پرخاشگری

همانطور که میدانیم در دوران نوجوانی به دلیل تغییرات سریع و ناگهانی در قد، وزن ، سیستم فیزیولوژیک و … همچنین به دلیل بروز علایم بلوغ جنسی به یکباره وضعیت جسمی فرد تغییر یافته و به دنبال آن, حالات روانی او نیز دگرگون میشود. از طرفی به دلیل رشد سریع و بروز تغییرات وسیع در ساختار بدن و با توجه به عدم آمادگی قبلی نوجوانان، حالاتی از قبیل: خستگی، اغماء، سردرد، اضطراب در او پیدا میشود و از نوجوانان، فردی سست و بیحال میسازد، از سوی دیگر به دلیل رشد جسمی نوجوان و فرا رسیدن بلوغ، حالاتی از قبیل: نگرانی، منفیگرایی، لجبازی، گستاخی، بیثباتی و عدم تعادل، کجخلقی و انزواطلبی به وضوح در او دیده میشود. فرد اعتماد به نفس خود را از دست داده، بیشتر به تقلید روی میآورد.دختران هم به نوعی حساسیت درباره ظاهر خود مبتلا میشوند و بیشتر تمایل دارند مثل دیگران باشند. در این مرحله, نوجوانان از بزرگترها دوری میجویند و بیشتر دوست دارند که با همسالان و دوستان خود به سر برند و با آنها در فعالیتهای سیاسی و غیره شرکت کنند. با توجه به این حالات است که گفته میشود نوجوانی، همچون نوزادی است که در همة جهات, نیاز به محبت، مراقبت و کمک والدین دارد، با این تفاوت که نسبت به مراقبتها و راهنماییهای مستقیم، بسیار حساس است و لذا بزرگترها باید با روشهای مناسب این سن, با آنان رفتار کنند.
چند روش در برخورد با نوجوانان پرخاشگر:1 ـ کنترل از راه دور:برای نوجوان مرحله جدید رشد بسیار با ارزش است، او به این حالت رشد، افتخار میکند و خود را دیگر کودک نمیداند و معتقد است که زمان استقلالش فرا رسیده است، لذا دیگر راهنماییهای پدر و مادر را همچون گذشته نمیپذیرد و دوست ندارد که تحت کنترل باشد و بیشتر مایل است خود تصمیم بگیرد و عمل کند. به دلیل این روحیه، پدر و مادر نیز باید سعی کنند از توجه مستقیم و نظارت دایم و حالت دستوری دست برداشته و به اصطلاح (کنترل از راه دور) داشته باشند. او را تا حدی که مضر نباشد، آزاد بگذارند ولی در عین حال، با مهربانی و عطوفت، مسیر صحیح را برایش مشخص کنند. از این رو است که پیامبر اکرم (ص) میفرمایند: «با جوانان ملاطفت و خوشرویی داشته باشید.»
2 ـ بیاعتنایی:بسیاری از راه خشونت و عصبانیت میخواهند به خواستههای خود دست یابند و سعی کنند تا از این طریق به هدف خود برسند. بنابراین باید سعی کرد از طریق بیاعتنایی و بها ندادن به خشونتها و لجاجتها، آنها را بیاعتبار نمود.
3 ـ ارزش دان به نظرات و پیشنهادات نوجوانان و مشورت با آنان:از آنجایی که نوجوانی سن هویتیابی میباشد و آنان احساس بزرگی و توانایی میکنند، لذا بزرگترها باید به این احساس آنان پاسخ مثبت دهند و به افکار آنان توجه کرده، ارزش قائل شوند.4 ـابراز محبت:نوجوان در این میان، پیش از بیش از هر چیز به مهر و محبت نیاز دارد. شیفته کسی است که او را دوست بدارد و دیگر تحمل زورگویی و حالات آمرانه را ندارد.
5 ـ پر کردن اوقات فراغت نوجوانان:نوجوانی دورة تخیّل و در رؤیا فرو رفتن است و به دلیل رشد و بلوغ جنسی گاه این تخیّلات جهت خاصی پیدا میکند. بایستی اوقات فراغت نوجوانان را با فعالیتهای متنوع ورزشی، هنری، فرهنگی پر نمود تا به این وسیله امکان تخیّل او در مورد تغییرات بدنی و مسائل جنسی از بین برود و یا به حداقل برسد.
6 ـ ارتباط بیشتر با دوستان و همسالان:همسالان, بهترین یاران و دوستان نوجوان هستند که نقش الگو را نیز برای او ایفا میکنند و مسلماً جدا کردن آنها از دوستان امری ناممکن است. بنابراین بهتر است به او اجازه رفت و آمد با دوستانش داده شود؛ اما اولاً باید او را در تعیین و انتخاب افراد راهنمایی کرد و ثانیاً بر روابط آنها نظارتی از دور داشت. در ضمن باید بدانیم که بیتردید, رشد معنویات و تقرب بیشتر به خداوند نیز در آرامش اخلاق جوانان بسیار تأثیرگذار است.