نگاه ژئوپلیتیک به روایات آخرالزمان (۵)

۷-۲- جبهه مقابل سفیانی ۷-۲-۱- سپاه امام مهدی علیه السلام(سپاهی را به سوی مدینه می‌فرستد و سپاه دیگری نیز به سوی مغرب (مراکش) می‌فرستد، در بغداد هفتاد هزار نفر می‌کشد و شکم ۳۰۰ زن حامله را می‌شکافد و سپاهی را به سوی کوفه می‌فرستد و همه زن و مرد را گریان می‌سازد و تعداد زیادی را می‌کشد … سپاهی را عازم مدینه می‌شود چون به وسط سرزمین بیدا می‌رسد جناب جبرئیل بانگ عظیمی بر آن می‌زند و احدی از آنها زنده نمی‌ماند و همگی در کام زمین فرو می‌روند. فقط دو نفر بشیر نذیر که از شکر عقب مانده‌اند زنده می‌مانند که جبرئیل بر آنها بانگ می‌زند، خداوند صورتهای آنها را به طرف عقب برمی‌گرداند، آنگاه نذیر به سوی سفیانی برمی‌گردد تا او را از سرنوشت لشکریان آگاه سازد). (۳۴)امام سجاد(ع) می‌فرمایند: (یخرج السفیانی بمئه و سبعین الفاً فینزل بحیره طبریه. و یسیر الیه المهدی (ع) ثم یواقعه هناک. و لا تکون ساعه حتی یهلک ا… اصحابه و لا یبقی الا هو وحده. فیاخذه المهدی (ع) فیذبحه تحت الشجره التی اعضانها مرلاه علی بحیره طبریه ثم یهلک مدینه دمشق). (۳۵)سفیانی با یکصد و هفتاد هزار جنگجو حرکت می‌کند و در کنار دریاچه طبریه فرود می‌آید و حضرت بقیه الله (ع) به سوی او حرکت می‌کند و در کنار دریاچه طبریه بر او می‌تازد و در کمتر از یک ساعت همه سپاهیانش هلاک می‌شوند و فقط شخص سفیانی باقی می‌ماند. آنگاه حضرت مهدی او را دستگیر می‌کند و در کنار دریاچه طبریه در زیر درختی که شاخه‌هایش به روی دریاچه بال گشوده سر می‌برد و سپس شام را تحت تصرف خود درمی‌آورد.مقابله اصلی سپاه حضرت با سفیانی پس از خسف بیدا آغاز می‌گردد. سپس با عقب نشینی سفیانی به سمت شام ، جنگ اصلی حضرت با او در منطقه شام و فلسطین رخ می‌دهد.امام علی (ع) می‌فرمایند: (آنگاه مهدی با هزار مرکب به سوی قدس حرکت می‌کند. در شام، فلسطین، صور، عکا و غزه منزل می‌کند. آنگاه مهدی (ع) وارد بیت المقدس می‌شود). (۳۶)تصرف بیت المقدس هدف نهایی امام در مقابله با سفیانی میباشد و مهمترین رویارویی ایشان با وی در این منطقه است.۷-۲-۲- خراسانیبنابر روایات، پس از شکل‌گیری فتنه سفیانی و گسترش آن، جریان مقاومت و مقابله با آن در کل منطقه شکل می‌گیرد.امام علی (ع) می‌فرمایند: (هنگامی‌که سپاه سفیانی به سوی کوفه عزیمت می‌کند، سفیانی گروهی را به جستجوی اهل خراسان می‌فرستد که برای یاری حضرت مهدی (عج) خروج کرده‌اند. سپاه سفیانی با سپاه سید هاشمی در دروازه اصطخر روبرو می‌شوند، که مردی به نام شعیب بن صالح پرچمدار خراسانی‌هاست و پرچمهای سیاهی در دست دارند. نبرد سختی در میانشان پدید می‌آید که سرانجام صاحبان پرچم‌های سیاه پیروز می‌شوند و سپاه سفیانی پا به فرار می‌گذارند. در آن هنگام مردم به دیدار حضرت مهدی (ع) مشتاق‌تر می‌شوند و به جستجوی او می‌پردازند. مهدی در آن هنگام در مکه ظهور می‌کند و پرچم رسول اکرم (ص) را در دست می‌گیرد.) (۳۷)در این روایات پس از اشاره به شکل‌گیری جریان سفیانی در شام و گسترش آن به منطقه خاورمیانه، به شکل‌گیری مقاومت منطقه‌ای در مقابل او اشاره شده است. سفیانی در حرکت خود در منطقه، تلاش می‌کند بر جغرافیا، قدرت و سیاست منطقه خاورمیانه مسلط گردد. بدون شک اهمیت ژئوپلیتیک خاورمیانه و منابع آن بر سفیانی پوشیده نخواهد بود.سفیانی بعنوان یکی از دشمنان اصلی اهل‌بیت و امام مهدی (عج)،تحولات منطقه‌ای را زیر نظر داشته و هدف اصلی آن مقابله با ظهور و انقلاب امام عصر می‌باشد، به‌ همین دلیل تلاش دارد تا بر منطقه خاورمیانه که خواستگاه اولیه انقلاب حضرت می‌باشد، مسلط گردد و با ایشان مقابله نماید. همین سیاست را نیروهای آنگلوصهیون در منطقه دنبال می‌نمایند.حرکت سفیانی برای مقابله با آنها، گویای خطری است که سپاهیان سید خراسانی برای سفیانی ایجاد نموده‌اند. در این روایت بیان شده است که قبل از حمله سفیانی به کوفه، سپاه سید خراسانی جهت یاری حضرت خروج نموده‌است، بنابر این یکی از راهبرد‌های ما برای مقابله با سفیانی، ایجاد شرایط ظهور و مقابله با دشمنان حضرت، قبل از سلطه سفیانی بر منطقه می‌باشد.در این روایت علاوه بر مطالب گذشته، اشاره می‌کند که در مقابله میان سپاه سفیانی و سپاه سید خراسانی، سپاه خراسانی پیروز می‌گردد. این مطلب گویای این است که ما در تدارک و تجهیز سپاه خود، باید کاملاً جدی و عمیق کار نماییم. در واقع این روایت گویای این است که پیروزی نهائی بواسطه امداد الهی و تلاش ما حاصل می‌گردد، نه فقط بواسطه امداد الهی و عدم تلاش ما.پیامبر اکرم (ص) می‌فرمایند: (تخرج من خراسان رایات سود فلایردها شیء حتی تنصب بایلیاه یعنی بیت المقدس.) (۳۸)از خراسان پرچم‌های سیاهی خارج می‌شوند که هیچ چیزی مانع آنها نمی‌شود. تا اینکه در ایلیا یعنی بیت المقدس استقرار می‌یابند.پیامبر اکرم (ص) می‌فرمایند: (فاذا غیرت سنتی یخرج ناصرهم من ارض یقال لها خراسان برایات سود فلا‌یلقاهم احد الا هزموه و غلبوا علی ما ایدیهم حتی تقرب رایاتهم بیت المقدس.) (۳۹)آنگاه که سنت من تغییر کند، یاری کننده آنها از سرزمینی که به آن خراسان گفته می‌شود با پرچم‌های سیاه قیام خواهد کرد. هیچ کس با آنها مواجهه نمی‌شود مگر آنکه او را شکست می‌دهند و بر هر چه در دست آنان است غلبه می‌یابند، تا آن که پرچم‌های آنها به بیت‌المقدس نزدیک می‌شود.شکست ناپذیری و استقامت نیروهای ایرانی در حوادث آخرالزمان، از ویژگی‌های مهم نیروهای ایرانی می‌باشد.پیامبر اکرم (ص) می‌فرمایند: (لا تزال طائفه من امتی یقاتلون علی ابواب بیت المقدس و ما حولها و علی ابواب الطالقان و ما حولها ظاهرین علی الحق لا یبالون من خذلهم و لا من نصرهم حتی یخرج الله کنزه من الطالقان فیحیی بهم دینه کما امیت من قبل.) (۴۰)همواره گروهی از امت من بر دروازه‌های بیت المقدس و اطراف آن و دروازه‌های طالقان و اطراف آن، در پشتیبانی از حق، مبارزه می‌کنند و به این که کسانی آنها را تنها گذارند و یا کمک کنند اهمیت نمی‌دهند، تا آن که خداوند گنج خود را از طالقان خارج سازد و دین خود را که پیش از آن مرده بود، به واسطه آنها زنده گرداند.(و تقبل خیل السفیانی کالیل و السیل، فلا تمر بشیء الا اهلکته و هدمته، حتی یدخلون الکوفه، فیقتلون شیعه آل محمد، ثم یطلبون اهل خراسان فی کل وجه، و یخرج اهل خراسان فی طلب المهدی فیدعون الیه و ینصرونه.) (۴۱)سپاه سفیانی همانند شب و چونان سیل، پیش می‌روند و از هر آن چیزی که می‌گذرند آن را نابود و منهدم می‌کنند تا وارد کوفه شوند، در آن جا شیعیان آل محمد (ص) را می‌کشند و سپس از هر سو به دنبال اهل خراسان می‌گردند، مردم خراسان نیز در طلب مهدی (ع) بیرون می‌آیند و به سوی او دعوت می‌کنند و او را یاری می‌نمایند.این روایات به شکل‌گیری جریان مقابله با سفیانی اشاره می‌نماید. این جریان مقاومت، باایجاد ژئوپلیتیک مقاومت در منطقه، در مقابل جریان سفیانی قرار می‌گیرند.پیامبر اکرم(ص) می‌فرمایند: (و السفیانی بالعراق یقاتل اهل المشرق …. یلتقی السفیانی و الرایات السود فیهم شاب من بنی هاشم کفه الیسری خال، و علی مقدمته رجل من بنی تمیم یقال له شعیب بن صالح بباب اصطخره.) (۴۲)و سفیانی در عراق با اهل مشرق می‌جنگد … سفیانی و (اصحاب) پرچم‌های سیاه بر دروازه استخر با هم روبرو می‌شوند، در میان (اصحاب پرچم‌های سیاه) جوانی است از بنی هاشم که در دست چپش خالی است و پیشاپیش آنها مردی است از بنی تمیم که او را شعیب بن صالح می‌گویند.در این روایت عراق را صحنه رویارویی نیروهای سفیانی با ایرانیان معرفی مینماید.امام علی (ع) می‌فرمایند: (و ان لآل محمد بالطالقان لکنزاً سیظهره ا… اذا شاء دعاه حق یقومون باذن ا… فیدعون الی دین ا… .) (۴۳)برای آل محمد در طالقان گنجی است که هر گاه خدا بخواهد آن را آشکار خواهد ساخت. (آنها) دعوت کنندگان به حق هستند، به فرمان خدا قیام می‌کنند و به دین خدا فرا می‌خوانند.حق طلبی و دعوت به حق از ویژگیهای ایرانیان در منازعاتآخرالزمانیشان میباشد.امام علی (ع) می‌فرمایند: (تخرج الرایات السود من خراسان معها قوم ضعفاء تجتمعون فیویدهم ا… بنصره.) (۴۴)از خراسان پرچم‌های سیاهی خارج می‌شوند که با آنها مستضعفانی که با هم مجتمع و متحد شده‌اند، همراه‌اند و خدا با یاری خود، آنها را کمک می‌کند.پیامبر اکرم (ص) می‌فرمایند: (یخرج قوم من المشرق یوطئون للمهدی سلطانه.) (۴۵)پرچم‌های سیاهی از بنی عباس بلند می‌شود، سپس از خراسان پرچم‌های سیاه دیگری برافراشته می‌گردد که پیشاپیش آنها مردی به نام شعیب بن صالح است تا آن که در بیت المقدس فرود می‌آیند و زمینه را برای حکومت مهدی (عج) فراهم می‌سازندپیامبر اکرم (ص) می‌فرمایند: (یخرج شعیب بن صالح متخفیاً الی بیت المقدس یوطی للمهدی منزله.) (۴۶)شعیب بن صالح مخفیانه به بیت المقدس می‌رود و مقدمات ورود مهدی (عج) را مهیا می‌کند.۷-۲-۳- همکاری میان ایرانیان و مقاومت منطقه شامپیامبر اکرم (ص) می‌فرمایند: (لا تزال طائفه من امتی علی الذین ظاهرین، لعدوهم قاهرین، لا یضرهم من خالفهم الا ما اصابهم من لاواء حتی یاتیهم امراً … و هم کذلک، قالوا یا رسول ا… و این هم؟ قال ببیت المقدس و اکناف بیت المقدس.) (۴۷)گروهی از امت من، پیوسته از دین پشتیبانی می‌کنند و در مقابل دشمنانشان ایستادگی می‌نمایند. مخالفانشان نمی‌توانند، جز مختصر گرفتاری، به آنها زیان برسانند؛ آنها تا امر خدا بیاید، چنین‌اند. سوال کردند: ای رسول خدا این گروه کجایند؟ فرمود: در بیت المقدس و اطراف آن.پیامبر اکرم (ص) می‌فرمایند: ( گروهی از امت من، پیوسته بر دروازه‌های بیت المقدس و اطراف آن و بر دروازه‌های انطاکیه و اطراف آن و دروازه‌های دمشق و اطراف آن و بر دروازه‌های طالقان و اطراف آن، از حق حمایت می‌کنند. نه از کسانی که آنها را تنها می‌گذارند و نه از کسانی که به آنها یاری می‌رسانند، باکی ندارند، تا [آن جا که] خداوند گنج خود را از طالقان خارج گرداند و بوسیله آنها دینش را که پیش از آن مرده بود زنده گرداند.) (۴۸)در این روایت بطور صریح به ارتباط میان ایرانیان و مقاومت اسلامی در شام، اشاره شده است.شکل گیری این ارتباط در طول تاریخ انجام پذیرفته و در دوره غیبت کبری به سطح بالاتری رسیده است و در حال حاضر پس از انقلاب اسلامی امام خمینی، به اوج خود رسیده است.تشکیل انتفاضه فلسطین، حماس، حزب‌الله لبنان ، مقاومت سوریه وترکیه، مصداق بارز این روایت می‌باشد.همزمان با شکل‌گیری فتنه سفیانی در شام و گسترش آن به دیگر مناطق، جریاناتی مخفی ازمقاومت در منطقه شام شکل می‌گیرد که با جریان مقاومت در ایران نیز، مرتبط بوده و از آنجا حمایت می‌شود.پیامبر اکرم (ص) می‌فرمایند: (ینزل بیت المقدس یوطی للمهدی سلطانه یمد الیه ثلاثمائه من اهل الشام.) (۴۹)(شعیب بن صالح) به بیت المقدس وارد می‌شود و زمینه حکومت مهدی (ع) را فراهم می‌سازد و سیصد نفر از اهل شام به کمک او می‌شتابند.۷-۲-۴- یمانیدر روایاتی از امامان معصوم ما، به وقوع نهضتی اسلامی در آخرالزّمان در یمن، قبل از ظهور امام عصر(ع) اشاره شده که هدف آن، یاری آن حضرت و زمینه‌سازی ظهور مبارک ایشان است.وقوع این قیام حتمی است، و امامان اهل بیت(ع) آن را از جمله پنج نشانه قطعی ظهور مهدی موعود(ع) بر شمرده‌اند. در برخی از روایت‌ها پرچم یمانی هدایت‌بخش‌ترین پرچم‌ها یاد شده؛ تا آنجا که بر ضرورت پیوستن و دفاع از آن، بیش از پرچم شرقی ایرانی (به رهبری خراسانی) تأکید شده است. آغاز قیام یمانی مقارن شورش سفیانی ـ اصلی‌ترین دشمن امام مهدی(ع) ـ در ماه رجب قبل از ظهور و محلّ آن صنعا، توصیف شده است. در اینجا به روایات مربوط به قیام یمانی و ویژگی‌های ذکر شده برای آن دقّت می‌کنیم. (۵۰)امام صادق(ع) در بیانی راجع به حتمی بودن علامت قیام یمانی برای ظهور امام عصر(ع) فرمودند: «قبل از قیام قائم(ع) وقوع پنج علامت حتمی است: [خروج] یمانی، سفیانی، صیحه آسمانی، کشته شدن نفس زکیّه و فرو رفتن در بیداء»، (۵۱) حضرت امام رضا(ع) نیز در خصوص کسی که ادّعا می‌کرد، امام زمان(ع) است، فرمودند: «قبل از ظهور، سفیانی، یمانی، مروانی و شعیب بن صالح خواهند آمد، پس او چگونه چنین ادّعایی می‌کند؟» (52)در سخنی از امام ششم شیعیان نقل شده است که آن حضرت(ع) ضمن اشاره به جایگاه قیام یمانی، از او به عنوان شکننده چشم سفیانی ـ دشمن امام مهدی(ع) ـ یاد می‌کنند: «سفیانی کجا خواهد بود؟ و حال آنکه هنوز شکننده چشم او از صنعای یمن خروج نکرده است». (53)حضرت رضا(ع) در سخنی دیگر، حرکت یمانی را هم‌زمان با شورش سفیانی و خراسانی در یک سال، یک ماه و یک روز بیان می‌کنند و می‌فرمایند: «خروج سفیانی، یمانی و خراسانی در یک سال، یک ماه و یک روز و ترتیب آنها همچون رشته مهره‌ها پشت سر هم خواهد بود. سختی از هر سو پدید آید، وای بر کسی که با آنها مخالفت و دشمنی کند» (54)در ادامه روایت پیشین، امام صادق(ع) می‌فرمایند: «در میان درفش‌ها (پرچم‌ها)، هدایت‌گرتر از درفش یمانی وجود ندارد، چون درفش حق است و شما را به سوی صاحبتان دعوت می‌کند». در روایتی که ذکر شد، امام صادق(ع) در ادامه سخن بیان می‌فرمایند که، «وقتی یمانی قیام می‌کند، فروش اسلحه به مردم حرام است. پس به سوی او بشتابید که درفش او درفش هدایت است. بر هیچ مسلمانی سرپیچی از او جایز نیست و اگر کسی چنین کند، اهل آتش است، زیرا او مردم را به حق دعوت می‌کند») .از هشام بن حکم نقل شده است که چون «طالب حق» خروج کرد، به امام صادق(ع) گفته شد: آیا امیدوارید این شخص یمانی باشد؟ حضرت فرمودند: «خیر، یمانی پیرو علی(ع) است، در حالی که این شخص از آن حضرت بیزاری می‌جوید». (55)در نشانه‌های ظهور، ویژگی‌های پیچیده‌ای درباره شخصیّت رهبر قیام یمانی بیان شده و روایات، در خصوص نام او گوناگون است. در یک سخن، نام او مردّد بین حسن یا حسین آمده و در دیگری سعید نامیده شده و او را «نصر» نیز خوانده‌اند. درباره دلیل نامیدن وی به نصر، از رسول اکرم(ص) نقل شده که زیرا خداوند را یاری می‌رساند. چنان‌که در روایات نخستین این نوشتار، عنوان «منصور» برای او انتخاب شده بود که به سبب یاری رسانی‌اش نسبت به قیام امام عصر(ع) بود. همچنین در روایاتی دیگر به نقل از عبدالله بن عمرو بن عاص از رسول خدا(ص) آمده است که پدر وی، قریشی است. در کتاب «فتن» ابن حماد آمده است: «ای اهل یمن، می‌گویند که منصور از شماست. سوگند به کسی که جانم در دست اوست، پدرش قریشی است و اگر بخواهم (قصد کنم) که نسب او را تا دورترین جدّش نام ببرم، چنین کنم». از این روایت برمی‌آید که «منصور» صرفاً کنیه یمانی است، نه نام او. به نقل نویسنده کتاب «رایات الهدی و الضّلال فی عصر الظّهور» دلایلی قطعی در دست است که ثابت می‌کند، رهبر یمانی از اهل بیت(ع) و خصوصاً از نسل امام حسین(ع) است.در جمع‌بندی روایات یمانی، باید بگوییم که دو دسته روایت در زمینه حرکت وی وجود دارد به گونه‌ای که زمان مشترک آن، قبل از خروج سفیانی است. دسته نخست این روایات، قیام وی را قبل از سفیانی می‌داند و دسته دوم، به قیام وی همراه با امام مهدی(ع) تصریح دارد؛ چنان‌که می‌فرماید: «… آن پرچم حقّی است زیرا به جانب صاحبتان فرا می‌خواند». از این نکته آشکار می‌شود که قیام وی هم‌زمان با ظهور صاحب‌الامر(ع) است و مردم را به یاری آن حضرت فرا می‌خواند.در خصوص موقعیّت جغرافیایی قیام یمانی، به شهرهایی هم‌چون: صنعا، عدن، کنده و منطقه ابین اشاره رفته است؛ البته روایات صنعا مستفیض بوده، از طریق شیعه و سنّی نقل شده است. گفته می‌شود شاید منظور از نام‌های مختلف برای نقطه آغازین قیام، همانا تحدید پایتخت قیام باشد چنان‌که از ایران نیز با نام‌هایی همچون خراسان، قم، طالقان و… یاد شده است، امّا بیشتر این روایات بر خراسان و قم متمرکز است.قیام یمانی به چند مرحله قابل تقسیم است. این مراحل عبارتند از:۱٫ اعلام همبستگی و هم‌پیمانی نظامی با قیام خراسانی :که در ادامه از این موضوع سخن خواهیم گفت.۲٫ دعوت و فراخوان یمانی به سوی مذهب حقّه اهل‌بیت پیامبر (ص) :در روایتی صحیح از امام صادق(ع) نقل شده است که فرمودند: «هنگامی که یمانی قیام کرد، به سوی او برخیز و بر هیچ مسلمانی جایز نیست که با او به مقابله برخیزد؛ زیرا هر کس چنان کند، از اهل دوزخ باشد زیرا او به حق و راهی مستقیم فرا می‌خواند». منظور از دعوت به حق در سخنان اهل بیت(ع)، دعوت به امامت است.قیام یمانی از این نظر با نهضت خراسانی که امام علی(ع) آن را وصف نموده، مشترک است. آن حضرت(ع) درباره خراسانی می‌فرمایند: «به حقیقت، برای آل محمّد(ص) در طالقان گنجی است که خداوند آن را هر وقت که بخواهد آشکار می‌نماید: [آنان] راهیانی به سوی حق[اند] که به دین خدا فرا می‌خوانند». همچنان‌که امام کاظم(ع) فرموده است: «مردی از اهل قم قیام می‌کند و مردم را به سوی حق فرامی‌خواند…».3. یاری رساندن به انقلاب امام مهدی (ع) و فراخواندن به بیعت آن حضرت:این هدف از اهداف قیام یمانی پیش از این نیز بیان شد که، پرچم یمانی از جمله پرچم‌های یاوران امام مهدی(ع) است. در روایات مربوطه به قیام یمانی، به هم‌پیمان شدن وی با خراسانی و یاری به او در برابر دشمنانش اشاراتی رفته است. مانند این روایات: «و خداوند عزّوجلّ برای او ـ یعنی امام مهدی(ع)ـ خراسان را می‌گشاید و اهل یمن از او اطاعت می‌کنند».همچنین در بیان امیر مؤمنان(ع) درباره خصوصیات مشترک یمانی و خراسانی در جنگ دمشق و آزادسازی آن از سیطره سفیانی چنین آمده است: «و [سفیانی] به روش ستمکاران نخستین عمل می‌کند و خداوند از آسمان بر عملش خشم می‌گیرد، آنگاه جوانی را از مشرق که به اهل بیت پیامبر(ص) فرامی‌خواند، علیه او برمی‌انگیزاند. اینان اصحاب پرچم‌های سیاه هستند. خداوند به ایشان عزت اعطا و پیروزی را برایشان نازل می‌فرماید، پس احدی با ایشان به نبرد نمی‌پردازد مگر اینکه او را شکست می‌دهند و سپاه قحطانی [یمنی] به حرکت درمی‌آید… و جوان یمنی در پی نابود کردن حمّاز جزیره [سفیانی] است تا آنکه در دمشق فرود می‌آیند و آن را [در مدّت زمانی] سریع‌تر از دریا فتح می‌کنند». و این حدیث در مقام توصیف رویارویی نظامی در مرزهای سوریه بین خراسانی و سفیانی است که پس از سپاه یمانی تحت فرماندهی او برای یاری رساندن به خراسانی وارد میدان نبرد می‌شوند.یمانی، چند ماه پس از قیام و نهضت خود در یمن، سرانجام به سرزمین حجاز می‌رود و پس از آشکار شدن امام مهدی(ع) در میان گروه اندک یاران خویش در مدینه، در کنار آن بزرگوار قرار می‌گیرد. پس از آنکه سفیانی، لشکر خود را برای دستگیری امام مهدی(ع) به مدینه می‌فرستد، یمانی همراه با امام زمان(ع) به مکه می‌رود. چنانکه در روایت امیرالمؤمنین(ع) نیز آمده است: «سپاهی به مدینه فرستاده می شود. پس هر کس از آل محمد(ص) را که توانستند، می‌گیرند و مردان و زنان از بنی‌هاشم کشته می‌شوند. در آن هنگام، مهدی و سپیدنشان از مدینه به مکه می‌گریزند. پس گروهی در جستجوی آن دو فرستاده می‌شوند، در حالی که آن دو به حرم خدا و امنیت او رسیده‌اند».از ارطاط نیز نقل شده است: «سپس مهدی و منصور از مدینه در حال فرار خارج می‌شوند و سفیانی گروهی را برای گرفتن آن دو می‌فرستد. پس هنگامی که مهدی و منصور به مکه رسیدند، لشکریان سفیانی در بیداء فرود می‌آیند و در زمین فرو می‌روند. سپس مهدی(ع) خارج می‌شود تا آنکه از مدینه عبور کند».در خصوص فرجام قیام یمانی موعود، که از او با صفت منصور یاد شده، در روایاتی از امام صادق(ع) نقل شده است: «سفیانی با هر کسی که با او درگیر شود، چیره می‌شود مگر یمانی. … سپس یمانی را هدف قرار می‌دهد. پس یمانی برای دفع شرّ او به پا می‌خیزد و سفیانی در پی جنگ‌های فراوان و درگیری‌های سخت شکست می‌خورد و یمانی او را دنبال می‌کند. در نتیجه، جنگ‌ها و شکست‌های سفیانی زیاد می‌شود. پس یمانی، سفیانی و پسرش را کنار رود «لوّ» در میان اسیران می‌یابد و آن دو را تکّه تکّه می‌کند» (56).
پی نوشت ها :

۳۴ – الزام الناصب ، ص ۱۳۹۳۵ – بشاره الاسلام ، ص ۴۶ ، ۱۹۲/۲۷۷ ؛ الحاوی للفتاوی ، ج ۲ ، ص ۱۶۰۳۶ – در این باره ر.ک : ماهنامه موعود ، ش ۱۰۱ ، ۱۳۸۸۳۷ – الملاحم و الفتن ، ص ۵۱۳۸ – حلیه الابرار ، ۵۷۲/۲ ؛ تفسیرالبرهان ، ۲/۲۲۳۹ – ـ ابزار الوهم المکنون ، ص ۱۰۱۴۰ – ـ کنزالعمال ، ۳۵۰۵۵/۱۲۴۱ – ـ ابن حماد ، الفتن ، ۲۰۸/۸۳۹ ؛ کنزالعمال ۱۱/۳۱۴۹۷۴۲ – ابن حماد ، الفتن ، ۱۴۶/۶۰۴ ؛ ۲۲۱/۸۷۰۴۳ – شرح نهج البلاغه ، ۴۸/۷۴۴ – الفتن ، ۸۵۶/۲۱۴ ؛ الحاوی ۶۸/۲۴۵ – سنن ابن ماجه ، ۲/۴۰۸۸ ؛ البرء و التاریخ ۲/۱۷۴ ؛ مجمع الزوائد ، ۷/۳۱۸۴۶ – الحاوی للفتاوی ۲/۷۰ ؛ عقدالدرر ۱۲۸۴۷ – مسند احمد ، ۰۲۲۳۸۳/۳۰۹/۸۴۸ – کنزالعمال ؛ ۳۵۰۵۴/۲۸۳/۱۲ ؛ تهذیب العساکر ۵۵۵/۱ ؛ سقوط اسرائیل ، پیشین ، ص ۱۸۱ ( قم ، بوستان ، ۱۳۸۷ )۴۹ – الحاوی للفتاوی۲/۶۷ ؛ البرهان ۷/۱۷۵۰ – یاسری ، ابوذر ، خروج یمانی ؛ نشانه حتمی ظهور ، موعود ، ش ۱۰۸۵۱ – شیخ طوسی ، الغیبـه ، ص۲۶۷ ؛ کمال‌الدّین صدوق ، ص۶۴۹ ؛ ارشاد مفید ، ج۲ ، ص۲۷۹ ؛ طبرسی ، إعلام الوری ، ص۴۲۶۵۲ – بحارالانوار ، ج ۵۲ ، ص ۲۳۳۵۳ – معجم احادیث الامام المهدی (ع) ، ج۳ ، ص۴۷۸ ، به نقل از : شیخ محمّد جواد خراسانی ، مهدی منتظر ، ص۲۵۷۵۴ – کتاب الغیبـه ، نعمانی ، ص۱۷۱ ؛ بحارالانوار ، ج ۵۲ ، ص۲۳۲ ؛ إعلام الوری ، ص۴۲۹۵۵ – بحارالانوار ، ج ۵۲ ، ص ۷۵۵۶ – در این باره ر ک: یاسری ، ابوذر ، خروج یمانی ؛ نشانه حتمی ظهور ( همان ) ادامه دارد …