فرزند؛ چه دختر و چه پسر از عظیم ترین نعمت های حضرت حق برای انسان است. شکر این نعمت، واجب است و ادای آن به تربیت انسان هایی شایسته است که عبد صالح خدا باشند. بی شک زحمت در این راه از اعظم عبادات و بهترین کارهاست. کسی که زحمت تربیت فرزند و صالح شدن او را بر خود هموار نماید، درهای رحمت حق را به روی خود باز کرده است (انصاریان، ۱۳۸۹، ص ۲۸۹).
یکی از بهترین دستگیره ها و ابزارها در این مسیر سخت و پرفرازونشیب “دعا” است که همواره از سوی اهل بیت ع بدان سفارش شده ایم. در همین راستا نگاهی گذرا می اندازیم به دعای بیست وپنجم صحیفه ی سجادیه که دعای امام سجاد ع برای فرزندانشان. در این گذر کوتاه نخست با دغدغه های پدری مسئول و مهربان نسبت به فرزندانش آشنا می شویم و آن گاه می آموزیم که چگونه برای فرزندانمان دعا کنیم.
زندگی سالم در کنار فرزند
حضرت در اولین درخواست از خداوند متعال، برای فرزندانشان چنین می فرمایند: «اللَّهُمَّ وَ مُنَّ عَلَیَّ بِبَقَاءِ وُلْدِی وَ بِإِصْلَاحِهِمْ لِی وَ بِإِمْتَاعِی بِهِم»؛ خدایا! به باقی ماندن فرزندانم و به شایسته نمودنشان برای پیروی از من و به بهره مند شدنم در دنیا و آخرت از ایشان، بر من منّت گذار (انصاریان، ۱۳۸۹، ص ۲۸۹).
سپس شایستگی های جسمی و روحی را از خداوند برای فرزندانشان طلب می کنند و می فرمایند: «خدایا! عمر آنان را به سود من طولانی کن و مدت زندگی شان را به خاطر من بیفزا و خردسالشان را به نفع من تربیت کن و ناتوانشان را برای من نیرومند ساز و بدن ها و آیین ها و اخلاقشان را برایم به سلامت دار و به آن ها در جان و اعضا و هر کارشان که به آن اهتمام دارم، سلامت همه جانبه عنایت کن و برای من و به دست من، روزی آنان را فراوان فرما (همان).
درستکاری فرزند
در فراز بعد حضرت به مسئله ی تولی و تبری می پردازند و می فرمایند: «وَ اجْعَلْهُمْ أَبْرَاراً أَتْقِیَاءَ بُصَرَاءَ سَامِعِینَ مُطِیعِینَ لَکَ، وَ لِأَوْلِیَائِکَ مُحِبِّینَ مُنَاصِحِینَ، وَ لِجَمِیعِ أَعْدَائِکَ مُعَانِدِینَ وَ مُبْغِضِینَ، آمِینَ»؛ و آنان را نیکوکار، پرهیزکار، بصیر و بینا، شنوا و فرمان بردارِ خود و نسبت به دوستانت عاشق و خیرخواه و در ارتباط با دشمنانت، سرسخت و کینه ورز، قرار ده (رک. انصاریان، ۱۳۸۹، ص ۲۸۹).
تسهیل تربیت فرزند
سپس حضرت تربیت و تأدیب فرزندانشان را از بهترین یاریگر چنین درخواست می کنند: «وَ أَعِنِّی عَلَی تَرْبِیَتِهِمْ وَ تَأْدِیبِهِمْ، وَ بِرِّهِمْ… »؛ و مرا در تربیت و ادب کردن و نیکی در حقشان یاری ده (همان).
تربیت و پرورش عبارت است از شکوفا کردن استعدادهای نهان فرد. بنابراین تربیت، ساختن و ایجادکردن نیست مانند صنعتگری که مثلاً تابلویی را می سازد یا نقاشی ک تصویری را روی آن می کشد. تربیت یعنی فراهم کردن زمینه ی مناسب برای شکوفایی استعدادها که باید مطابق با نهاد و فطرت انسانی باشد. از آن جا که تربیت انسانی بسیار دشوار است، امام از خداوند متعال یاری خواسته اند و سپس چنین طلبیده اند که طبیعت فرزندانشان نسبت به تربیت رام باشد. به طوری که پرورش آنان آسان و راه رشدشان هموار باشد (ممدوحی کرمانشاهی، ۱۳۸۶، ص ۴۲۴).
سایر خواسته های مهم
در ادامه امام موارد زیر را در حق خود و فرزندانشان از خداوند متعال درخواست می کنند:
الف) کارامدی فرزند در خانواده
بازویم را با آنان نیرومند کن، کژی امورم را با آنان راست گردان، شمارم را با آنان افزون کن، مجلسم را با آنان بیارای، یادم را با آنان زنده بدار، در نبودم به وسیله ی آنان در کارهایم کفایتم فرما (محمدی، ۱۳۹۷، ص ۱۹۶).
مقاومت فرزند در برابر شیاطین
و مرا و نسلم را از شیطان رانده شده پناه ده… خدایا! سلطه اش را نسبت به ما با سلطنتت مغلوب کن تا به سبب کثرت دعایمان به پیشگاهت، او را از ما باز داری؛ پس به وسیله ی تو، از نیرنگش در زمره ی حفظ شدگان از شر او قرار گیریم (همان).
ب) سرانجام نیک
ما را در این دنیا و آن دنیا، خیر و خوبی عنایت کن و از عذاب دوزخ حفظ فرما (انصاریان، ۱۳۸۹، ص ۴۴۲).
منابع
صحیفه کامله سجادیه.
انصاریان، حسین؛ تفسیر و شرح صحیفه سجادیه، ج ۹، قم، دارالعرفان، ۱۳۸۹.
محمدی، حمید و رسول هاشمی؛ درسنامه صحیفه سجادیه، ج ۱، قم، دارالعلم، هفتم، ۱۳۹۷.
ممدوحی کرمانشاهی، حسن؛ شهود و شناخت، ج ۲، قم، بوستان کتاب، دوم، ۱۳۸۶.
منبع: مجله / شمیم نرجس / فصلنامه شمیم نرجس، شماره ۴۶
هیچ نظری وجود ندارد