين و الشهداء و الصالحين و حسن أولئک رفيقاً) از امام صادق عليه السلام نقل شده که مقصود از نبيين رسول خدا، و صديقين، علي و شهداء، حسن و حسين و صالحين، ائمه و مقصود به (حسن أولئک رفيقاً) قائم از آل محمد عليهم الصلاه و السلام است.(5)5- درباره ي آيه 8 از سوره ي هود (و لئن أخرنا عنهم العذاب الي أمه معدوده) از امام صادق عليه السلام نقل شده که فرمود: «عذاب، خروج از قائم عليه السلام است و مقصود از (أمه معدوده) اهل بدر و اصحاب آن است».(6)6- درباره ي آيه ي 80 از سوره هود (قال لو أن لي بکم قوة أو آوي الي رکن شديد) از امام صادق عليه السلام نقل شده که فرمود: «مقصود، قوت قائم عليه السلام است. و رکن شديد سيصد و سيزده نفر از اصحاب او است.»(7)7- درباره ي آيه 5 از سوره ي ابراهيم عليه السلام: (و ذکرهم بأيام الله) از امام باقر عليه السلام نقل شده که فرمود: «ايام خداوند عزوجل سه روز است، روزي که قائم عليه السلام قيام مي کند و روز کره (رجعت) و روز قيامت»(8)8- درباره ي آيه ي 87 از سوره حجر: (و لقد آتيناک سبعاً من المثاني و القرآن العظيم) از امام باقر عليه السلام نقل شده که فرمود: «آن، هفت نفر از ائمه و قائم عليه السلام است».(9)9- درباره ي آيه ي 33 از سوره اسراء: (و من قتل مظلوماً فقد جعلنا لوليه سلطاناً فلا يسرف في القتل إنه کان منصوراً) از امام صادق عليه السلام نقل شده که فرمود: «او (منصور) قائم آل (بيت) محمد عليهم السلام است که خروج مي کند و به جهت ريخته شدن خون امام حسين عليه السلام، دست به کشتار مي زند، و اگر اهل زمين را بکشد اسراف نکرده است.»(10)10- درباره ي آيه ي 20 از سوره شوري: (و من کان يريد حرث الدنيا نؤته منها و ما له في الآخره من نصيب) از امام صادق عليه السلام نقل شده که فرمود: «نيست براي او در دولت حق با قائم عليه السلام نصيبي»(11)11- درباره ي آيه ي 26 از سوره معارج: (والذين يصدقون بيوم الدين) از امام صادق عليه السلام نقل شده که فرمود: «به خروج قائم عليه السلام». (12)
پي نوشت :

1- کمال الدين، ج2، ص340.2-روضه ي کافي، ص313.3- کتاب الغيبه، ص168.4- تفسير عياشي، ج1، ص183.5- همان، ج1، ص142.6- کتاب الغيبه، ص127.7- تفسير عياشي، ج2، ص156.8- خصال صدوق، ص108.9- تفسير عياشي، ج2، ص250.10- کامل الزيارات، ص63.11- کافي، ج1، ص435.12- روضه ي کافي، ص282.