از آياتى كه شيعه برای اثبات امامت بلافصل حضرت اميرالمومنين × به آن استدلال كرده است، آيه ولایت است.
قبل از ورود به شيوه استدلال، لازم است از نظر ادبى آيه را توضيح دهيم.
ادبا در شرح آيه گفتهاند:
{انّما وليّكم} مبتداست.
{الله} خبر اوست.
{و رسوله و الذين آمنوا} عطف بر خبر هستند
در اعراب جمله {الذين يقيمون الصلوة و يؤتون الزكوة} پنج وجه گفتهاند:
1- اين جمله محلاً مرفوع است؛ چون وصف {الذين آمنوا} است؛
2- اين جمله محلاً مرفوع است؛ چون بدل از {الذين آمنوا} است؛
3- اين جمله محلاً مرفوع است، چون خبر است براى مبتداى محذوف كه «هم» باشد و تقدير جمله چنين مىشود: {هم الذين يقيمون الصلوة}؛
4- اين جمله محلاً مرفوع است؛ چون عطف بيان است براى {الذين آمنوا} و هر جا كه بدل جايز است عطف بيان نيز جايز است مگر مواردى كه استثنا شده است؛([1])
5- اين جمله محلاً منصوب است و حال براى «الذين آمنوا» است.
در اعراب جمله {و هم راكعون} دو وجه گفتهاند:
1- اين جمله عطف بر جمله ماقبل است. بنابر اين اعراب ماقبل را خواهد داشت.
2- واو {و هم راكعون} عاطفه نيست، بلكه واو حاليه و جمله حال است از فاعل {يقيمون الصلوة و يؤتون الزكوة}؛ يعنى آنان كه نماز را به پا مىدارند و در حال ركوع زكات مىپردازند.([2])
([1]) نگاه كنيد به: شرح قطرالندى، ص 422.
([2]) الدر المنثور، ج 4، ص 313؛ اللباب فى علوم الكتاب، ج 7، ص 397 و … .
یک نظر