حسب و نسب حضرت صادق آل محمد
پدر بزرگوار حضرت صادق آل محمد، حضرت امام محمد باقر بن علي بن الحسين بن علي بن ابيطالب است. ما قسمتي از شرح حال حضرت باقر العلوم را در جلد هفتم ستارگان درخشان که به نام ناميآن بزرگوار نگارش يافته نوشتهايم، اميد است که اين ران ملخ مقبول و منظور آن سليمان زمان قرار گيرد. مادر حضرت امام جعفر صادق: ام فروه بنت قاسم بن محمد بن ابوبکر بود [1]
نام اين بانوي بزرگوار: فاطمه بوده، ام فروه زني عفيفه، نجيبه، جليله و مکرمه بود مادر ام فروه: اسماء بنت عبدالرحمان بن ابي بکر است، و آن حديث که حضرت صادق ميفرمايد من از دو لحاظ به ابوبکر منتسب هستم اشاره به همين موضوع است. زيرا ام فروه که مادر حضرت صادق است از طرف پدر و مادر به ابوبکر منتهي ميگردد.
مسعودي در کتاب اثبات الوصيه مينگارد: تقواي ام فروه از تمام زنان زمان خود بيشتر بود. ام فروه از حضرت علي بن الحسين روايات زيادي نقل کرده که از جملة آن روايات اين است. حضرت علي بن الحسين به ام فروه فرمود: من درهر شب و روزي صد مرتبه براي شيعيانمان دعا ميکنم يعني طلب آمرزش مينمايم، زيرا ما به آنچه که ميدانيم صبر ميکنيم ولي آنان دربارة آنچه که نميدانند شکيبا هستند.
ولي در عين حال حسب و نسب حضرت صادق آل محمد به پيامبر اسلام منتهي ميگردد که داراي عظمت و اهميت زيادي است. لذا چنان که در تفسير مجمع البيان در ذيل آية سابق الذکر روايت ميکند: پيامبر خدا ميفرمايد: هر حسب و نسبي فرداي قيامت منقطع خواهد شد مگر حسب و نسب من.«کل حسب و نسب منقطع يوم القيامة الا حسبي و نسبي». حسب و نسب حضرت امام جعفر صادق از طرف پدري به حضرت علي بن ابيطالب منتهي ميشود و از جهتي هم به فاطمة اطهر و پيامبر اکرم منتهي ميگردد. گرچه بعضي از مخالفين يعني اهل تسنن ميگويند: اولاد دختر از فرزندان خود آنان به شمار نميرود ولي اين عقيده را قرآن مجيد و پيامبر اکرم تکذيب نمودهاند. يعني قرآن کريم و حضرت رسول اکرم ميفرمايند: فرزند دختر هم فرزند خود انسان به شمار ميرود. ما اکنون نظرية علماء و بزرگان اهل تسنن را از نظر خوانندگان عزيز ميگذرانيم:
ابن ابي الحديد: که يکي از علماء و نويسندگان بر جستة اهل تسنن به شمار ميرود. چنان که ناسخ التواريخ و ديگران نقل ميکنند مينگارد: اگر بگويند: حسن و حسين پسران پيامبرند ابنائنا در (آية 54- سوره آل عمران) که آية مباهله باشد حسن وحسين است.
نيز از مفردات طبراني و تاريخ خطيب از جابر از پيامبر اکرم روايت ميکند که فرمود: خداي توانا فرزندان هر پيغمبري را از صلب او قرار داد ولي فرزندان مرا از صلب من و صلب علي بن ابيطالب قرار داد. فرزندان هر مادري به پدرشان نسبت داده ميشود مگر فرزندان فاطمه که من پدر ايشان هستم.
[1] – محدث قمي در کتاب تحفه الاحباب مي نگارد: قاسم ابن محمد بن ابي بکر از ياران حضرت علي بن الحسين و حضرت باقر بلکه از معتمدين حضرت علي بن الحسين بوده. اين قاسم سبط يزد جرد پادشاه ايران و پسر خالة حضرت امام زين العابدين × و جد مادري حضرت صادق × يعني پدر ام فروه است. اين قاسم بن محمد يکي از فقهاي شيعه مدينه به شمار ميرفت. بسيار مناسب است که در اينجا بعضي از اصطلاحات را به تناسب اصطلاح: فقهاي شيعه بنويسم.

















هیچ نظری وجود ندارد