یکی از اشکالاتی که اهل سنت به شیعه داشته و دارد وجود روایات تأویلی در حدیث شیعه است. آیات بسیاری به حضرت مهدی علیه السلام، ولادت، غیبت، ظهور و حکومت آن حضرت تأویل شده است. آیاتی که شأن نزول خاص داشته و با ملاحظه ی ظاهر آنها هیچ گونه تناسبی بین آنها و مورد روایت ملاحظه نمی شود. این ها چه نوع تفسیری است که در روایات آمده است؟موضوعی است که در این جا مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت.
نمونه هایی از تأویلات:اینک به برخی از روایات تأویلی که در باب مهدویت آمده اشاره می کنیم:۱- درباره ی آیه دوم و سوم از سوره ی بقره (الم- ذلک الکتاب لا ریب فیه هدی للمتقین الذین یؤمنون بالغیب) از امام صادق علیه السلام نقل شده که: متقین شیعیان علی علیه السلام و مقصود به غیب حجت (غائب) است.(۱)۲- درباره ی آیه ی ۱۴۸ از سوره ی بقره (فاستبقوا الخیرات أینما تکونوا یأت بکم الله جمیعاً) از امام صادق علیه السلام نقل شده که فرمود: «مقصود به خیرات «ولایت» است».(2)و نیز از امام باقر علیه السلام نقل شده که مقصود از (یأت بکم الله جمیعاً) اصحاب قائم علیه السلام است.(۳)۳- آیه ی ۸۳ از سوره ی آل عمران (و له أسلم من فی السماوات و الأرض طوعاً و کرهاً و الیه یرجعون) مطابق روایتی از امام صادق علیه السلام بر قیام حضرت قائم علیه السلام تطبیق شده است.(۴)۴- درباره ی آیه ی ۶۹ از سوره ی نساء (و من یطع الله و الرسول فأولئک مع الذین أنعم الله علیهم من النبیین و الصدیقین و الشهداء و الصالحین و حسن أولئک رفیقاً) از امام صادق علیه السلام نقل شده که مقصود از نبیین رسول خدا، و صدیقین، علی و شهداء، حسن و حسین و صالحین، ائمه و مقصود به (حسن أولئک رفیقاً) قائم از آل محمد علیهم الصلاه و السلام است.(۵)۵- درباره ی آیه ۸ از سوره ی هود (و لئن أخرنا عنهم العذاب الی أمه معدوده) از امام صادق علیه السلام نقل شده که فرمود: «عذاب، خروج از قائم علیه السلام است و مقصود از (أمه معدوده) اهل بدر و اصحاب آن است».(6)6- درباره ی آیه ی ۸۰ از سوره هود (قال لو أن لی بکم قوه أو آوی الی رکن شدید) از امام صادق علیه السلام نقل شده که فرمود: «مقصود، قوت قائم علیه السلام است. و رکن شدید سیصد و سیزده نفر از اصحاب او است.»(7)7- درباره ی آیه ۵ از سوره ی ابراهیم علیه السلام: (و ذکرهم بأیام الله) از امام باقر علیه السلام نقل شده که فرمود: «ایام خداوند عزوجل سه روز است، روزی که قائم علیه السلام قیام می کند و روز کره (رجعت) و روز قیامت»(8)8- درباره ی آیه ی ۸۷ از سوره حجر: (و لقد آتیناک سبعاً من المثانی و القرآن العظیم) از امام باقر علیه السلام نقل شده که فرمود: «آن، هفت نفر از ائمه و قائم علیه السلام است».(9)9- درباره ی آیه ی ۳۳ از سوره اسراء: (و من قتل مظلوماً فقد جعلنا لولیه سلطاناً فلا یسرف فی القتل إنه کان منصوراً) از امام صادق علیه السلام نقل شده که فرمود: «او (منصور) قائم آل (بیت) محمد علیهم السلام است که خروج می کند و به جهت ریخته شدن خون امام حسین علیه السلام، دست به کشتار می زند، و اگر اهل زمین را بکشد اسراف نکرده است.»(10)10- درباره ی آیه ی ۲۰ از سوره شوری: (و من کان یرید حرث الدنیا نؤته منها و ما له فی الآخره من نصیب) از امام صادق علیه السلام نقل شده که فرمود: «نیست برای او در دولت حق با قائم علیه السلام نصیبی»(11)11- درباره ی آیه ی ۲۶ از سوره معارج: (والذین یصدقون بیوم الدین) از امام صادق علیه السلام نقل شده که فرمود: «به خروج قائم علیه السلام». (12)
پی نوشت :
۱- کمال الدین، ج۲، ص۳۴۰.۲-روضه ی کافی، ص۳۱۳.۳- کتاب الغیبه، ص۱۶۸.۴- تفسیر عیاشی، ج۱، ص۱۸۳.۵- همان، ج۱، ص۱۴۲.۶- کتاب الغیبه، ص۱۲۷.۷- تفسیر عیاشی، ج۲، ص۱۵۶.۸- خصال صدوق، ص۱۰۸.۹- تفسیر عیاشی، ج۲، ص۲۵۰.۱۰- کامل الزیارات، ص۶۳.۱۱- کافی، ج۱، ص۴۳۵.۱۲- روضه ی کافی، ص۲۸۲.
هیچ نظری وجود ندارد