امـام زمـان (ارواحنافداه) در خطبۀ غدیر

خطبۀ تاریخی غدیر توسط رسول خدا(صلی الله علیه و آله) ایراد گردید و مورخان، محدثان، مفسران، متکلمان و لغویّین از شیعه و سنی هر یک به اقتضای کتاب خود قسمتی از آن را نقل نموده‌اند. (رجوع به الغدیر/1/6-8) و لذا حدیثی متواتر و غیر قابل تکذیب می‌باشد. از نظر دلالت نیز محققین بلکه هر انسان منصفی در می‌یابد که موضوع خطبه غدیر، مربوط به سرنوشت مسلمین پس از پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) و تعیین جانشین ایشان است، و از آنجایی که ایشان خاتم الانبیاء هستند باید تکلیف و طریق مسلمین را تا روز قیامت مشخص و روشن نمایند. لذا رسول خدا(صلی الله علیه و آله) در خطبۀ غدیر، در کنار معرفی و اعلام ولایت و امامت امیر المؤمنین علی بن ابیطالب(علیه السلام) و سایر ائمه(علیهم السلام)، به معرفی و اعلام ولایت و امامت آخرین وصی خود، حضرت ولی عصر(عجل الله فرجه الشریف) می‌پردازند و غیر از معرفی‌های اجمالی سایر امامان معصوم(علیهم السلام) ، در چهار مورد به صراحت از آخرین وصی خود، با ذکر نام، سخن به میان آورده و ایشان را معرفی می‌فرمایند:
مرحله اول:
رسول خدا(صلی الله علیه و آله) ختم نور نبوت و امامت را به حضرت مهدی(عجل الله فرجه الشریف) اعلام فرموده، سپس ایشان را ستاننده حق خداوند و حق اهل بیت(علیهم السلام) معرفی می‌فرمایند.
«… ثُمَّ فِی النَّسلِ منه اِلیٰ القائم المهدیِّ الذی يأخُذ بِحقِّ الله وَ بِکلِّ حَقِّ هُو لَنا» (سپس نور از سوی خداوند در نسل علی بن ابی طالب(علیه السلام) است تا زمان قیام کننده، حضرت مهدی که حق خداوند و هر حقی که برای ماست را می‌گیرد.)
مرحله دوم:
رسول خدا(صلی الله علیه و آله) حضرت مهدی(عجل الله فرجه الشریف) را خلیفه و حاکمی جهانی بعد از ظلم و کفر بشر معرفی می‌فرماید: «… و مُمَلِّکُهَا الامام المَهْدیَّ وَ الله مُصَدِّقٌ وَعْدَه» (… خداوند امام مهدی را مالک زمین می‌گرداند و خداوند در این وعده خود راستگوست)
مرحله سوم:
حضرت مهدی(عجل الله فرجه الشریف) را آخرین امام و خلیفه و جانشین خود معرفی فرموده و سپس به صورت مفصل به شرح حکومت ایشان و بعد از آن به معرفی و نقل برخی از فضایل ایشان می‌پردازند. رسول خدا در این بخش از خطبۀ غدیر به صورت کامل به معرفی حضرت مهدی(عجل الله فرجه الشریف) پرداخته‌اند و اوضاع زمان حکومت ایشان را ترسیم نموده‌اند.«اَلا اِنّ خاتَمَ الاَئِمَة منّا القائِم المهدی. اَلٰا اِنَّه الظّاهر عَلَی الدّين. اَلٰا اِنّه المُنتقَمُ مِن الظٰالمِين …» آگاه باشید! که آخرین امام از ما، قیام کننده، حضرت مهدی است. آگاه باشید! که او برتمامی ادیان چیره خواهد شد. آگاه باشید! که او انتقام گیرنده از ظالمین ا ست…)
مرحله چهارم:
رسول خدا(صلی الله علیه و آله) امامت را در فرزندان امیر المؤمنین منحصر می‌فرماید و امامت را به حضرت مهدی(عجل الله فرجه الشریف) منتهی می‌نمایند. «… اِمامةٌ فيهم قائمةٌ، خاتِمُها المَهدی …» (… امامت در فرزندان علی بن ابیطالب پا برجاست و پایان دهنده امامت حضرت مهدی(عجل الله فرجه الشریف) است …)این تأکید رسول خدا(صلی الله علیه و آله) نشان دهندۀ اهمیت موضوع است یعنی همان طور که رسالت ایشان بدون ولایت و امامت امیرالمؤمنین(علیه السلام) مقبول نیست، ولایت و امامت امیرالمؤمنین(علیه السلام) نیز بدون اعتقاد به امامت و خاتمیت حضرت ولی عصر(عجل الله فرجه الشریف) مقبول درگاه الهی نیست.غدیر خم روز بعیت با صاحب الزمان(عجل الله فرجه الشریف)رسول خدا(صلی الله علیه و آله) همواره در بین خطبه غدیر، به پیام رسانی و ابلاغ این پیام آسمانی مبنی بر امامت امیر المؤمنین علی بن ابیطالب(علیه السلام) و ائمه بعد از ایشان تأکید کرده و فرموده‌اند: «فَليبلغ الحاضرٌ الغٰائِبَ وَ الوالدُ الولدَ اِلٰی يَوم القِيامةِ» (پس پیام ولایت علی بن ابیطالب را شخص حاضر به غائب و پدر به پسر، تا روز قیامت برساند)حتی امر به بیعت و گفتن این عبارت توسط همگان فرمودند: «نُبايِعکَ عَلٰی ذٰلک بِقُلوبِنٰا وَ اَنْفُسِنا وَ أَلْسِنَتَنٰا و أَيْدِينٰا» (بر امامت علی بن ابیطالب و فرزندان او با دل و جان و زبان و دست‌هایمان با تو ای رسول خدا بیعت می‌کنیم.)و امر به تعهد دادن و پیمان و میثاق بستن با امام خود دادند: «فَالْعَهدَ وَ المِيثٰاقُ لهَُم مَأْخوذٌ منّا مِن قلوبنا و …» (پس عهد و پیمان بر امامت علی بن بیطالب و فرزندان او از ما گرفته شد از دل و جان و زبان و روح و دست‌هایمان.)از آن جا که در خطبۀ غدیر در موارد متعدد بعد از ذکر نام امیر المؤمنین علی بن ا بیطالب(علیه السلام) ، حضرت ولی عصر(عجل الله فرجه الشریف) نام برده شده است بر همه مسلمین به خصوص در عصر حاضر که زمان امامت ایشان است، تکلیف و فرض است که با آن حضرت بیعت کنند که رسول خدا(صلی الله علیه و آله) در قسمت پایانی خطبه غدیر فرمودند: «معاشِر النّاس، فبايعوا الله و بايعونی و بايعوا عَلياً اميرالمؤمنين(علیه السلام) و الحسن و الحسين و الائمة(علیهم السلام) منهم فی الدنيا و الآخرة کلمةً باقيةً» (ای مردم! اینک با خداوند و با من و با علی امیرالمؤمنین و حسن و حسین و امامان پس از آنان از نسل آنان که نشانه‌ای پایدار در دنیا و آخرت هستند بیعت کنید.)لذا در اعمال عید غدیر، بیعت با قطب عالم امکان و رهبر جهان هستی حضرت حجت بن الحسن العسکری(عجل الله فرجه الشریف) ، هم چنین قرائت دعای ندبه وارد شده است.به امید روزی که تمامی عاشقان آن حضرت دست در دست ایشان نهاده و بیعتی تا پای جان کنند. ان شاء الله.
مجله ماهنامه امام شناسی شماره 26