اولین نشست علمی – پژوهشی از سلسله نشستهای تخصصی شیعه پژوهی در مجمع جهانی شیعه شناسی قم در تاریخ ۷/۱۱/۱۳۹۵ ساعت ۱۰ صبح با حضور فضلای حوزه و دانشگاه در محل مجمع برگزار شد.
این نشست علمی با موضوع «آسیب شناسی تبلیغ مکتب اهل بیت علیهم السلام در عرصه بین الملل» با سخنرانی حجت الاسلام و المسلمین دکتر احمد زادهوش، رئیس مرکز جامعه المرتضی برگزار آغاز شد و در ادامه دکتر آیت پیمان رئیس مجمع جهانی شیعه شناسی به عنوان ناقد به نقد سخنان ایشان پرداخت و حجت الاسلام والمسلمین دکتر محمد رضا محقق زارع معاونت محترم پژوهشی و آموزشی مجمع جهانی شیعه شناسی به عنوان دبیر علمی جلسه به مدیریت و جمع بندی سخنان ایشان پرداخت.
این جلسه با قرائت آیاتی چند از کلام الله مجید توسط قاری محترم حجت الاسلام والمسلمین سید ابراهیم امینی آغاز شد وسپس دبیر علمی حجت الاسلام دکتر محقق زارع بعد از حمد و سپاس ذات لا یزال الهی و سلام بر ارواح پاک انبیاء، ائمه طاهرین و مروجان تبلیغ مکتب اهل بیت علیهم السلام، به روح شهدای این مسیر خونبار که در یک ماه گذشته جان خود را در این مسیر فدا کردند ادای احترام نمود خصوصا شهیدان عزیز «خمینی گورو» و «نتالیه گورو» که دربازگشت از "مسجد کربلا" در شهر "مروی (MARAWI)" فیلیپین، به دست گروهک وهابی تکفیری، " ابو سیاف" به شهادت رسیدند و شهید «محمد الحساوی» فعال شیعی ساکن شرق عربستان را که بر اثر شکنجه در داخل زندان سعودی به شهادت رسید، ودیروز جنازه او را تحویل خانواده وی دادند و و معلم قرآن شیعه با نام محمد کاظم رضا شکیری ۳۹ ساله در منطقه گلستان جوهر در کراچی پاکستان که روز گذشته به دست تروریستهای تکفیری سپاه صحابه به شهادت رسید.
همچنین حضار در ابتدای نشست به روح پاک یار دیرین امام و مقام معظم رهبری، حضرت آیت الله هاشمی رفسنجانی رحمت الله علیه شهدای آتش نشان حادثه پلاسکو ادای احترام کردند.
سپس دبیر علمی با اشاره به آیه شریفه :«وَمَنْ أَحْسَنُ قَوْلاً مِّمَّن دَعَا إِلَى اللهِ وَعَمِلَ صَلِحًا وَقَالَ إِنَّنِی مِنَ الْمُسْلِمِینَ؛ بهترین و برترین سخن را خدای بزرگ در قرآن مجید از دیدگاه قرآن کریم دعوت به خداوند برشمرد و با اشاره به این که مطابق کریمه «وَأَطِیعُوا اللَّهَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ وَاحْذَرُوا فَإِنْ تَوَلَّیْتُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّمَا عَلَى رَسُولِنَا الْبَلَاغُ الْمُبِینُ؛ ابلاغ، اصلیترین مسؤولیت پیامبران است؛ به آیه «الَّذِینَ یُبَلِّغُونَ رِسَالَاتِ اللَّهِ وَیَخْشَوْنَهُ وَلَا یَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّهَ؛ پرداخت که خدای بزرگ از کسانی تمجید کرده که پیامهای خداوند را بدون هیچ ترس و بیمی، به گوش مردم می رسانند.
وی در ادامه با اشاره به حدیث امام رضا علیه السلام تبلیغ اسلام بر مبنای مکتب اهلبیت عصمت و طهارت علیهم السلام مهم ترین وظیفۀ ذاتی همه پیروان آنها خصوصاً اهل علم محسوب می شود آن جا که فرمود «رَحِمَ اللّهُ عَبْدا اَحْیا أمْرَنا،»[قال الرّاوی:] فَقُلْتُ لَهُ: «فَکَیْفَ یُحْیِی أمْرَکُمْ؟» قالَ: «یَتَعَلَّمُ عُلُومَنا و یُعَلِّمُها النّاسَ، فَإِنَّ النّاسَ لَوْ عَلِمُوا مَحاسِنَ کَلامِنا لاَتَّبَعُونا».(میزان الحکمه، ج ۸، ح ۱۳۷۹۷) دکتر محقق در ادامه پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی را دورۀ جدیدی از تبلیغ مکتب اهل بیت علیهم السلام در عرصۀ بین الملل دانست که امام راحل(ره) به عنوان سردمدار این حرکت شکوهمند فرمود: «امروز تبلیغات یک ویژگی خاصی دارد و بر همه لازم است که تبلیغات کنند. تبلیغات داخلی برای این که که مبادا خدای نخواسته مردم تحت تأثیر تبلیغات سوء ابرقدرتها واقع بشوند و بالاتر از او تبلیغات در خارج باید بشود، ما تبلیغاتمان در خارج بسیار ناقص است.» (امام خمینی،۱۳۶۱ ،ج۱۶،ص۱۵۱-۱۵۲) همچنین مقام معظم رهبری حضرت آیت الله العظمی خامنه ای مد ظله العالی با اشاره به اهمیت تبلیغ بین الملل فرمودند: "تبلیغ دو طبیعت دارد؛ تبلیغ در داخل و تبلیغ در خارج، طبیعت تبلیغ در داخل با طبیعت تبلیغ در خارج متفاوت است… ما کسانی را که بتوانیم برای تبلیغ به خارج از کشور بفرستیم، متأسفانه کم داریم." (آیت ا… خامنه ای،۱۳۷۳،ص۲۹۰) .دبیر علمی نشست در ادامه افزود :تبلیغ مکتب اهل بیت علیهم السلام در عرصۀ بین الملل یقیناً بدون آسیب و چالش نیست در این نشست، تبلیغ بینالملل همانند یک موجود زنده لحاظ میشود که دستخوش آسیبها، آفتها و ضعفهایی میشود.
منظور از آسیبشناسی تبلیغ بینالملل، شناخت نقاط ضعف و آسیبهای سطح ساختاری و کارکردی آن میباشد. ؛ طبعا پدیدۀ ارزشمندی همچون تبلیغ بین الملل با وجود آسیب ها و چالش ها و عدم رفع آنها از حالت مطلوب به دور است لذا برای رسیدن به اهداف تبلیغ بین الملل، شناخت منشأ، ماهیت، علت و سیر آسیب ها و چالش ها و از همه مهم تر راههای برون رفت از آن ضروری است.سپس با تشکر و قدردانی بی دریغ از حضور کلیۀ مدعوین معزّز و فضلای گرامی خصوصا حجت الاسلام والمسلمین دکتر زادهوش رئیس مرکز بین المللی جامعه المرتضی به عنوان ارائه دهنده سمینار و دکتر آیت پیمان مسئول محترم مجمع جهانی شیعه شناسی به عنوان ناقد، از حجت الاسلام زادهوش درخواست نمود که حضار را در خصوص موضوع نشست مستفیض نمایند .
حجت الاسلام والمسلمین دکتر زادهوش مهمان ویژه و ارایه کننده سمینار به نکات کلیدی و مهمی اشاره نمود که خلاصه ای از آن ارایه می گردد.
آسیب های تبلیغ را در یک تقسیم بندی به دو نوع تقسیم می شود:
۱ ـ آسیب های درونی که به صنف مبلّغینی که عزم جدی به تبلیغ در راستای اصول و ارزش های واقعی تشیع دارند مربوط است .
۲ ـ آسیب های بیرونی که مخصوص مبلّغینی است که اصول و ارزش های واقعی تشیع را قبول ندارند و تبلیغ آنها در راستای عمل به دستورات حقیقی اسلام و تشیع نمی باشد مانند تشیع انگلیسی که دچار افراط و زیاده روی در بیان اصول شیعه می باشند، و گروه دیگر که در این راستا دچار تفریط شدند و با بی توجهی به ارزش های شیعه از مسلّمات آن دور شده اند مانند برخی از مراکز شیعی در آمریکا.
اولین آسیب در این عرصه این است که مبلّغین شیعه در همان ابتدا پرچم و عَلَم شیعه را به عنوان هویت خود بلند کرده و خود را به عنوان یک فرقه از فرق اسلامی بیان می کنند در صورتی که به نظر می آید باید به تعبیر امام راحل(ره) از اسلام ناب محمدی صلی الله علیه وآله شروع و دفاع نماید و بقیۀ فرق را به عنوان گروههایی که بعضی از اصول اسلام ناب را نمی پذیرند معرفی نمایند.
آسیب دوم این است که همّ و غم برخی مبلّغین این است که فرق اهل تسنن را به مکتب تشیع رهنمون سازند در صورتی که اگر اهتمام به دعوت غیرمسلمانان به اسلام و مکتب تشیّع سرلوحۀ کار ما باشد موفقیت بیشتری به دنبال دارد به دلیل اینکه از حساسیت های فرقه ای به دور هستند و در پذیرش حق آماده تر می باشند.
آسیب سوم عدم ائتلاف گروههای مبلّغ در عرصۀ بین الملل می باشد لذا ما نیاز به یک منشور تبلیغی در عرصۀ بین الملل داریم که در آن اصول و مبانی اولیه تبلیغ تعریف شود.
آسیب چهارم در میان مبلّغین دینی خارج از کشور کمبود عزم و ارادۀ جدی در امر تبلیغ به نسبت رقباست چرا که مامثلا در مسیحیت می بینیم یک شخص سی سال از بهترین سال های عمر خود را جهت تبلیغ مسیحیت در نقاط دور افتاده آفریقا سپری کرده است .
در ادامه ناقد محترم دکتر آیت پیمان با تأیید این آسیب ها و پذیرش کمبود امکانات و وسعت امکانات وهابیت در عرصۀ تبلیغ در خارج از کشور به معضل عدم استفاده از ظرفیت های موجود در این عرصه اشاره نمود. سپس به آسیب اول مورد اشاره دکتر زادهوش پرداخت و بر این نکته تاکید کرد که ما نمی توانیم در عرصۀ بین الملل بدون بالا بردن پرچم تشیع از حقایق آن دفاع نماییم لذا باید تشیع و آموزه های آن را نصب العین قرار داد. حجت الاسلام والمسلمین بهارلوئی استاد حوزه و دانشگاه نیز در تأیید نقد دکتر پیمان افزود کتمان (تقیه) برخی آموزه ها،مبانی و اصول مکتب برای حفظ آن کارساز است اما برای گسترش حقیقت اسلام که همان مکتب تشیع می باشد بدون اظهار تشیع امکان ندارد اگرچه در فروع دین تقیه جایز است اما در اصول مذهب شیعه جای تقیه نیست، لذا نمی توان بدون عَلَم تشیع از حقیقت آن دفاع نمود.
همچنین مهمان محترم نشست حجت الاسلام حیدری از مبلّغین فعال در منطقه اسکاندیناوی مخاطب شناسی را از نیازهای عمدۀ مبلّغ در عرصه بین الملل برشمرد و عدم شناخت ویژگی های هر مخاطب در هر منطقه تبلیغی را از آسیب های تبلیغ در عرصه بین الملل برشمرد.
در ادامه دکتر سهیل اسعد از مبلّغین عرصه بین الملل به این موضوع پرداخت که مشکل اصلی و علت عدم موفقیت تبلیغ مکتب اهل بیت (ع)در عرصۀ بین الملل ،عدم وجود زیرساخت ها و نبود زمینه در مراکز علمی مانند حوزه علمیه برای تبیین جایگاه تبلیغ و تربیت مبلّغین بین المللی می باشد. لذا اطالۀ وقت در مجامع علمی برای خواندن دروس فقه و اصول بدون توجه به کاربرد آن در عرصۀ تبلیغ مانع بزرگی در موفقیت در این عرصه می باشد به عنوان مثال مسئلۀ اصلی و دغدغۀ بزرگ انبیای الهی تبلیغ و هدایت مردم بود نه پرداختن به فراگیری علومی مثل فقه و اصول.
حجت الاسلام بهارلوئی در نقد دیدگاه دکتر سهیل اسعد اظهار داشت: دلیل عدم اهتمام انبیا به کسب علم این بود که آنها از علم لدنّی الهی و علم حضوری برخوردار بودند و نیازی به کسب علم نداشتند. اما یک مبلّغ دینی باید در ابتدا خود را به سلاح علم مجهّز نموده و از علوم حصولی بهره مند شود تا بتواند از مکتب تشیع به خوبی در مقابل شبهات دفاع نماید.
در ادامه دبیر محترم علمی نشست حجت الاسلام دکتر محقق در جمع بندی مطالب مطرح شده به تفقه مورد اشاره در آیه نفر اشاره نمود و عنوان کرد :فقه مورد تأکید قرآن و اهل بیت علیهم السلام را به سه بخش تقسیم می شود: فقه اکبر که شامل اصول دین وعقاید و فقه اوسط یعنی اخلاقیات و فقه اصغر که شامل احکام می باشد و اهتمام مجامع علمی به فقه اصغر بدون فراگیری وپرداختن جدی به فقه اکبر واوسط در تبلیغ ودفاع از مکتب تشیع ناکافی است.
در ادامه ناقد محترم دکتر پیمان به اولویت بندی در آسیب های تبلیغی در عرصۀ بین الملل اشاره نمود و اولین آسیب را کمبود نیروهای تربیت شده در مجامع علمی ودومین آسیب را کمبود سرمایۀ معنوی تبلیغ و سومین آسیب را کمبود امکانات مالی دانست.
همچنین دبیر محترم نشست در ادامه به چهار آسیب دیگر درونی تبلیغ مکتب اهل بیت (ع) در عرصه بین الملل از دیدگاه بزرگان این عرصه اشاره نمود. که شامل کم رنگ بودن تبلیغ عملی به نسبت تبلیغ قولی و ابلاغی ، کمبود مبلغان آشنا به زبان، فرهنگ و ادبیات هر کشور ، کمبود متون در این زمینه ، عدم استفادۀ گسترده از امکانات جدید رسانه ای و فضای مجازی جهت تبلیغ مکتب اهل بیت علیهم السلام ، کم رنگ بودن استفاده از زبان هنر برای تبلیغ مکتب اهل بیت علیهم السلام در عرصه بین الملل و
عدم شناخت بروز (آنلاین) شرایط هر منطقۀ تبلیغی
همچنین دبیر محترم جلسه به چالش های بیرونی تبلیغ مکتب تشیع در عرصۀ بین الملل اشاره نموده و آنها را در عناوین ذیل تبیین نمود:: چالش محدودیت های متفاوت در مقابل مبلغان مکتب اهل بیت علیهم السلام در خارج از کشور شامل محدودیت ها ی دولتی، مقرراتی، امنیتی، و…) چالش تبلیغات سنگین علیه اسلام در خارج از کشور و چالش های گروه های فشار و غیرقانونی نظیر منافقین، بهائیان، سلفی ها و… که راهکار عمده آن در هنر مبلغ در چگونگی عبور از آنها خلاصه می شود.
این نشست علمی که با حضور فضلای مرتبط با تبلیغ بین الملل در مجمع جهانی شیعه شناسی برگزار شد در حالی به پایان رسید که مباحث عمده ای از آسیب شناسی تبلیغ مکتب اهل بیت علیهم السلام در عرصه بین الملل هنوز عرضه نشده بود لذا با پیشنهاد حضار و پذیرش آن از جانب مدیر محترم مجمع جهانی شیعه شناسی مقرر گردید در نشست های آتی مجمع نیز این موضوع همچنان در دستور کار قرار گیرد و نظرات فعالین این عرصه مورد جمع بندی قرار گیرد.
از آنجا که هفته آینده مقارن با دهه فجر و سال گشت پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی بود از طرف معاونت علمی پژوهشی مجمع جهانی شیعه شناسی موضوع نشست علمی هفته آینده ۱۴/۱۱/۱۳۹۵ «انقلاب اسلامی و عرصه های جدید شیعه پژوهی در جهان» اعلام گردید که توسط حجت الاسلام دکتر الویری ارائه خواهد شد. ناقد این نشست جناب آقای دکتر پیمان و دبیر علمی حجت الاسلام دکتر محقق خواهد بود.
هیچ نظری وجود ندارد