پنجم ربیع الثانی
خلافت مستعین عباسی (۲۴۸ هجری قمری)
—
خلافت مستعین عباسی (۲۴۸ هجری قمری)
پس از درگذشت زودهنگام منتصر بالله عباسی، فرماندهان عالیرتبه نظامی و سیاسی از جمله “بغای کبیر”، “بغای صغیر”، “اوتامش” و “احمد بن خصیب” و موالیان خلیفه فقید، گرد آمده و با هم به مشورت پرداخته و به “احمد بن محمد بن معتصم”، رضایت داده و وی را شایسته خلافت دانستند. آنان، وی را حاضر ساخته و به “المستعین بالله” ملقّب ساختند و ردای خلافت را بر اندامش پوشانیده و با وی بیعت کردند.
مستعین در روز بعد، یعنی در پنجم ربیع الثانی سال ۲۴۸ قمری، به دارالعامه آمد و از مردم بیعت گرفت. در خلافت او نیز معتز و مؤید، پسران متوکل عباسی مورد خشم دستگاه خلافت قرار گرفته و زندانی گردیدند.
مستعین عباسی، در آغازین روز خلافت خود با اعتراض طرفداران معتز روبرو گردید که خواهان خلافت معتز پس از مرگ منتصر بودند. آنان به انبار اسلحه خلافت راه پیدا کرده و آن را غارت کردند و با همان سلاح به نبرد پرداختند. سرانجام “بغای صغیر” به همراه سربازانش بر آنان هجوم آورد و با کشتن تعدادی از آنها، غائله را پایان آورد و پایههای خلافت مستعین را مستحکم نمود.
مستعین عباسی، پس از استقرار در مقام خلافت، “احمد بن خصیب” را به دبیری و “اوتامش” را به وزارت خویش برگزید. اما پس از مدتی بر “احمد بن خصیب” خشمگین شد و داراییاش را مصادره و وی را به اقریطش (کرت) تبعید نمود. اوتامش نیز با دسیسههای بغای صغیر و وصیف، به دست مردم خشمگین، کشته شد.
«بغا» که از سرداران ترک مستعین بود در سال ۲۵۱ ه.ق به دستور وی کشته شد که همین کار انگیزهای برای شورش و سرکشی ترکان شد.
خلیفه با دو تن از سرداران ترک از سامرا به بغداد فرار کرد ولی شورشیان، بغداد را محاصره و آن را تسخیر کردند.
مستعین به درخواست شورشیان به سود مُعْتَزّ، از خلافت کناره گرفت.
پس از برکناری او و طبق توافقهای به عمل آمده، قرار شد که جان او در امان باشد و همچنین در شهر واسط خانه نشین شود، اما در بین راه، سعید بن صالح، از کارگزاران مُعْتَزّ نزد او آمد و با شمشیر وی را به قتل رساند و سرش را برای خلیفه تازه فرستاد.
خلافت مستعین، از ۵ ربیع الثانی سال ۲۴۸ تا محرم ۲۵۲ قمری، حدود سه سال و ده ماه به درازا کشید.
هیچ نظری وجود ندارد