نياز انسان به توحيد، شناخت خدا، ايمان به خدا، اطاعت خدا و تسليم در برابر او مهم ترين نياز انسانهاست. بشر بدون معرفت، اطاعت و ارتباط با خدا و عبادت او در ظلمات زندگى مى کند. اهداف و راه خويش را نمى بيند، نابيناست. بدون توحيد، انسان نه براى «از کجا آمده ام» پاسخى مى يابد نه براى «به کجا مى روم» جوابى دارد. و نه «آمدنم بهر چه بود» را مى تواند پاسخ دهد .
توحيد نياز روح و روان انسان است، نيازى که در شمار نيازهاى فرهنگى است. توحيد سالم ترين و مفيدترين غذاى قلب و مغز انسانهاست. اکسيژن زندگى و آب حيات جامعة بشرى است.کلمه «لا اله الا الله» دژ امن الهى در برابر هجوم شياطين و سلاطين است. چتر ايمنى خدا بر سر جوامع بشرى است. در جهان جهل و جور و فريب و در برابر نگهبانان زر و زور و تزوير، فرعون و قارون و بلعم، تنها يک قلعه امن و استوار وجود دارد و آن برج بلند و پولادين توحيد است. تلاش امام رضا عليه السلام در گسترش انديشه توحيدى و آموزشى محتواي« لا اله الا الله » به افراد و امت اسلامى و تربيت جامعه اى خدامحور، در صدر تمام تلاش هاى آن بزرگوار است:سيرة قرآنى امام رضا عليه السلام تلاشهاى تفسيرى امام رضا عليه السلام سيره امام هشتم در زمينة دعا و نيايش، آموزه هاى رضوى در باب دعا، استغفار ، تسبيح و ياد خدا، تحميد و تهليل و تکبير، اقدامات شب زنده دارى و تهجد امام، نيايش هاى صبح و شام و نماز و تعقيبات نماز و ادعيه امام رضا در ماه رجب و شعبان و رمضان و به ويژه دعاى عميق سحرهاى ماه رمضان (اللهم انى اسئلک من بهائک و کل بهائک بهى) يکى از بهترين ميراث فرهنگى حضرت عليه السلام در باب توحيد است . اين دعا را امام رضا عليه السلام براى ايوب بن يقطين نوشته و فرموده است اين دعاى امام محمّد باقر عليه السلام است. [1]ى گاه امام رضا عليه السلام شيوه کرنش و سجود در برابر خداوند را به ياران آموزش مى دهد و در نامهاى به سليمان بن حفص مروزى نوشته اند. در سجده شکر صد بار بگو: شکراً شکراً و اگر خواستى صدر بار چنين بگو : عفواً، عفواً . [2]ى امام هشتم حضرت على بن موسي عليه السلام از پدرانش از رسول گرامى نقل کرده است. که آن بزرگوار فرمود : من انعم الله تعالى عليه نعمة فليحمد الله تعالي. ومن استبطأ [ عليه ] الرزق فليستغفرالله ، و من حزنه امرفليقل : لا حول و لا قوة الاّ باالله. [3]هر کس خداوند به او نعمتى ميدهد بايد او را حمد و ستايش کند، هر کس جريان روزى بر او کند ميشود بايد از خداوند آمرزش بخواهد و هر کس گرفتار اندوهى ميشود ، جمله ى « لا حول ولا قوة الا بالله» را بگويد.در انديشه رضوى نعمت و قدرت از آن خدا و در دست اوست و اگر انسان گرفتار فقر ميشود و يا از مشکلات اينده بيم دارد، بايد به خود و ديگران يادآور شود، که هيچ تغيير و عامل حرکت و سکونى و هيچ انرژى حرکت آفرين و کنترل کنندهاى جز به کمک خداوند متعال وجود ندارد.ى حضرت رضا عليه السلام از پدر بزرگوار و اجداد گراميش از رسول گرامى نقل کرده است که فرمود: انّ لا اله الاّ الله کلمة عظيمة کريمة على الله عزوجل . من قالها مخلصاً استوجب الجنة و من قالها کاذباً عصمت ماله و دمه و کان مصيره الى النار. [4]کلمه توحيد سخنى بزرگ و در پيشگاه خداوند، گرانبهاست. هر کس صادقانه و از روى اخلاص آن را بگويد. شايسته بهشت ميشود و هر کس بدون پذيرش قلبى و به دروغ آن را به زبان آورد ، جان و مالش در امان است ولى سرانجامش در آتش خواهد بود.
امام و فرهنگ امامت
امامت تداوم بخش مسئوليت هاى پيامبران و ضامن اجراى اهداف بلند ايشان است. نخستين و بهترين وظيفه پيامبران برقرارى رابطه عقلى، قلبى و عملى بين خدا و خلق خداست . تحکيم معرفت الهى ، تقويت عشق ربوبى، و هماهنگ سازى رفتار انسان با اهداف الهى، رسالت بزرگ پيامبران خداست. در ميدان عمل، تا انسان از سلطة طاغوت ها آزاد نشود توحيد تحقق نمييابد و انسان توان عبادت و اطاعت خداوند ندارد .و من يکفر بالطاغوت و يؤمن بالله فقد استمسک بالعروة الوثقى لاانفصام لها والله سميع عليم. [5]شعار « لااله الاّ الله » بهترين شعار پيامبران و شرط نخست اسلام و مسلمانى است.شعار « محمّد رسول الله » پيش شرط عينيت بخشى به فرمان خدا در زندگى فردى و اجتماعى است. همانگونه که در عصر خاتميت قلب محمّد9 و علي عليه السلام اينه ارادة الهى و زبان اين دو ترجمان وحى آسمانى است. توحيد و نبوت جز با پذيرش امامت مقدور نيست و اهداف رسالت جز با تعيين امام و امامت عملى نميشود. نه معرفت خداوند بى تعليم رسالت مقدور است و نه اطاعت خدا و پيوند قلبى و عاطفى و عملى با او بدون رهبرى آسمانى و اطاعت از خلفاى رسول خدا ممکن است.و از اينجاست که امامت و رهبرى اسلامى، جايگاهى آسمانى است نه زمينى، مديريت علمى و فقهى و فنّى و هنرى نيست. مديريت قرآنى است، هم علم است، هم ايمان، هم فقه است هم اخلاق ، هم قدرت روحى است. هم محبوبيت اجتماعى، هم پيوند با خالق است و هم دلسوزى براى مخلوق، هم علم قرآنى است، هم شناخت انسان . سخن از دموکراسى و اريستوکراسى و انتخابات مستقيم و غير مستقيم نيست. رهبرى شايسته توسط فقيهان عادل و آگاه کشف ميشود. نصب نميگردد. ولى فقيه منصوب خبرگان نيست، توسط فقهاى عادل و آگاه و امين مردم شناخته و معرفى مى گردد. سخن از انتخاب اعيان و اشراف و يا « مردم سالارى » نيست. سالار و سردار زمين و زمان خداست و در انديشه شيعه، رهبر کسى است که از همه به خدا نزديک تر است و راه تشخيص آن موازين قرآن و سنت و فقهاى عادل و آگاه به زمان هستند.
امام رضا عليه السلام و ايران
امام يادگار پيغمبر و پاره تن آن بزرگوار و پناه بشريت مظلوم و ملجاء و ملاذ انسانها است پيوند مردم ايران با امام هشتم عليه السلام ، نماد ارتباط امت و امامت و عقيده شيعه نسبت به مسأله رهبرى است.الطاف و برکات پيامبر اعظم9 توسط اين يادگار محمّد9 و علي عليه السلام در اين سرزمين جارى است.اين بزرگوار، در اخلاق و رفتار و دانش و رحمت و برگات، جلوهاى از حبيب خدا و پرتوى از« رحمة للعالمين » است که در افق تابناک خراسان ميدرخشد.برکات دنيوى، علمى و معنوى و برآوردن حوائج کوچک و بزرگ ميليونها زائر دور و نزديک در طول قرنها سبب شده که مرقد و بارگاه اين امام رئوف، هميشه و در تمام ساعات، کانون اجتماع و عشق و راز و نياز مردم و نقطة اميد محرومترين گروههاى اجتماعى باشد، در باور مردم ما ثامن الحجج عليه السلام پناه همه مردان و زنان و مردمان نيازمند و حتى ضامن آهوان در بند است.ميليون ها گرفتار و غمزده و رنج ديده از سختى هاى زمين و زمان به سرزمين مقدس خراسان و مشهد الرضا عليه السلام ميگريزند، و آزاد از هر گونه غم واندوه به خانه و زندگى خويش باز ميگردند.از روزى که سحاب رحمت رضوى از آفاق مدينه تا مرو دامن گسترد، باران دانش و سخاوت مشرق زمين را صفايى ديگر داد و درخت پاک آزادى و رهايى از سلطه طاغوت ها در جاى، جاى ميهن اسلامى سر برآورد. برآوردن حوائج کوچک و بزرگ مردم و تأمين آب ونان وعزّت و آبرو و توفيق خدمت و قبولى توبه و دريافت برگ آزادى از آتش و کارت عبور از صراط و ورود به بهشت، همه و همه، نمونه هاى فراوان الطاف رضوى است. قطره هاى ريز و درشت باران رحمت و رأفت رضوي عليه السلام است که بر سر عارف و عامى ميبارد. توحيد و ولايت دو چشمه آسمانى است که امام هشتم در مسير مدينه تا مرو جارى ساخت. هنوز هم اين چشمه هاى پر برکت، زمين خشکيده را حيات ميبخشد، گياهان پژمرده را طراوت ميدهد، و غبار غم از چهرة تشنگان مى شويد.
چرا ويژنامه رضوى
همراهان « فرهنگ کوثر» بخوبى مى دانند که اين نشريه از بدو ميلاد به معرفت و محبت عترت پيامبر ميانديشد و غبار نعلين قنبر و گرد مقنعة فضّه را با طلاى سرخ ديگران سودا نميکند توان محدود و امکانات موجود خويش را به پژوهش و نگارش در آستان قدسى چهارده معصوم و ياران و فرزندان آنان اختصاص داده است و هم اکنون که نهمين سال ميلاد خويش را ميگذراند، سر به آسمان ميسايد که جز از اهل بيت پيامبر9 سخن نگفته و قلم را به صاحبان زر و زور نفروخته و به مداحى اين و آن نپرداخته است.« فرهنگ کوثر» هر چه دارد، از فيض گل روى محمّد و آل محمّد دارد و هر چه ميخواهد در آستان قدسى اين خاندان: ميجويد، آب زلال کوثر از چشمه والاى اهل بيت است. اين نشريه به سقايت فرهنگى فرزندان امت اسلامى ميانديشد و اين ويژه نامه که 6 عليه السلام پيمانه از زلال« فرهنگ کوثر» است که همزمان با ماه پر برکت رمضان 142 عليه السلام ى . ق در اختيار تشنگان فرهنگ عترت عليه السلام قرار ميگيرد. تا کنون ويژنامه هاى غدير ، فاطمي3، علوي عليه السلام ، حسني عليه السلام ، حسيني عليه السلام ، سجادي عليه السلام ، باقري عليه السلام ، صادقي عليه السلام ، و دو ويژه نامه نبوي9، و ويژه نامه امام جواد عليه السلام و امام عسکري عليه السلام در اختيار علاقمندان قرار گرفته است. تدوين ويژه نامه رضوي عليه السلام و امام هادي عليه السلام و حضرت مهدي عليه السلام از سلسله ويژه نامه هاى فرهنگ کوثر آرزويى بود که در جان همکاران اين نشريه ميتپيد. خداى را شکر که در آستانه ماه پر برکت رمضان (142 عليه السلام ى . ق) « ويژه نامه رضوي» به عنوان هديه اى کوچک از ديار خواهر به محضر مقدّس برادر گرامى حضرت معصومه 3 خورشيد پر فروغ دو عالم، حضرت على بن موسى الرّضا تقديم ميشود. دست اندرکاران فصلنامه خوشحال اند که نشر اين شماره با تحوّلى فرخنده در آستان مقدس حضرت معصومه3 همراه است و اميدى تازه به ارتقاى خدمات فرهنگى پديد آمده است. اين اميدوارى مولود تشکيل معاونت فرهنگى در اين بارگاه قدسى است. با انتصاب و حضور سيد بزرگوار و دانشور مخلص و پرتلاش سيد عباس لاجوردى دام عزه العالى از سوى مقام محترم توليت، انتظار ميرود، در کم و کيف فعاليتهاى فرهنگى تحولى مثبت و گسترده پديد ايد و آستانه مقدسه حضرت معصومه3 جايگاه خويش را در احياى امر اهل بيت عليه السلام و پاسدارى از فرهنگ ايشان بازيابد .همکاران « فرهنگ کوثر» حضور اين چهرة ولائى و فرهنگى را در جمع خدمتگزاران اين بارگاه قدسى گرامى ميدارند و از تلاشهاى مخلصانة برادر گرامى جناب آقاى غلامعلى عباسى که نهال فرهنگى آستانه را به درختى تناور تبديل کردند، صميمانه تشکر ميکنند. و اميدواريم پايههاى فرهنگ قرآن و عترت8 استوارتر و زائرانش روز به روز فزون تر گردند. انشاء اللهو اذ يرفع ابراهيم القواعد من البيت و اسماعيل، ربنا تقبل منا انک انت السميع العليم. [6]ربّنا واجعلنا مسلمين لک و من ذرينتا امة مسلمة لک و أرنا مناسکنا وتب علينا انک انت التوّاب الرحيم. [7]والسلام
——————————————–پى نوشت ها :
1. مسند الامام رضا (ع)، ج2 ، ص 152. من لا يحضره الفقيه ، ج 2 ، ص 46.3. عيون اخبار امام رضا، ج 2 ، ص 464. التوحيد، ص 23.5. سوره بقره ، ايه 2566. سوره بقره، ايه 12 عليه السلام7. سوره بقره، ايه 128
منبع : نشريه فرهنگ كوثر، پاييز 1385، شماره 67
هیچ نظری وجود ندارد