دو روز پيش سالروز وفات حضرت فاطمه معصومه سلام الله عليها بود. به همين مناسبت در گزارشي بسيار کوتاه، نگاهي گذرا داريم به جایگاه اين بانوي بزرگوار از دیدگاه سیاحان اروپایی عصر قاجار.
يک سیاح انگلیس که در زمان فتحعلیشاه به ایران سفر کرده بود و خود از نزدیک این آرامگاه را دیده بود، درباره شکوه این حرم می نویسد: «آرامگاه متبرک قم از بلند آوازترین آرامگاه های ایران است و بارها ایرانیان در هنگام پریشانی و گرفتاری به آن پناه برده اند.» (موریه، سفرنامه، جلد 2، صفحه 202.)
يک باستان شناس فرانسوی که در عصر ناصر الدین شاه به ایران آمده بود نيز از نقش معنوی این حرم در شهر قم یاد کرده و نقل می کند: «مقبره حضرت فاطمه (س) دختر امام موسی کاظم (ع) موجب افزایش زهد و تقوای سکنه و مخصوصاً روحانیون مذهبی شده است.» (دیولافوا، سفرنامه ایران وکلده، صفحه 219)
اما باستان شناس آمریکایی که در دوران سلطنت "مظفرالدین شاه" به ایران سفر کرده بود در مورد تقدس قم در سفرنامه خود نوشته: «قم که قدوسیتش به خاطر آن است که حرم حضرت فاطمه (معصومه) خواهر امام رضا (ع) امام هشتم شیعیان در آنجاست آن حضرت را در سال 816 م برابر با 154 ق در اینجا مدفون ساختند، احترام و بزرگداشتی که برای وی به عمل می آورند، در اسلام بندرت نسبت به زنی اعمال می شود.» (جکسن، سفرنامه، صفحه 465.)
در اين ميان سفیر فرانسه در زمان محمد علیشاه قاجار در مورد بازسازی این آرامگاه در سفرنامه خود می گوید: «شاه بیگی بیگم، خواهر همسر شاهرخ فرزند تیمور لنگ به مرمت و باز سازی این آرامگاه در قم همت گماشت، او دستور داد گنبد طلایی را که هنوز پا برجاست بر بالای آن ببرند.» (اوبن، سفرنامه، صفحه 324.)
گفتني است کسانی که به زیارت این حرم شریف می روند، با آداب و تشریفات مخصوص در یک صف ایستاده و یک نفر با صدای بلند زیارت نامه را تلاوت می کند و هر یک مطابق نذر و نیاز خود چند شمع روشن کرده و سوره فاتحه را می خواند. ( ویلسن، سفرنامه، صفحه 188.)
هیچ نظری وجود ندارد