رسول خدا(ص): اوصیکم بالشبان خیرا فانهم ارق افئده ان الله بعثنی بشیرا ونذیرا فحالفنی الشبان و خالفنی الشیوخ ثم قرا «فطال علیهم الامد فقست قلوبهم ». (1)به شما درباره جوانان به نیکی سفارش می کنم که آن ها دلی رقیق تر وقلبی فضیلت پذیرتر دارند. خداوند مرا به پیامبری برانگیخت تا مردم را به رحمت الهی بشارت دهم و از عذابش بترسانم جوانان سخنانم را پذیرفتند و با من پیمان محبت بستند ولی پیران از قبول دعوتم سر باز زدند و به مخالفتم برخاستند. سپس به این آیه اشاره فرمود که دوره ای طولانی بر آن ها گذشت و دلهایشان زنگ قساوت گرفت.رسول خدا(ص): « الشاب الجواد الزاهد هو احب الی الله من الشیخ البخیل العابد». (2)جوان بخشنده زاهد نزد خداوند محبوب تر از پیرمرد عابدی است که بخل بورزد.امام علی(ع): «اهجروا الشهوات فانها تقودکم الی رکوب الذنوب والتهجم علی السیئات ». (3)از تمایلات ناروا اعراض کنید (شهوات نفسانی را ترک گویید) که شما را به وادی گناهکاری می کشاند و غافلگیرانه شما را در آغوش سیئات می افکند.امام علی(ع):(لاتقسروا اولادکم علی آدابکم فانهم مخلوقون لزمان غیر زمانکم). (4)آداب و رسوم زمان خودتان را با زور به فرزندان خویش تحمیل نکنید، زیرا آنان برای زمانی غیر از زمان شما آفریده شده اند.امام علی(ع): «لاتترک الاجتهاد فی اصلاح نفسک فانه لایعینک علیها الا الجد». (5)هرگز از مجاهده و کوشش در اصلاح خویش باز نایست زیرا چیزی جز سعی و کوشش تو رادر این کار یاری نخواهد کرد.امام علی(ع): «ایاک و صحبه من الهاک و اغراک فانه یخذلک و یوبقک ». (6)بپرهیز از رفاقت با کسی که اغفالت می کند و فریبت می دهد که سرانجام مایه خواری و هلاکت خواهد بود.امام علی(ع): «اقمعوا هذه النفوس فانها طلقه ان تطیعوها تنزع بکم الی شر غایه ». (7)این نفوس سرکش را مقهور کنید که خودسر و بی قیدند. اگر خواسته های آن هارا پیروی نمایید سرانجام شما را در بدترین پرتگاه می افکنند.امام علی(ع): «غلبه الشهوه تبطل العصمه و تورد الهلک ». (8)غلبه و فرمانروایی شهوت، مصونیت اخلاقی را از بین می برد و آدمی را به وادی هلاکت می رساند.امام علی(ع): «اولی الاشیاء ان یتعلمها الاحداث الاشیاء التی اذا صاروا رجالااحتاجوا الیها». (9)بهترین چیزی که شایسته است جوانان یاد گیرند چیزهایی است که در بزرگسالی موردنیازشان است.امام صادق(ع): «یا معشر الاحداث اتقوا الله و لاتسالوا الروساء، دعوهم حتی یصیروا اذنابا». (10)ابان بن تغلب گوید از امام صادق علیه السلام شنیدم می فرمود: ای گروه جوانان از خدا بترسید و گرد فرمانروایان ستم کار نگردید، آنان را ترک کنید تااز مقام بزرگی تنزل کنند و دنباله روی جامعه باشند.امام جواد(ع): «ایاک و مصاحبه الشریر فانه کالسیف یحسن منظره و یقبح اثره ». (11)از رفاقت با شرور بپرهیز که مانند شمشیر، ظاهری خوب و اثری بد دارد.امام جواد(ع): «راکب الشهوات لاتقال عثرته ». (12)کسی که بر مرکب شهوات خویش سوار است (و خودسرانه می تازد) هرگز از لغزش و سقوطرهایی نخواهد داشت.علی علیه السلام:«من نصب نفسه للناس اماما فعلیه ان یبدء بتعلیم نفسه قبل تعلیم غیره ولیکن تادیبه بسیرته تادیبه بلسانه، و معلم نفسه و مودبها احق بالاجلال من معلم الناس و مودبهم » (13)کسی که خود را پیشوای مردم قرار دهد باید قبل از آموزش دیگران به آموزش خودبپردازد و بیش از آن که به زبان آموزش دهد با سیرت و رفتار آموزش دهد، آن که به آموزش و پرورش خویشتن بپردازد بیشتر سزاوار ستایش است تا آن که به آموزش وپرورش دیگران می پردازد…..
————————————————
پی نوشت ها:1) کتاب شباب قریش، ص 1.2) تاریخ یعقوبی، ج 2، ص 97.3) غرر الحکم، ص 132.4) نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 20، کلمه 102، ص 267.5) غرر الحکم، ص 818.6) همان، ص 152.7) همان، ص 138.8) همان، ص 507.9) شرح ابن ابی الحدید، ج 20، کلمه 817، ص 333.10) تفسیر برهان، ص 412.11) بحارالانوار، ج 17، ص 214.12) همان، ج 17، ص 214.
هیچ نظری وجود ندارد