عوامل ظهور شیعه
عوامل ظهور و بروز شیعه و یا به تعبیری دیگر: جدایی شیعه از عامه را می توان در امور ذیل خلاصه کرد:اوّل: وجود آیات فراوان بر امامت و ولایت اهل بیت(علیهم السلام).دوّم: وجود آیات فراوان در مورد فضائل و مناقب اهل بیت(علیهم السلام).سوّم: وجود آیات فراوان درباره مرجعیّت دینی اهل بیت(علیهم السلام).چهارم: وجود روایات فراوان بر امامت و ولایت اهل بیت(علیهم السلام).پنجم: وجود روایات فراوان درباره فضایل و مناقب اهل بیت(علیهم السلام).ششم: وجود روایات فراوان درباره مرجعیت دینی اهل بیت(علیهم السلام).هفتم: وجود روایات فراوان در مدح شیعه و پیروان اهل بیت(علیهم السلام).ما سعی کرده ایم در این رساله مختصر برای هر یک از امور فوق به طور فهرستوار ادله و شواهدی اقامه نماییم:
آیات امامتبا مراجعه به قرآن کریم پی به وجود آیاتی خواهیم برد که بر امامت و ولایت امام علی(علیه السلام) یا مجموعه اهل بیت(علیهم السلام) دلالت می کنند که در ذیل به برخی از آنها اشاره خواهیم کرد:
آیه ولایتخداوند متعال می فرماید: ” إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذینَ آمَنُوا الَّذینَ یُقیمُونَ الصَّلاهَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکاهَ وَ هُمْ راکِعُونَ “؛(۱) ولیّ امر شما تنها خدا و رسول خدا و مؤمنانی هستند که نماز را به پا داشته و فقیران را در حال رکوع زکات می دهند.داستان نزول آیه شریفه بنا بر آنچه در کتاب های تاریخی، تفسیری و روایی آمده، چنین است: روزی مرد فقیری در مسجد از مردم تقاضای کمک کرد، علی(علیه السلام) که در حال رکوع بود، انگشتر خود را به عنوان صدقه به او داد. آن گاه این آیه توسط جبرئیل بر پیامبر که در منزل بود نازل شد.مضمون این حدیث توسط ده نفر از صحابه نقل گردیده و بیش از پنجاه نفر از علمای اهل سنت آن را در کتب خود آورده اند؛ مثل طبرانی(۲) ، ابوبکر جصّاص(۳) ، واحدی(۴) ، زمخشری(۵) ، و….
آیه انذارخداوند متعال می فرماید: ” إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِکُلِّ قَوْم هاد(۶) “؛ همانا تو بیم دهنده ای و برای هر قومی هدایت گری می باشد.جمهور عامه از رسول خدا(صلی الله علیه وآله) روایت کرده اند که فرمود: من منذر و علی هادی است و با تو ای علی! هدایت شوندگان هدایت یابند.(۷) .مضمون این حدیث را نه نفر از صحابه و بیست و چهار نفر از علمای اهل سنت نقل کرده اند.
آیه تبلیغخداوند می فرماید: ” یا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللّهُ یَعْصِمُکَ مِنَ النّاسِ (۸) “؛ ای رسول! ابلاغ نما آنچه را که پروردگارت بر تو نازل کرده و اگر ابلاغ نکنی رسالتت را ابلاغ ننموده ای و خداوند تو را از مردم محافظت می نماید.ابن عساکر به سند صحیح از ابی سعید خدری نقل می کند که این آیه شریفه در روز غدیر خم بر رسول خدا(صلی الله علیه وآله)در شأن امام علی(علیه السلام) نازل شد. (۹) .این حدیث را هشت نفر از صحابه و چهارده نفر از علمای اهل سنت نقل کرده اند.
آیه اکمالخداوند متعال می فرماید: ” الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دینَکُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتی وَرَضیتُ لَکُمُ اْلإِسْلامَ دینًا “؛ (۱۰) امروز دینتان را بر شما کامل نموده و نعمتم را بر شما تمام کردم و راضی شدم بر شما که اسلام دین شما باشد.خطیب بغدادی به سند صحیح از ابی هریره نقل می کند که هر کس روز هجدهم ذی حجه (روز غدیر خم) را روزه بگیرد خداوند ثواب شصت ماه روزه را به او عطا می کند. روز غدیر روزی است که پیامبر(صلی الله علیه وآله)دست علیّ را گرفت و فرمود: آیا من ولیّ مؤمنین نیستم؟ گفتند: آری ای رسول خدا! آن گاه فرمود: هر که من مولای او هستم این علیّ مولای اوست. در این حال عمر بن خطاب دو بار به علی تبریک گفت و عرض کرد: ای پسر ابی طالب تو مولای من و مولای تمام مسلمانان گشتی، در این هنگام آیه فوق نازل شد. (۱۱) .مضمون این حدیث را بیش از پانزده نفر از علمای اهل سنت نقل کرده اند.
آیات فضائلدر ذیل به برخی از این آیات اشاره می کنیم:
سوره دهرخداوند متعال می فرماید: ” وَ یُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلی حُبِّهِ مِسْکینًا وَ یَتیمًا وَ أَسیرًا، إِنَّما نُطْعِمُکُمْ لِوَجْهِ اللّهِ لا نُریدُ مِنْکُمْ جَزاءً وَ لا شُکُورًا “؛(۱۲) و هم به دوستی خدا به فقیر و اسیر و طفل یتیم طعام می دهند [و گویند] فقط برای رضای خدا به شما طعام می دهیم و از شما هیچ پاداش و سپاسی هم نمی طلبیم.سی و شش نفر از علمای اهل سنت تصریح نموده اند که این آیه در شأن اهل بیت پیامبر(علیهم السلام) نازل شده است: فخر رازی در التفسیر الکبیر، ذیل همین آیه، قاضی بیضاوی در انوار التنزیل، سیوطی در الدّر المنثور، ابوالفداء در تاریخش،(۱۳) . بغدادی در تاریخش (۱۴) و غیره.
آیه شراءخداوند متعال می فرماید: ” وَ مِنَ النّاسِ مَنْ یَشْری نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللّهِ وَ اللّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبادِ “؛(۱۵) برخی مردان اند که از جان خود در طلب رضایت خداوند درگذرند و خداوند دوست دار چنین بندگانی است.ابن عباس می گوید: این آیه در شأن علیّ(علیه السلام) نازل شد، هنگامی که رسول خدا(صلی الله علیه وآله)از دست مشرکین فرار کرده و با ابوبکر به غاری پناه برد، علی(علیه السلام) در مکه در رخت خواب پیامبر(صلی الله علیه وآله) خوابید.(۱۶) ابن ابی الحدید می گوید: تمام مفسرین، روایت کرده اند که آیه فوق در شأن علی(علیه السلام) نازل شد، آن هم در شبی که آن حضرت در فِراش پیامبر(صلی الله علیه وآله) آرمید تا جان پیامبرمحفوظ بماند.(۱۷) چهارده نفر از علمای اهل سنت بر نزول آیه شریفه در شأن امام علی تصریح نموده اند که عبارت اند از: زینی دحلان،(۱۸) فخر رازی،(۱۹) ابن اثیر، دیاربکری(۲۰) و غیره.سیزده نفر نیز تصریح نموده اند که این آیه در لیله المبیت بر پیامبر(صلی الله علیه وآله) نازل شده است که عبارت اند از: احمد بن حنبل،(۲۱) طبری،(۲۲) (۲۳) ابن سعد،(۲۴) ابن هشام،(۲۵) ابن اثیر(۲۶) ، ابن کثیر(۲۷) و غیره.
آیه مباهلهخداوند متعال می فرماید: ” فَمَنْ حَاجَّکَ فیهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَکَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَکُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَکُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللّهِ عَلَی الْکاذِبینَ “؛(۲۸) پس هر کس با تو در مقام مجادله درباره عیسی برآید پس از آنکه به وحی خدا بر احوال او آگاه شدی بگو که بیایید ما و شما با فرزندان و زنان خود با هم به مباهله برخیزیم تا دروغ گو و کافران را به لعن عذاب خدا گرفتار سازیم.مفسرین، اجماع دارند بر این که مراد از انفسن در این آیه علی بن ابی طالب(علیه السلام)است که در این جا از علی(علیه السلام) به نفس پیامبر(صلی الله علیه وآله) تعبیر شده است.احمد بن حنبل نقل می کند: هنگامی که این آیه نازل شد پیامبر(صلی الله علیه وآله) علی، فاطمه، حسن و حسین را خواست، آن گاه عرض کرد: بار خدایا اینان اهل بیت من اند(۲۹) .بیست و چهار نفر از صحابه و تابعین این مضمون را نقل کرده و آیه را در شأن اهل بیت(علیهم السلام) می دانند. از قرن سوّم تا سیزدهم نیز بیش از پنجاه نفر از علمای اهل سنت این مضمون را نقل کرده اند.این حدیث را می توان از راه های مختلف تصحیح نمود:۱ حدیث در صحیح مسلم از سعد بن ابی وقاص نقل شده(۳۰) .۲ ترمذی به صحت آن تصریح نموده.(۳۱) ۳ حاکم به صحت آن تصریح نموده.(۳۲) ۴ ذهبی در تلخیص المستدرک به صحت آن تصریح کرده.(۳۳) ۵ ابن اثیر اصل قضیه را از مسلّمات دانسته است. (۳۴) ۶ جصاص تصریح به عدم اختلاف در حدیث نموده است.(۳۵) ۷ قاضی ایجی نیز به صحت این حدیث تصریح دارد.(۳۶)
آیه مودتخداوند متعال می فرماید: ” قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْرًا إِلاَّ الْمَوَدَّهَ فِی الْقُرْبی “؛(۳۷) بگو من از اجر رسالت جز این نمی خواهم که مودّت مرا در حقّ خویشاوندان من منظور دارید.جمهور عامه روایت کرده اند که بعد از نزول آیه فوق، سؤال کردند: ای رسول خدا! نزدیکان تو که مودّت آنان بر ما واجب است کیانند؟ فرمود: علی، فاطمه، حسن و حسین.این مضمون را بیست و چهار نفر از صحابه و تابعین و حدود شصت نفر از علمای اهل سنت نقل کرده اند؛ امثال: سیوطی،(۳۸) طبری، (۳۹) احمد بن حنبل و دیگران.عده ای نیز؛ مانند: ابن حبّان در تفسیرش حدیث را از مسلمات دانسته است.
آیات مرجعیت دینی اهل بیتبرخی از آیات دلالت بر عصمت و مرجعیّت دینی اهل بیت(علیهم السلام) دارند که عبارت اند از:
آیه تطهیرخداوند متعال می فرماید: ” إِنَّما یُریدُ اللّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَکُمْ تَطْهیرًا “؛(۴۰) همانا خداوند اراده کرده تا هرگونه رجس و پلیدی را از شما اهل بیت(علیهم السلام) دور کرده و شما را پاک نماید.شکی نیست که این آیه که دلالت بر عصمت دارد در شأن اهل بیت پیامبر(صلی الله علیه وآله)وارد شده است.این شأن نزول را سیزده نفر از صحابه و ده ها نفر از علمای اهل سنت در کتب خود ذکر کرده اند.ترمذی در صحیحش از عمر بن ابی سلمه نقل می کند: هنگامی که آیه تطهیر بر پیامبر(صلی الله علیه وآله) در خانه ام سلمه نازل شد، پیامبر(صلی الله علیه وآله) علی، فاطمه، حسن و حسین(علیهم السلام) را دعوت کرد و سپس کساء را بر روی آنها کشید و عرض کرد: بارخدایا!اینان اهل بیت من هستند. پس رجس و پلیدی را از آنان دور کن و آنان را پاک فرما.(۴۱) .
آیه اولی الأمرخداوند متعال می فرماید: ” أَطیعُوا اللّهَ وَ أَطیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی اْلأَمْرِ مِنْکُمْ “؛ (۴۲) خدا و رسول و صاحبان امر از خود را اطاعت کنید.مقصود از اولی الامر معصومینی هستند که اطاعت آنان به طور مطلق همانند اطاعت خدا و رسول خدا واجب است. البته در حقّ کسانی غیر از این دوازده امام، ادّعای عصمت نشده است.پیامبر(صلی الله علیه وآله) فرمود: هر کسی مرا اطاعت کند خدا را اطاعت کرده و هر کسی مرا نافرمانی کند خدا را نافرمانی کرده است و هر کسی علی را اطاعت کند مرا اطاعت کرده و هر کسی علی را نافرمانی کند مرا نافرمانی کرده است. (۴۳) .
روایات امامت و ولایت
یکی دیگر از عوامل ظهور و بروز شیعه، روایاتی است که دلالت بر امامت و ولایت اهل بیت(علیهم السلام) و در رأس آن علی بن ابی طالب(علیه السلام) دارد؛ مانند:
حدیث غدیرپیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) در غدیر خم فرمود: من کنت مولاه فعلیّ مولاه؛ (۴۴) هر که من مولای اویم این علی مولای اوست.
حدیث دوازده خلیفهپیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) فرمود: یکون بعدی اثنا عشر امیراً کلّهم من قریش؛(۴۵) بعد از من دوازده خلیفه و امیر خواهد بود که همه آنان از قریش هستند.
حدیث ولایتپیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) خطاب به علی(علیه السلام) فرمود: انت ولیّ کلّ مؤمن بعدی؛(۴۶) تو ولیّ و سرپرست هر مؤمنی بعد از من هستی.
حدیث وصایتپیامبر(صلی الله علیه وآله) فرمود: انّ لکلّ نبی وصیّاً؛ و وارثاً و انّ علیاً وصیَّی و وارثی؛(۴۷) همانا برای هر نبی، وصیّ و وارثی است و همانا علیّ وصیّ و وارث من است.
حدیث منزلتپیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) فرمود: انت منّی بمنزله هارون من موسی الاّ انّه لا نبیّ بعدی؛ (۴۸) تو نزد من مانند هارون نزد موسایی، مگر آن که بعد از من نبی ای نیست.
حدیث خلافتپیامبر(صلی الله علیه وآله) خطاب به علی(علیه السلام) فرمود: انت اخی و وصیّی و خلیفتی فیکم فاسمعوا له و أطیعو؛ (۴۹) تو برادر، وصیّ و جانشین من در میان قومت می باشی، پس به سخنان او گوش داده و او را اطاعت کنید.
روایات فضائلدر ذیل به برخی از این روایات اشاره می کنیم:
حدیث نورپیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) فرمود: کنت انا و علی بن ابی طالب(علیه السلام) نوراً بین یدی الله قبل أن یخلق آدم باربعه آلاف عام، فلمّا خلق آدم قسّم ذلک النور جزئین. فجزء أنا و جزء علیّ؛(۵۰) من و علی بن ابی طالب نوری واحد نزد خداوند متعال بودیم، قبل از آن که خداوندحضرت آدم را به چهار هزار سال خلق کند، بعد از خلقت آدم آن نور را به دو جزء تقسیم نمود: جزئی من و جزء دیگر آن علیّ است.این حدیث را هشت نفر از صحابه، هشت نفر از تابعین و بیش از چهل نفر از علمای اهل سنت نقل کرده اند.
حدیث احب الخلقامام علی(علیه السلام) کسی است که طبق نصّ نبوی: احبّ الخلق الی الله است.ترمذی به سند خود از انس بن مالک نقل می کند: مرغ بریانی نزد پیامبر(صلی الله علیه وآله)بود. عرض کرد: خدایا! محبوبترین خلق نزد خودت را نزد من بفرست تا با من در این غذا شرکت کند. در این هنگام علی(علیه السلام) وارد شد و با او در غذا شرکت کرد.(۵۱) این حدیث صحیح را نُه نفر از صحابه، نود و یک نفر از تابعین و پنجاه نفر از علمای اهل سنت نقل کرده اند. هفت نفر از آنان نیز درباره این حدیث کتاب تألیف نموده اند و گروهی از آنان نیز حدیث را از مسلّمات دانسته اند؛ مانند: مسعودی در مروج الذهب،(۵۲) ابن عبد البرّ، محمّد بن طلحه شافعی در مطالب السؤول،(۵۳) صفوری در نزهه المجالس و فضل بن روزبهان در ابطال الباطل.این حدیث را می توان از راه هایی تصحیح نمود:الف عدالت و وثاقت راویانش.ب تصحیح جماعتی از علمای اهل سنت؛ مانند: حاکم نیشابوری و قاضی عبدالجبار معتزلی.ج به شعر در آمدن حدیث که دلالت بر اشتهار آن دارد.استاد احمد حسن باقوری مصری می گوید: اگر کسی از تو سؤال کند که به چه دلیل مردم علیّ(علیه السلام) را دوست دارند، تو باید در جواب بگویی: این دوستی از حدیث نبوی شأن گرفته است، زیرا طبق نصّ پیامبر(صلی الله علیه وآله)علیّ محبوب ترین فرد نزد خداست.(۵۴) امام علی میزان ایمان و نفاقامام علی(علیه السلام) فرمود: لا یحبّنی الاّ مؤمن و لا یبغضنی الاّ منافق؛ دوست ندارد مرا مگر مؤمن و مبغوض ندارد مرا مگر منافق.این حدیث را هشت نفر از صحابه وحدود چهل نفر ازعلمای اهل سنت نقل کرده اند، مانند مسلم در صحیح،(۵۵) ترمذی در صحیح،(۵۶) احمد در مسند(۵۷) و ابن ماجه در سنن.(۵۸)
امام علی برادر معنوی پیامبرجابر بن عبدالله و سعید بن مسیّب می گویند: رسول خدا(صلی الله علیه وآله) بین اصحابش عقد اخوت بست و تنها رسول خدا، ابوبکر، عمر و علیّ باقی ماندند، آن گاه بین ابوبکر و عمر عقد اخوت بست و سپس به علی(علیه السلام)فرمود: تو برادر من و من برادر تو ام.این حدیث را چهارده نفر از صحابه و حدود چهل نفر از علمای اهل سنت نقل کرده اند؛ امثال: ترمذی در صحیح(۵۹) و حاکم در مستدرک.(۶۰)
امام علی و باز بودن درب خانه او به مسجداحمد بن حنبل از زید بن ارقم نقل می کند که: گروهی از اصحاب، درهایی را ازمنزلشان به مسجد باز نموده بودند، پیامبر(صلی الله علیه وآله) فرمود: همه درها بسته شود، غیر از درب خانه علی.آن گاه فرمود: من درب ها را از جانب خود نبستم و باز نگذاشتم، بلکه مأمور شدم و به مأموریتم عمل نمودم.(۶۱) ترمذی نقل می کند که رسول خدا(صلی الله علیه وآله) فرمود: درب ها را به مسجد، ببندید، جز درب خانه علی.(۶۲) این حدیث را حدود دوازده نفر از صحابه و سی نفر از علمای عامه نقل کرده اند.
امام علی و رد شمسابوهریره می گوید: رسول خدا(صلی الله علیه وآله) در حالی که سرش در دامان علی(علیه السلام) بود خوابید، نماز عصر را نخوانده بود که خورشید غروب کرد. پیامبر(صلی الله علیه وآله) که بیدار شد بر او دعا کرد، خورشید بازگشت، علی(علیه السلام) نماز عصر را در وقت خود به جای آورد، آن گاه خورشید بازگشت.(۶۳) این حدیث را نُه نفر از صحابه و چهل نفر از علمای عامه نقل کرده اند که ده نفر از آنها درباره این حدیث کتاب تألیف نموده و حدود سیزده نفر نیز آن را تصحیح کرده اند؛ امثال: ابوجعفر طحاوی،(۶۴) طبرانی،(۶۵) . بیهقی،(۶۶) هیثمی(۶۷) و قسطلانی.(۶۸)
امام علی و ابلاغ سوره برائتابو رافع می گوید: رسول خدا(صلی الله علیه وآله) ابوبکر را برای ابلاغ سوره برائت به مکه فرستاد. جبرئیل بر پیامبر(صلی الله علیه وآله)نازل شد و گفت: سوره را یا باید خودت ابلاغ کنی یا کسی که از توست. پیامبر(صلی الله علیه وآله) علیّ(علیه السلام) را به دنبال او فرستاد. علی(علیه السلام) بین مکه و مدینه به او رسید، سوره را از او گرفته و بر مردم قرائت نمود. (۶۹) این حدیث را هفتاد و سه نفر از علمای اهل سنت نقل کرده اند که برخی از آنها عبارت است از: احمد بن حنبل در مسند،(۷۰) ابن ماجه در سنن(۷۱) و ترمذی در صحیح.(۷۲)
امام علی مولود کعبهحاکم نیشابوری می گوید: در اخبار متواتر آمده است که فاطمه دختر اسد، امیر المؤمنین علی بن ابی طالب کرّم الله وجهه را داخل کعبه زایید.(۷۳) این حدیث را هفده نفر از علمای اهل سنت نقل کرده، دوازده نفر به تواتر یا شهرت آن تصریح نموده و نه نفر نیز به اختصاص این فضیلت به امام علی(علیه السلام) تصریح کرده اند.
امام علی و گرفتن لواءبریده اسلمی از رسول خدا(صلی الله علیه وآله) نقل می کند که فرمود: فردا پرچم را به دست کسی خواهم داد که خدا و رسول او را دوست دارند و او نیز خدا و رسول را دوست دارد. روز بعد ابوبکر و عمر منتظر بودند که آنها را صدا زند، ولی پیامبر(صلی الله علیه وآله) علیّ(علیه السلام) را در حالی که درد چشم داشت صدا زد و آب دهان در چشم او مالید، آن گاه پرچم را به دست او داد و عده ای نیز با او حرکت کردند.(۷۴)
امام علی اولین مسلمان و مؤمنپیامبر(صلی الله علیه وآله) به فاطمه(علیها السلام) فرمود: علیّ اوّلین نفر از اصحاب من است که اسلام آورد.(۷۵)
امام علی اولین نمازگزار با پیامبرحاکم نیشابوری به سندش از امام علی(علیه السلام) نقل می کند که فرمود: با رسول خدا(صلی الله علیه وآله)هفت سال قبل از دیگران عبادت کردم.(۷۶)
امام علی اعلم صحابهرسول خدا(صلی الله علیه وآله) فرمود: من خانه حکمت و علیّ درب آن است. (۷۷) و نیز فرمود: من خانه علم و علیّ درب آن است، هر کس که اراده علم مرا دارد باید از درب آن وارد شود. (۷۸)
وجود روایات فراوان در مرجعیت دینی اهل بیت از روایات نیز می توان مرجعیّت دینی اهل بیت(علیهم السلام) را استفاده نمود که در ذیل به برخی از آنها اشاره می کنیم:
حدیث ثقلینترمذی از جابربن عبدالله انصاری نقل می کند که: در حجه الوداع روز عرفه رسول خدا(صلی الله علیه وآله) را دیدم در حالی که بر شتر خود سوار بود و خطبه می خواند. شنیدم که فرمود: ای مردم! من در میان شما دو چیز گران بها می گذارم که اگر به آن دو چنگ زنید هرگز گمراه نخواهید شد: کتاب خدا و عترتم.(۷۹) مضمون این حدیث را سی و چهار نفر از صحابه نقل کرده اند و نیز دویست و شصت و شش نفر از علمای اهل سنت در کتب خود به آن اشاره نموده اند.
حدیث انا مدینه العلمحاکم نیشابوری به سند خود از جابر نقل می کند که رسول خدا(صلی الله علیه وآله) فرمود: من شهر علم و علی درب آن است، هر کس که اراده کرده است شهر علم را دریابد باید از درب آن وارد شود.(۸۰) مضمون این حدیث را ده نفر از صحابه پانزده نفر از تابعین و ده ها نفر از علمای اهل سنت نقل کرده اند.
حدیث سفینهپیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) فرمود: مثل اهل بیت من مثل کشتی نوح است، هر کس از آن تخلف کند در آتش قرار خواهد گرفت. (۸۱) این حدیث را هشت نفر از صحابه؛ هفت نفر از تابعین و صد و پنجاه نفر از علمای اهل سنت نقل کرده اند.
حدیث امانحاکم نیشابوری از ابن عباس نقل می کند که پیامبر(صلی الله علیه وآله) فرمود: ستارگان، امان بر اهل زمین اند. از غرق شدن و اهل بیت من امان این امت از اختلاف اند، اگر قبیله ای از عرب با اهل بیتم مخالفت نمایند بین خودشان اختلاف شده و از گروه شیطان محسوب خواهند شد. (۸۲) این حدیث را گروه زیادی از علمای اهل سنت نقل کرده اند.
حدیث علی مع الحقرسول خدا(صلی الله علیه وآله) فرمود: خدا رحمت کند علیّ را، با خدایا! هر جا علی است حق را با او قرار بده. (۸۳) حاکم نیشابوری از ام سلمه نقل می کند که رسول خدا(صلی الله علیه وآله) فرمود: علیّ با قرآن و قرآن باعلیّ است، این دو از یکدیگر جدا نمی شوند تا در کنار حوض کوثر بر من وارد شوند.(۸۴) این حدیث را بیست و سه نفر از صحابه و ده ها نفر از علمای اهل سنت نقل کرده اند.آیات و روایاتی که در شأن اهل بیت(علیهم السلام) ذکر شدند تنها فضیلتی برای آنان محسوب می شود بلکه از آنجا که این فضائل انحصاری آنان است دلالت بر افضلیت و برتری آنان بر دیگران دارد، وطبق نصّ عدّه ای از اهل سنت همچون ابن تیمیر امامت حقّ افضل امت است.
وجود روایات فراوان در مدح شیعه
در مصادر حدیثی اهل سنت روایات بسیاری می یابیم که پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) پیروان اهل بیت(علیهم السلام) را تحت عنوان شیعیان علی(علیه السلام) مورد مدح و ستایش قرار داده است، اینک به برخی از آنها اشاره می کنیم:جابر بن عبدالله انصاری می گوید: نزد رسول خدا(صلی الله علیه وآله) بودیم که علیّ(علیه السلام) وارد شد، پیامبر(صلی الله علیه وآله) فرمود: قسم به کسی که جانم به دست اوست همانا این (علی) و شیعیان او قطعاً کسانی هستند که روز قیامت به فوز بهشت و سعادت نائل خواهند شد. (۸۵) امام علیّ(علیه السلام) فرمود: رسول خدا(صلی الله علیه وآله) به من فرمود: تو و شیعیانت در بهشت خواهید بود. (۸۶) این مضمون را حدود سی و چهار نفر از علمای اهل سنت نقل کرده اند که برخی از آنها عبارت اند از: ابن عساکر، ابن حجر، ابن اثیر، طبرانی، هیثمی، حاکم نیشابوری، سیوطی، ابن حجر، بلاذری، طبری، خطیب بغدادی، علامه مناوی، متقی هندی، آلوسی و شوکانی.
پی نوشت ۱٫ مائده آیه ۵۵۲ معجم الاوسط، ج ۷، ص ۱۰، ح ۶۲۲۸۳ احکام القرآن، ج ۲، ص ۴۴۶٫۴ اسباب النزول، ص ۱۳۳٫۵ الکشاف، ج ۱، ص ۶۴۹٫۶ رعد۱۳ آیه ۷٫۷ جامع البیان، ذیل آیه.۸ مائده آیه ۶۷٫۹ ترجمه امام علی علیه السلام، ابن عساکر، ج ۲، ص ۸۶۱۰ مائده آیه ۳٫۱۱ تاریخ بغداد، ج ۸، ص ۲۹۰٫۱۲ دهر۷۶ آیات ۸ و ۹٫۱۳ تاریخ ابی الفداء، ج ۱، ص ۱۲۶٫۱۴ تاریخ بغداد، ج ۱۳، ص ۱۹۱٫۱۵ بقره آیه ۲۰۷٫۱۶ مستدرک حاکم، ج ۳، ص ۴٫۱۷ شرح ابن ابی الحدید، ج ۱۳، ص ۲۶۲۱۸ السیره الحلبیه، ج ۱، ص ۳۰۶٫۱۹ التفسیر الکبیر، ج ۵،: ص ۲۲۳۲۰ اسد الغابه، ج ۴، ص ۲۵٫۲۱ تاریخ الخمیس، ج ۱، ص ۳۲۵٫۲۲ مسند احمد، ج ۱، ص ۳۴۸٫۲۳ تاریخ طبری.۲۴ طبقات ابن سعد، ج ۱، ص ۲۱۲٫۲۵ سیره ابن هشام، ج ۲، ص ۲۹۱٫۲۶ کامل ابن اثیر، ج ۲، ص ۴۲٫۲۷ البدایه و النهایه، ج ۷، ص ۳۳۸٫۲۸ آل عمران، ۶۱٫۲۹ مسند احمد، ج ۱، ص ۱۸۵۳۰ صحیح مسلم، ج ۷، ص ۱۲۰۳۱ صحیح ترمذی، ج ۵، ص ۵۹۶۳۲ مستدرک حاکم، ج ۳، ص ۱۵۰۳۳ همان.۳۴ کامل ابن اثیر، ج ۲، ص ۲۹۳٫۳۵ احکام القرآن، ج ۲، ص ۱۶٫۳۶ شرح مواقف، ج ۸، ص ۳۶۷٫ ۳۷ شوری۴۲ آیه ۲۳٫ ۳۸ درالمنثور، ج ۶، ص ۷٫ ۳۹ جامع البیان، ج ۲۵، ص ۱۴ و ۱۵ و مسند احمد، ج ۱، ص ۱۹۹٫ ۴۰ احزاب۳۳ آیه ۳۳٫ ۴۱ صحیح ترمذی، ج ۵، ص ۳۲۷٫۴۲ نساء آیه ۵۹۴۳ ترجمه امام علی علیه السلام، ابن عساکر، ج ۱، ص ۳۶۴٫۴۴ مسند احمد، ج ۶، ص ۴۰۱، ح ۱۸۵۰۶۴۵ صحیح بخاری، باب الاستخلاف.۴۶ المعجم الکبیر، ج ۱۲، ص ۷۸٫ ۴۷ تاریخ دمشق، ج ۴۲، ص ۳۹۲٫ ۴۸ صحیح ترمذی، ج ۵، ص ۶۴۱، ح ۳۷۳۰ ۴۹ کامل ابن اثیر حوادث سال سوّم بعثت. ۵۰ تذکره الخواص، ص ۴۶٫۵۱ صحیح ترمذی، ج ۵، ص ۵۹۵۵۲ مروج الذهب، ج ۱، ص ۷۱۱٫۵۳ مطالب السؤول، ص ۴۲۵۴ علیّ امام الائمه، ص ۱۰۷٫۵۵ صحیح مسلم، ج ۱، ص ۱۲۰، ح ۱۳۱، کتاب الإیمان.۵۶ صحیح ترمذی، ج ۵، ص ۶۰۱، ح ۳۷۳۶٫۵۷ مسند احمد، ج ۱، ص ۱۳۵، ح ۶۴۳٫۵۸ سنن ابن ماجه، ج ۱، ص ۴۲، ح ۱۱۴٫۵۹ صحیح ترمذی، ج ۵، ص ۵۹۵، ح ۳۷۲۰٫۶۰ مستدرک حاکم، ج ۳، ص ۱۶، ح ۴۲۸۹٫۶۱ مسند احمد، ج ۴، ص ۳۶۹٫۶۲ سنن ترمذی، ج ۵، ص ۶۴۱٫۶۳ الخصائص الکبری ج ۲ ص ۳۲۴٫۶۴ کشف الرمس، سیوطی، ص ۲۹٫۶۵ همان، ص ۳۴٫۶۶ همان.۶۷ مجمع الزوائد، ج ۸، ص ۲۷۹٫۶۸ المواهب اللدنیه، ج ۱، ص ۳۵۸۶۹ در المنثور، ج ۳، ص ۲۱۰٫۷۰ مسند احمد، ج ۴، ص ۱۶۵٫۷۱ سنن ابن ماجه، ج ۱، ص ۴۴٫۷۲ صحیح ترمذی، ج ۵، ص ۶۳۶٫۷۳ مستدرک حاکم، ج ۳، ص ۵۵۰، ح ۶۰۴۴٫۷۴ تاریخ طبری، ج ۳، ص ۹۳٫۷۵ مسند احمد، ج ۵، ص ۶۶۲، ح ۱۹۷۹۶٫ ۷۶ مستدرک حاکم، ج ۳، ص ۱۱۲٫ ۷۷ صحیح ترمذی، ج ۵، ص ۶۳۷٫ ۷۸ مستدرک حاکم، ج ۳، ص ۱۲۷٫۷۹ صحیح ترمذی، ج ۵، ص ۶۲۱٫۸۰ مستدرک حاکم، ج ۳، ص ۱۳۶٫۸۱ نهایه ابن اثیر، ماده زخّ.۸۲ مستدرک حاکم، ج ۳، ص ۱۴۹٫۸۳ همان، ص ۱۳۵ و صحیح ترمذی، ج ۵، ص ۵۹۲٫۸۴ مستدرک حاکم، ج ۳، ص ۳۴٫۸۵ در المنثور، ج ۶، ص ۵۸۹٫۸۶ ترجمه الامام علی بن ابی طالب، ابن عساکر، ج ۲، ص ۳۴۵، رقم ۸۴۵٫
هیچ نظری وجود ندارد