مداحی جای تحریف دین نیست.

در سال‌های اخیر نوعی ادبیات در برخی مجالس مذهبی رواج یافته که به‌نام «جذب حداکثری» در حال عادی‌سازی برخی منکرات است. از جمله در موضوع حجاب، گاهی از تریبون‌های مذهبی تعابیری شنیده می‌شود که دختران بدحجاب را «نور چشم» می‌خوانند و به‌گونه‌ای سخن می‌گویند که گویی مسئله بدحجابی اساساً موضوع مهمی نیست. این رویکرد نه تنها کمکی به دینداری جامعه نمی‌کند، بلکه مرز میان معروف و منکر را مخدوش می‌سازد.

هیچ‌کس منکر کرامت انسانی نیست. هر انسانی محترم است و هیچ‌کس نباید تحقیر شود. اما احترام به انسان به معنای توجیه خطا نیست. در منطق دینی، همیشه میان «حرمت شخص» و «نادرستی رفتار» تفکیک وجود داشته است. وقتی از تریبون مذهبی برای رفتاری که در همان چارچوب دینی منکر شمرده می‌شود تعبیرهای تحسین‌آمیز به کار می‌رود، در واقع این تفکیک از بین می‌رود و رفتار غلط به‌طور ضمنی پذیرفته و عادی جلوه داده می‌شود.

مداحان و سخنرانان مذهبی صرفاً اجراکننده برنامه‌های احساسی نیستند؛ آن‌ها نقش فرهنگی و تربیتی دارند. هر جمله‌ای که در یک مجلس مذهبی گفته می‌شود می‌تواند بر ذهن هزاران نفر اثر بگذارد. اگر از این تریبون‌ها سخنانی گفته شود که مرزهای دینی را کمرنگ کند، در حقیقت همان تریبونی که باید مدافع معروف باشد، ناخواسته به ابزاری برای عادی‌سازی منکر تبدیل می‌شود.

مشکل اصلی در این رویکرد، جایگزینی احساسات به جای معیارهای دینی است. برای جذب مخاطب، برخی گویندگان به‌جای بیان صریح و حکیمانه احکام، به جملات عاطفی و شعارگونه پناه می‌برند. اما دین با احساسات لحظه‌ای اداره نمی‌شود. معیار دین، حکم الهی و منطق روشن آن است، نه پسند جمعی یا فضای احساسی یک مجلس.

جذب مردم به دین کار ارزشمندی است، اما جذب به معنای پایین آوردن معیارها نیست. اگر برای اینکه کسی دلخور نشود، اصل حکم دینی را کمرنگ یا بی‌اهمیت جلوه دهیم، در واقع به‌جای اصلاح جامعه، معیارها را تغییر داده‌ایم. نتیجه چنین رویکردی در درازمدت چیزی جز تضعیف هنجارهای دینی و سردرگمی نسل جوان نخواهد بود.

تریبون اهل‌بیت(ع) جای تعارف و مصلحت‌سنجی‌های سطحی نیست. این تریبون باید هم دل‌ها را جذب کند و هم حقیقت را روشن بگوید. می‌توان با احترام و مهربانی با مردم سخن گفت، اما در عین حال مرزهای دین را صریح و شفاف بیان کرد. مهربانی با مردم هرگز به معنای توجیه خطا نیست.

اگر مداحی به جای روشنگری، به تحریف نرم ارزش‌ها تبدیل شود، آن‌گاه بزرگ‌ترین آسیب نه به یک مسئله اجتماعی، بلکه به اعتبار همان تریبون مذهبی وارد می‌شود. تریبونی که باید مدافع معروف باشد، نباید به جایی برسد که منکر در آن عادی جلوه داده شود.