«شیعه» که در اصل لغت به معنای «پیرو» است۱، در اصطلاح به کسانی گفته میشود که جانشینی پیغمبر اکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلم را حق اختصاصی خانواده رسالت میدانند و در معارف اسلام، پیرو مکتب اهل بیت هستند. هم اکنون چهارده قرن از آغاز پیدایش شیعه میگذرد. علامه طباطبایی(ره) در این باره میفرماید:«آغاز پیدایش شیعه را، که برای اولین بار به شیعه علی علیهالسلام معروف شدند، همان زمان پیغمبراکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلم باید دانست و جریان ظهور و پیشرفت دعوت اسلامی، در ۲۳ سال زمان بعثت، موجبات زیادی در برداشت که طبعا پیدایش چنین جمعیتی را در میان یاران پیغمبر اکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلم ایجاب میکرد.»
واژه شیعه، در این معنا، نخستینبار در زمان رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم به کار برده شد و سلمان، ابوذر، مقداد، و عمار با این اسم مشهور شدند. گذشته از همه اینها نام «شیعه علی» و «شیعه اهلبیت» در سخنان پیغمبر اکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلم (روایات مرتبط به فضایل امیرمؤمنان علیهالسلام ) بسیار دیده میشد. از جمله روایات بیانگر این مطلب، این دو روایت است:۱. جابر میگوید: نزد پیغمبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم بودم که علی علیهالسلام از دور نمایان شد. پیغمبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم فرمود: سوگند به کسی که جانم در دست او است، این شخص و شیعیانش در قیامت رستگار خواهند بود.۲. ابن عباس میگوید: وقتی آیه «ان الذین آمنو و عملوا الصالحات، اولئک خیرالبریه» نازل شد، پیغمبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم به علی علیهالسلام فرمود: مصداق این آیه، تو و شیعیانت هستید که در قیامت خشنود خواهید بود و خدا هم از شما راضی خواهد بود.این دو حدیث، به همراه چند حدیث دیگر، در کتاب الدرالمنثور (ج ۱، ص۳۷۹) و غایه المرام (ص ۳۲۶) آمده است.۲از دیرباز تاکنون، درباره اعتقادات، مبانی و اصول فکری و دینی شیعه، مطالعات و تحقیقات فراوانی صورت گرفته است. دانشمندان و محققان اسلامی، و به ویژه شیعی، پژوهشهای ارزشمندی درباره صفات و ویژگیهای فکری و اعتقادی، مبانی اخلاقی و امتیازات شیعه، تاریخ پر فراز و نشیب آن، شخصیتهای برجسته شیعی، پیشوایان دینی شیعه، وقایع و حوادث تلخ وشیرینی که در طول تاریخ برای شیعیان رخ داده است، آثار و تألیفات، فرق و مذاهب گوناگون، و دیدگاههای فقهی، تفسیری، حدیثی، قرآنی، عرفانی و فلسفیِ آنان انجام دادهاند که در کتابخانهها و مراکز فرهنگی و حوزههای علمی و دانشگاهی سرتاسر جهان به یادگار بر جای مانده است. محقق و نویسنده ارجمند، جناب آقای رضا حکیمی در مقالهای با عنوان چهارصد کتاب در شناخت شیعه، کتابها و رسایلی را که دانشمندان و بزرگان شیعه تألیف کردهاند، گرد آورده است. وی غیر از معرفی منابع و مآخذ شیعی، ۱۵۰ کتاب و رساله را که دانشمندان بزرگ اهل سنت و نویسندگان دیگر مذاهب، درباره مناقب و مسائل مربوط به اهلبیت، و به ویژه امام علی علیهالسلام و امام مهدی(عج)، نوشتهاند، برشمرده است.۳از سوی دیگر، آثار فراوانی در رد دیدگاهها و آرای شیعه نگاشته شده است. استاد علامه مرتضی عسکری از قول یکی از دوستانش، که از علمای هنداست، نقل کرده است که «دویست کتاب به زبانهای مختلف، فقط در هند علیه نظریه شیعه و تحریف قرآن چاپ کردهاند».4محققان و نویسندگان اسلامشناس و خاورشناس اروپایی و غربی نیز تلاشهای بسیاری برای شناخت اسلام و شیعه انجام دادهاند و آثاری درباره اندیشهها و اعتقادات شیعه نگاشتهاند. اما بیشتر این مطالعات و تألیفات، از سویی، با انگیزههای غیرعلمی و احیانا سیاسی و همراه با تعصب و غرضورزی نگاشته شدهاند و در نتیجه، تشیع را فرقهای فرعی و علت پیدایش آن را نزاعی صرفا سیاسی و اجتماعی دانستهاند و از سوی دیگر، بیشترین منابع و مآخذ تحقیق آنان را در زمینه فرهنگ شیعی و اسلامی، مصادر اهل سنت و دیدگاههای خاص آنان تشکیل میدهد۵.در این جا سخنان دو تن از شخصیتهای علمی اهل سنت و شیعه را در این باره نقل میکنیم:شیخ محمود شلتوت، مفتی اعظم و رئیس سابق جامعالازهر، ضمن بیان کاستیهای موجود در زمینه مطالعات و تألیفات درباره فرق و مذاهب اسلامی، علاقهمندان به تحقیق و شناخت درست مذاهب اسلامی را از مراجعه به منابع غیراصیل برحذر داشته، میگوید: «بیشتر کسانی که درباره فرق و مذاهب اسلامی کتاب نوشتهاند، تحت تأثیر روح پلید تعصب بودهاند. از اینرو تألیفاتشان همواره آتش دشمنی و کینه را در میان فرزندان یک امت دامن زده است. هر یک از این ملل و نحلنویسان، تنها و تنها از یک زاویه دید، به مخالفان خویش مینگریستهاند: رأی مذهب مخالف را سخیف شمردن و عقیده طرف مقابل را به سفاهت منسوب داشتن؛ آن هم با اسلوبی که شر و زیانش بیشتر است تا خیر و سودش. از این جهت است که هر کس که اهل انصاف باشد، نباید از روی این کتابها، درباره مذاهب اسلامی اظهار نظر کند، بلکه باید درباره هر فرقهای به کتابها و مآخذ مخصوص آن فرقه رجوع کند تا بدین وسیله به حق نزدیک شود واز خطا دور ماند.»6دکتر سید حسین نصر، در مقدمه خود بر کتاب شیعه در اسلام، ضمن معرفی این کتاب، روش تحقیق و مطالعه غربیان را مورد انتقاد قرار داده، مینویسد:«این کتاب، جزئی از طرحی است که جهت معرفی تشیع به مغرب زمین، در شرف انجام است و هر چند در طی قرون گذشته، دانشمندان مغربزمین مطالعات زیادی را درباره جوانب گوناگون اسلام و تمدن اسلامی به سامان رسانیدهاند، اما اکثریت این آثار، با نهایت تعصب و غرضورزی صورت گرفته و کوشش برای تحریف اسلام در آنها هویدا است. وانگهی تقریبا تمام منابع اروپاییان، در تحقیقاتی که درباره اسلام انجام میگیرد، از منابع اهل تسنن است و هرگاه از قرآن، حدیث، سیره پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم ، فقه و کلام سخن میگویند، معمولاً مقصود همان نظر اهل سنت است؛ حتی اگر این نظر نیز تحریفشده و مغرضانه مطرح شده باشد».وی در ادامه میافزاید:«در آثار موجود به زبانهای اروپایی، تشیع را به صورت یک فرقه فرعی معرفی کرده و تمام دید و علت وجودی آن را به یک نزاع صرفا سیاسی و اجتماعی تقلیل داده و کمتر به علل دینی، که باعث پیدایش شیعه گردیده، توجه نمودهاند.»7ما در این نوشتار، برآنیم که برخی از آثار و تألیفات و تحقیقاتی را که در زمینه شیعهشناسی نگاشته شده است، در دسترس علاقهمندان به مطالعه و پژوهش در این زمینه معرفی کنیم. گفتنی است که این کتابشناسی، صرفا به معرفی موضوعاتی که دربردارنده عناوین «شیعه» و «تشیع» است، بسنده کرده است و برای رعایت اختصار، از ذکر آثاری با عناوین دیگر، همچون «اهلبیت» علیهالسلام ، «الفرقه الناجیه»8، «امامیه»، «فریقین» و «روافض»9 که بیشتر از سوی دانشمندان اهلسنت و مخالفان، به شیعیان اطلاق میشود، خودداری گردیده است.غیر از آثار و کتابهای نگارشیافته تلاش کردهایم تا پژوهشهایی را نیز که در سالهای اخیر و بیشتر، پس از انقلابِ شکوهمند اسلامی، به قلم دانشجویان و دانشپژوهان مراکز علمی و دانشگاهی ایران، به عنوان پایاننامه تحصیلی، تدوین یافته، به اجمال معرفی کنیم. برای تهیه و تنظیم این مجموعه آثار، از مراکز علمی و اطلاعاتی و منابع متعددی استفاده شده است که بدین وسیله، از مساعدت همه همکاران و مسؤولان آن مراکز و نیز نویسندگان گرامی آثار قدردانی و تشکر میشود.
فهرست موضوعی و الفبایی کتابهاهر چند شاید لازم باشد برخی از کتابها، به لحاظ تنوع و تکثر موضوعات، ذیل عناوین گوناگونی قرار گیرند، اما بهطور کلی، فهرست آثار و کتابهای گردآوری شده را میتوان در انواع ذیل طبقهبندی کرد:
الف. کتابهای شیعه در زمینه فرهنگ عمومی و جهاد علمی (کتابشناسیها، فرهنگنامهها و دانشنامهها)۱/۱. آثارالشیعه الامامیه؛ عبدالعزیز جواهرکلام،تهران،چاپخانهمجلسی،۱۳۰۷ش.۲/۲. دائره المعارف شیعه (ترجمه اعیان الشیعه)؛ سید محسن امینی، ترجمه ۵کمالموسوی،تهران،اسلامیه،۱۳۴۵ش.۳/۳. دائرهالمعارف تشیع؛ بهاءالدین خرمشاهی،تهران،سازماندائرهالمعارفتشیع.۴/۴. دائره المعارف شیعه؛ سید محمدرضا جوهریزاده، مؤسسه انتشارات اسلامی، تهران، ۱۳۵۲ ش.۵/۵. دائرهالمعارف الاسلامیه الشیعیه؛ حسن الامین، بیروت، دارالتعارف، چاپ چهارم، ۱۴۱۰ ق.۶/۶. دائرهالمعارف الشیعیه العامه؛ محمدحسین اعلمی، بیروت، مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۱۳ ق.۷/۷. الذریعه الی تصانیف الشیعه؛ شیخ آغابزرگتهرانی،بیروت،دارالاضواء، ۱۴۰۳ق.۸/۸. طرح تدوین کتابشناسی بزرگ شیعه؛ رضا مختاری، مرکز بررسیهای اسلامی الغدیر، ۱۳۷۶ش.۹/۹. طرح تدوین دائرهالمعارف تشیع؛ تهران، بنیاد اسلامی طایر، ۱۳۶۲ ش.۱۰/۱۰. مأخذ حدیث از دیدگاه شیعه؛ محمد حسین جلالی، ترجمه علیرضا میرزا محمدنور، تهران، ۱۳۶۰.۱۱/۱۱. مصنفات شیعه(ترجمه و تلخیص الذریعه)؛ شیخآغابزرگ تهرانی، به اهتمام محمد آصف فکرت، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، ۱۳۷۳ ش.۱۲/۱۲. معجم مصنفات الشیعه حول القرآن؛ قم، نشر دارالقرآن.۱۳/۱۳. معجم مخطوطات الشیعه حول القرآن؛ مؤلف ناشناخته در (کتابخانه تخصصی مرکز فرهنگ و معارف قرآن).۱۴/۱۴. معجمالدراسات القرانیه عند الشیعه الامامیه؛ عامرالحلو، بیروت، دارالموسم للأعام، ۱۴۱۱ ق.۱۵/۱۵. میراث حدیث شیعه؛ مهدی مهریزی و صدرایی خوئی، قم، مؤسسه فرهنگی دارالحدیث.۱۶/۱۶. تبویب الذریعه الی تصانیف الشیعه؛ السید احمد الدیباجی الاصفهانی، تهران، المکتبه الاسلامیه، ۱۳۵۲ ش.۱۷/۱۷. معالم العلماء فی فهارس کتب الشیعه و اسماء المصنّفین؛ ابنشهر آشوب مازندرانی، نجف، مطبعه حیدریه، ۱۳۸۰ ق.۱۸/۱۸. المعجم المفهرس لالفاظ احادیث وسائل الشیعه؛ مؤسسه تحقیقاتی و اطلاعرسانی خانه کتاب ایران، با اشراف علیرضا برازش،تهران، جلوه پاک، ۱۳۷۴ش.۱۹/۱۹. المعجم المفهرس لالفاظ وسائل الشیعه؛ السیدحسن الطیبی، تهران، منشورات الاعلمی، ۱۳۹۶ ق.۲۰/۲۰. مقدمهای بر فقه شیعه(کلیات و کتابشناسی)؛ سیدحسین مدرسی طباطبائی، ترجمه محمد آصف فکرت،مشهد،بنیادپژوهشهای اسلامی، ۱۳۶۰ ش.
ب. کتابهای شیعه در زمینه تراجم و رجال۲۱/۱. آشنایی با ستارگان هدایت (مراجع تقلید شیعه)؛ حسین آوردی، با مقدمهای از رضا استادی، قم، دفتر نشر برگزیده، ۱۳۷۴ ش.۲۲/۲. آقامحمد باقر بن محمد اکمل اصفهانی، معروف به وحید بهبهانی، سرآمد محققان و دانشمندان شیعه در سده دوازدهم هجری؛ علیدوانی، تهران، امیرکبیر، ۱۳۶۲ ش.۲۳/۳. آیتالله شهید شیخ فضلالله نوری، پاسدار خط فقاهت شیعه در جنبش مشروطیت؛ تهران، سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، ۱۳۶۲ ش.۲۴/۴. اعلام الشیعه؛ شیخ آغابزرگ تهرانی.۲۵/۵. اعیان الشیعه؛ سیدمحسن الامین، بیروت، دارالتعارف، ۱۴۰۶ ق.۲۶/۶. اخبار شعراء الشیعه؛ ابوعبیدالله مرزبانی(تلخیص سیدمحسن امین عاملی، مؤلف اعیان الشیعه)، با تحقیق محمدهادی امینی، نجف، حیدریه، ۱۳۸۸ ق.۲۷/۷. احسن الودیعه فی تراجم اشهر مشاهیر مجتهدی الشیعه؛ محمدمهدی موسوی اصفهانی، بغداد.۲۸/۸. با دانشمندان شیعه و مکتب آنها آشنا شویم؛ قم، ۱۳۶۲ ش.۲۹/۹. با دانشمندان شیعه و مکتب آنها آشنا شویم؛ قم، مهر، ۱۳۵۷ ش.۳۰/۱۰. بر ستیغ آرمانها (ترجمه جزء چهارم اعیان الشیعه)؛ سید محسن امین، تهران، مؤسسه انتشارات طور، ۱۳۶۴ ش.۳۱/۱۱. پژوهشی درباره تفسیر شیعه و تفسیرنویسان آن مکتب؛ رجبعلی مظلومی، تهران، آفاق،۱۴۰۴ ق.۳۲/۱۲. تاریخ فقهاء شیعه امامیه؛ محمدباقر محقق، تهران، هفتمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، ۱۳۷۳ ش.۳۳/۱۳. تراجم علمای شیعه؛ علی دوانی، قم، دارالتبلیغ اسلامی، ۱۳۸۹ ق.۳۴/۱۴. الدرجات الرفیعه فی طبقات الشیعه؛ صدرالدین السید علیخان مدنی شیرازی الحسینی، قم.۳۵/۱۵. روحانیت شیعه؛ بینا، بیتا.۳۶/۱۶. ریاحین الشریعه در ترجمه دانشمندان بانوان شیعه؛ ذبیحالله محلاتی، تهران، دارالکتب الاسلامیه.۳۷/۱۷. زندگانی زعیم بزرگ عالم تشیع، حضرت آیتالله بروجردی؛ علی دونی، قم، ۱۳۴۰ ش.۳۸/۱۸. زندگانی پیشوای بزرگ عالم تشیع، آیتالله العظمی آقای سیدمحسن حکیم؛ سیدعباس میرزاده اهری، بینا، بیتا.۳۹/۱۹. سلسله مراجع تقلید شیعه، از کلینی…؛ جلال زرین، گیلان، مرتضویه، ۱۳۴۸ ش.۴۰/۲۰. شرح زندگانی دانشمندان شیعه، جناب علی بن مهزیار اهوازی؛ محمدحسین هدایت اهوازی، اهواز، مؤسسه فرهنگی انتشارات آیات، ۱۳۷۳ ش.۴۱/۲۱. شهدای روحانیت شیعه در صد ساله اخیر؛ علی ربانی خلخالی، قم، انتشارات مکتب الحسین علیهالسلام ، ۱۴۰۲ ق.۴۲/۲۲. شخصیتهای اسلامی شیعه؛ جعفر سبحانی، تهران، صدر، بیتا.۱۰۴۳/۲۳. شهیدان راه فضیلت، زندگینامه ۱۳۰ شهید عالم شیعه، از قرن ۴ تا ۱۴ هجری (ترجمه شهداء الفضیله)؛ عبدالحسین امینی، ترجمه جلالالدین فارسی، تهران، روزبه، ۱۳۵۵ ش.۴۴/۲۴. طبرسی و مجمعالبیان (همراه با مقدمهای در بیان اوضاع سیاسی و فرهنگی و مذهبی عصر وی و بحثی در تشیع)؛ حسین کریمان، تهران، مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، ۱۳۶۱ ش.۴۵/۲۵. طبقات مفسران شیعه؛ عبدالرحیم عقیقی بخشایشی، قم، نشر نوید اسلام، ۱۳۷۱ ش.۴۶/۲۶. طبقات اعلام الشیعه (فی القرن الخامس والرابع)؛ شیخ آغابزرگ تهرانی، تحقیق، علینقی منزوی، بیروت، دارالکتاب العربی،۱۳۹۰ ق.۴۷/۲۷. علمای بزرگ شیعه از کلینی تا خمینی؛ جرنادقانی، قم، معارف اسلام، ۱۳۶۴ ش.۴۸/۲۸. فقهای نامدار شیعه؛ عبدالرحیم عقیقی بخشایشی، قم، کتابخانه آیتالله العظمی مرعشی نجفی، ۱۳۷۲ ش.۴۹/۲۹. فهرست اسماء مصنفی الشیعه(رجال النجاشی)؛ ابوالعباس احمد بن علی النجاشی، تحقیق موسی شبیری زنجانی، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه، ۱۴۱۱ ق.۵۰/۳۰. فلاسفه شیعه؛ عبدالله نعمه، با مقدمه محمدجواد مغنیه، ترجمه جعفر غضیان، تبریز، کتابفروشی ایران، ۱۳۴۷ ش.۵۱/۳۱. فهرست اسماء علماء الشیعه و مصنفیهم؛ الشیخ منتجب الدین علی بن عبیدالله قمی رازی، تحقیق عبدالعزیز الطباطبائی، قم، مجمعالذخائر الاسلامی، ۱۴۰۴ ق.۵۲/۳۲. گرایش چند شخصیت بزرگ به تشیع؛ محمدحسن قبیسی، محمد محمدیاشتهاردی، قم، جواد، بیتا.۵۳/۳۳. محقق ثانی، مقتدای شیعه؛ محمدجواد پیمان، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۲.۵۴/۳۴. معجماعلام الشیعه؛ السید عبدالعزیز الطباطبائی، قم، مؤسسه آلالبیت علیهمالسلام لاحیاء التراث، ۱۴۱۷ ق.۵۵/۳۵. معجم مؤلفی الشیعه؛ علی الفاضل القائینی النجفی، وزارت ارشاد اسلامی، ۱۴۰۵ ق.۵۶/۳۶. مشاهد العتره الطاهره و اعیان الشیعه؛ سیدعبدالرزاق کمونه حسینی.۵۷/۳۷. مؤلفوالشیعه فی صدر الاسلام؛ السید عبدالحسین شرفالدین، بغداد.۵۸/۳۸. مفسران شیعه؛ محمدعلی شفیعی، دانشگاه شیراز، ۱۳۴۹ ش.۵۹/۳۹. مشاهیر تشیع در افغانستان؛ عبدالمجید ناصری داودی.۶۰/۴۰. معالم العلماء فی فهرس کتب الشیعه و اسماء المصنفین؛ ابنشهر آشوب مازندرانی، نجف، مطبعه حیدریه، ۱۳۸۰ ق.۶۱/۴۱. مستدرکات عیان الشیعه؛ حسن الامین، بیروت، دارالتعارف للمطبوعات، ۱۴۱۲ ق.۶۲/۴۲. من اعیان الشیعه (ابوعلی الفارس، حیاته و مکانته بین ائمه العربیه و آثاره فی القراءات و النحو)؛ عبدالفتاح اسماعیل شلبی،قاهره،دارنهفتهمصر،۱۳۸۸ق.۶۳/۴۳. نسمه السحر بذکر من تشیع و شعر؛ یوسف بن یحیی حسنی، با تحقیق کامل سلمان الجبوری، بیروت، دارالمورخ العربی، ۱۴۲۰ ق.
ج. کتابهای تحقیقی شیعه، در زمینه مسائل کلامی و مذهبی شیعه (شناخت اصول و مبانی اعتقادی)۶۴/۱. آغاز دانش با اصول عقاید شیعه؛ عباس مخبر دزفولی، تهران، کتابخانه صدر، بیتا.۶۵/۲. آراء حول المرجعیه الشیعیه؛ جمعی از محققان، بیروت، دارالروضه، ۱۴۱۵ ق.۶۶/۳. الامامیه عند الشیعه؛ محمدجواد خراسانی، چاپ مشعل آزادی، ۱۳۹۶ ق.۶۷/۴. اسلام در پرتو تشیع؛ حسین خراسانی، تهران، چاپخانه میهن، ۱۳۳۶ ش.۶۸/۵. احیاء الشیعه فی مذهب الشیعه؛ الشیخ محمد الخالص، بغداد، ۱۳۸۲ ق.۶۹/۶. اصل الشیعه و اصولها؛ شیخ محمدحسین کاشفالغطاء، قم، مؤسسه امام علی علیهالسلام ، ۱۴۱۵ ق.۷۰/۷. اسلام و شیعه؛ چهرگانی تبریزی، تبریز، سروش، ۱۳۲۳ ش.۷۱/۸. اصول تشیع؛ ابراهیم انصاری زنجانی، تهران، ۱۳۵۴ ش.۷۲/۹. اصول اعتقادات شیعه؛ سیدجعفر موسوی اردبیلی، تهران، مرتضوی، ۱۳۴۸ ش.۷۳/۱۰. الاسلام علی شوء التشیع؛ حسین خراسانی، تهران، مطبعه آفتاب.۷۴/۱۱. الامامه فی اهم الکتب الکلامیه وعقیدهالامامیه؛ السیدعلیالحسینی المیلانی، قم، منشورات الشریف الرضی، ۱۳۷۲ش.۷۵/۱۲. امامت از دیدگاه تشیع؛ محمدحسین مظفر، ترجمه حبیبالله رهبر، تهران.۷۶/۱۳. ارمغان تشیع؛ گروهی از نویسندگان، مشهد، معارف اسلام و قرآن، ۱۳۴۷ ش.۷۷/۱۴. احقاق الحق لابطال الباطل برد ابطال اصول الشیعه بالدلائل العقلیه؛ سیدامیر کاظم رئیس، نگینه، (بهزبان اردو).۷۸/۱۵. احیاء الشریعه فی مذهب الشیعه؛ محمد بن محمدمهدی الکاظمی الخالصی، بغداد، ۱۳۷۰ ش.۷۹/۱۶. از مبدأ تا معاد در معارف و اصول عقاید شیعه؛ اسماعیل مرعشی، اهواز.۸۰/۱۷. اصول شیعه؛ سیدریاضالدین صاحب قبله، حیدرآباد رکن، سیرت زهرا کمیتی، ۱۳۸۰ ش.۸۱/۱۸. اصباح الشیعه بمصباح الشریعه؛ قطب الدین البیهقی الکیدری، قم، مؤسسه الامامالصادق علیهالسلام ، ۱۴۱۶ ق.۸۲/۱۹. اصول پنجگانه شیعه؛ سیدجعفر موسوی(اردبیلی)، تهران، مرتضوی، ۱۳۴۸ ش.۸۳/۲۰. اصول عقاید دینی و مذهبی شیعه؛ خسرو مؤدب کازرونی.۸۴/۲۱. اکذوبه تحریف القرآن بین الشیعه و السنه؛ رسول جعفریان، تهران، معاونت روابط بینالملل سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۴۰۶ ق.۸۵/۲۲. امامت و تشیع براساس قرآن و سنت، عقل برای ارائه منابع و عقاید شیعه اثنیعشریه؛ علی اکبر محب الاسلام، ۱۳۶۶ ش.۸۶/۲۳. اگر پاپ و مارکس نبودند، به ضمیمه شیعه مصلحتی و مصلحت شیعه؛ علی شریعتی، نشر حجت، بیتا.۸۷/۲۴. الایدئولوجیا الشیعه فی رثاء الحسین علیهالسلام ؛ محمدکامل سلیمان، بیروت، دارالکتاب اللبنانی، ۱۴۰۲ ق.۸۸/۲۵. اسلام و تشیع؛ ضیاءالدین بن محمد استرآبادی، تهران، کتابخانه مسجد چهلستون، ۱۳۵۸ ش.۸۹/۲۶. اسلام و تشیع؛ سیدمصطفی سیادتی، تهران، مکتب قرآن، ۱۴۰۸ ق.۹۰/۲۷. بشاره الشیعه؛ ملامحسن فیض کاشانی، در مجموعه رسائل، چاپ سنگی، ۱۳۱۱ ق.۹۱/۲۸. بشاره المصطفی صلیاللهعلیهوآلهوسلم لشیعه المرتضی علیهالسلام ؛ ابوجعفر عمادالدین الطبرسی، تحقیق جواد القیومی، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، ۱۴۰۲ ق.۹۲/۲۹. بداء از نظر شیعه؛ سیدعلی فانی اصفهانی، ترجمه سیدمحمدباقر بنیسعید لنگرودی، قم، داوری، ۱۳۹۵ ق.۹۳/۳۰ بین الشیعه و اهلالسنه؛ سلیمان دنیا، بغداد، ذراره الاوقاف اداره الثقافه.۹۴/۳۱. پاسخ به بداندیشان یا حمایت از اسلام و تشیع؛ محمدعلی انصاری.۹۵/۳۲. پاسخ داروی یا بررسی عقائد شیعه؛ حسین کاشانی، تهران، کتابفروشی اسلامیه، ۱۳۴۵ ش.۹۶/۳۳. پیام ایران به نجد، حجاز و مصر(امام به عقیده ما شیعه امامیه ناخدا است نه خدا…)؛ میرزا خلیل کمرهای، تهران، کتابخانه شمس، ۱۳۸۲ ش.۹۷/۳۴. پاسخ شبهاتی پیرامون مکتب تشیع؛ عباس علمی موسوی، ترجمه احمد بهشتی، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی.۹۸/۳۵. تشکیلات مذهب شیعه؛ ابومحمد وکیلی قمی، تهران، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، ۱۳۴۵ش.۹۹/۳۶. تشیع سرخ؛ علی شریعتی، تهران، ۱۳۶۵ ش.۱۰۰/۳۷. تشیع مولود طبیعی اسلام؛ سید محمد باقر صدر، ترجمه و پاورقیها از علی حجتی کرمانی، تهران، روزبه، کتابخانه بزرگ اسلامی، ۱۳۴۵ ش.۱۰۱/۳۸. تعالیم و عقاید شیعه؛ محمدرضا مظفر، ترجمه محمد مجتهدی شبستری، تهران، محمدی، ۱۳۴۷ ش.۱۰۲/۳۹. تحقیقی کوتاه درباره شیعه؛ یحیی نوری، انتشارات فراهانی، تهران بازار بین الحرمین.۱۰۳/۴۰. تشیع یا اسلام راستین؛ شهید سیدمحمدباقر صدر، ترجمه علی اکبر مهدیپور، تهران، روزبه.۱۰۴/۴۱. تحفه الشیعه در اثبات رجعت؛ سیدحسین موسوی ارومی، قم، کتابفروشی حقیری، ۱۳۵۸ ش.۱۰۵/۴۲.تشیع پایگاه انقلاب؛سرشار، قم، هجرت، بیتا.۱۰۶/۴۳. تحفه الامامیه فی حقیقه مذهب الشیعه؛ محمد علی گلستانی اصفهانی، بمبئی، بینا، ۱۳۴۰ ق.۱۰۷/۴۴. تحفه المهدیه و تحفه الشیعه در رجعت و علائم ظهور…؛ حسین عربباغی، تهران، کتابفروشی مؤمنیزاده، یلدا، حقیری، ۱۳۴۷ ش.۱۰۸/۴۵. تشیع و اسلام،(ترجمه کتاب التشیع و الاسلام)؛ سیدمحمدباقر صدر، با ترجمه و مقدمه علی حجتی کرمانی، قم، مرکز بررسیهای اسلامی، ۱۳۵۴ ش.۱۰۹/۴۶. التشیع، ظاهره طبیعیه فی اطار الدعوه الاسلامیه؛ السید محمدباقر الصدر، قاهره بینا، ۱۳۹۷ ق.۱۱۰/۴۷. تشیع؛ دائره المعارف تشیع، سعید محبی، تهران، ۱۳۷۳ ش.۱۱۱/۴۸. تشیع یا مکتب نهایی انسانها؛ شیخ قاسم اسلامی، بینا، ۱۳۵۲ ش.۱۱۲/۴۹. تذکرات دیانتی در حقیقت تشیع؛ مشهد، تهران، تبریز، (غلامرضا کتابفروشی، حجره صمدی، آقای سروش)، ۱۳۲۴ ش.۱۱۳/۵۰. چگونه شیعه باشیم؟(راه و رسم پیشوایان شیعه، ترجمه کتاب اخلاق الائمه و آداب الشیعه)؛ ملامحسن فیض کاشانی، ترجمه اسدالله ناصح، تهران، کانون انتشارات محمدی، ۱۳۵۳ ش.۱۱۴/۵۱. چهار رساله (اسلام، تشیع، اصل امامت و…)؛ یحیی نوری، تهران، بنیاد علمی و اسلامی مدرسه، ۱۳۶۱ ش.۱۱۵/۵۲. چرا باید فقط شیعه باشیم؟؛ میرسیداحمد اوضاتی، تهران، پایگاه اسلامی مسجد الرحمن.۱۱۶/۵۳. چرا شیعه شدم؟(مناظره مستر جان احمد با علمای اسلامی)؛ محمد رازی، تهران، فراهانی، بیتا.۱۱۷/۵۴. چگونه و چرا شیعه شدم؛ رضا آقایانس جواد، تهران، ۱۳۵۰ ش.۱۱۸/۵۵. چرا مذهب شیعه را انتخاب کردم؟؛ ترجمه ونگارش حسین حقانی زنجانی، تهران، انتشارات اسلامی،۱۳۵۰ ش.۱۱۹/۵۶. چرا مذهب تشیع را انتخاب کردم؟(ترجمه کتاب لماذا اخترت مذهب التشیع)؛ محمدامین مرعی انطاکی، ترجمه محمدحسن مرعشی شوشتری، تهران، کتابخانه صدر، ۱۳۴۹ ش.۱۲۰/۵۷. الحصون المنیعه فی رد ما اورده صاحب المنار فی حق الشیعه؛ شام، ۱۳۲۷ ق.۱۲۱/۵۸. حقائق عن الشیعه؛ صادق مهدی الحسینی، کربلا، منشورات هیئه دعاه النشر الدینی، ۱۳۷۹ ق.۱۲۲/۵۹. حدیقه الشیعه؛ احمدبن محمد مقدس اردبیلی، تهران، گلی، ۱۳۵۳ ش.۱۲۳/۶۰. حیوه النفس(رساله استدلال حیوه النفس در اصول عقاید اسلام و شیعه)؛ احمدبن زینالدین احسائی، ترجمه سیدکاظم رشتی، مکتب شیعیان، تبریز، ۱۳۹۶ ق.۱۲۴/۶۱. خصائص الشیعه(التی جاءت بهاالشریعه)؛ سیدمحمد مهدی موسوی کاظمی قزوینی،بغداد، ۱۳۴۱ ق.۱۲۵/۶۲. درسهایی درباره مکتب شیعه؛ سیدمحسن موسوی گرگانی، ترجمه محمدبحرینی کاشمری، قم، شفق.۱۲۶/۶۳. دفاع از حریم تشیع؛ ابوالفتوح رازی، ترجمه محمد محمدی اشتهاردی، قم، مهر، ۱۳۵۴ ش.۱۲۷/۶۴. الدفاع عن الشیعه؛ عزالدین آل یس، بغداد، بینا، ۱۳۵۲ ق.۱۲۸/۶۵. روح التشیع؛ عبدالله نعمه، بیروت، دارالفکر اللبنانی، ۱۴۰۵ ق.۱۲۹/۶۶. رساله فلسفه مذهب شیعه؛ سیدسلطان رضا عقیلی، دهلی(بهزبان اردو).۱۳۰/۶۷. رهبری در تشیع؛ روحالله حسینیان، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۱ ش.۱۳۱/۶۸. رجعت از نظر شیعه؛ نجمالدین طبسی، قم، ۱۳۵۹ ش.۱۳۲/۶۹. ریشه شیعه و پایههای آن؛ محمدحسین آلکاشف الغطاء، ترجمه علیرضا خسروی، تهران، شرکت سهامی چاپ، ۱۳۱۷ ش.۱۳۳/۷۰. الرسول و الشیعه؛ تهران، انتشارات مسجد چهل ستون.۱۳۴/۷۱. رد هفوات شیعه بمکابرات شنیعه؛ محمدماه عالم صاحب قبله چشتی، لکهنو، بینا، ۱۳۳۷ ق (به زبان اردو).۱۳۵/۷۲. سراج الشیعه و آداب الشریعه؛ عبدالله مامقامی، گیلان، مرتضویه، ۱۳۴۸ ش.۱۳۶/۷۳. سرّ تفوق شیعه در اسلام؛ حسین عمادزاده، تهران، مکتب قرآن.۱۳۷/۷۴. شناخت شیعه؛ حسن سعید، ترجمه مهدی پیشوایی، تهران، مدرسه چهل ستون، ۱۳۵۹ ش.۱۳۸/۷۵. شناخت شیعه پیروان علی علیهالسلام ؛ حسینعمادزاده،تهران،مکتبقرآن.۱۳۹/۷۶. شیعه چه میگوید؟؛ مهدی سراج انصاری، قم، علمیه، ۱۳۸۵ ق.۱۴۰/۷۷. الشیعه؛ محمدصادق السید محمدحسین الصدر، بغداد، مطبعه الکرخ، ۱۳۵۲ ق.۱۴۱/۷۸. شیعه در اسلام؛ سیدموسی سبط، تهران، چاپخانه عالی، ۱۳۲۹ ش.۱۴۲/۷۹. الشیعه و الرجعه؛ محمدرضا الطبسی النجفی، نجف.۱۴۳/۸۰. الشیعه فی القرآن؛ صادق الحسینی الشیرازی، بیروت.۱۴۴/۸۱. شیعه اثناعشری در اسلام؛ محمدحسن کاشانی نجفی، تهران.۱۴۵/۸۲. الشیعه الاثنیعشریه(فی الاسلام الایرانی، جوانب روحیه و فلسفیه)؛ هنری کربن، ترجمه ذوقان قرقوط، قاهره، مکتبه مدبولی ۱۴۱۳ ق.۱۴۶/۸۳. شیعه از دیدگاه پیامبر اسلام صلیاللهعلیهوآلهوسلم ؛ نوری و حسینی، تهران، کتابخانه مدرسه چهلستون جامع، ۱۳۹۵ ق.۱۴۷/۸۴. الشیعه بین الحقائق و الاوهام؛ السیدمحسن الامین، بیروت.۱۴۸/۸۵. الشیعه فی عقائد و احکامهم؛ السید امیرمحمد الکاظمی القزوینی، کویت.۱۴۹/۸۶. شیعه کیست و تشیع چیست؟(ترجمه الشیعه و التشیع)؛ محمدجواد مغنیه، ترجمه علی اکبر کسائی، تهران، اقبال، ۱۳۴۴ ش.۱۵۰/۸۷. شیعه و عاشورا؛ محمدجواد مغنیه، ترجمه فیروز حریرچی، تهران، پدیده، ۱۳۴۴ ش.۱۵۱/۸۸. شیعه علی علیهالسلام ؛ احمد صادقی اردستانی، یزد، کانون انتشارات جوادیه، ۱۳۵۶ ش.۱۵۲/۸۹. الشیعه والتشیع؛ محمدجواد مغنیه، بیروت، دارالجواد، ۱۴۰۹ ق.۱۵۳/۹۰. شبهای پیشاور در دفاع از حریم تشیع؛ محمدبن علی اکبر سلطان الواعظینی، تهران، کتابفروشی اسلامیه، ۱۳۴۲ ش.۱۵۴/۹۱. الشیعه والاقتباع لیوم الطف؛ محمدبن مهدی خالصی،بغداد،۱۳۳۲ ق.۱۵۵/۹۲. الشیعه معتقدا و مذهبا؛ صابر طعیمه، بیروت، مکتبه الثقافه، ۱۴۰۸ ق.۱۵۶/۹۳. الشیعه فی المیزان؛ محمدجواد مغنیه، بیروت، دارالجواد، ۱۴۰۹ ق.۱۵۷/۹۴. شیعه در پیشگاه قرآن و اهلبیت علیهالسلام (ترجمه جلد ۱۵ بحارالانوار)؛ علامه محمدباقر مجلسی، تهران، کتابخانه مسجد حضرت ولیعصر(عج)، ۱۳۹۷ ق.۱۵۸/۹۵. شیعه(مجموعهآثار)؛ علی شریعتی، حسینیه ارشاد، تهران.۱۵۹/۹۶. شیعه الهدی(در رد موسی جاراللّه در کتابش به نام الوشیعه)؛ شیخ مهدی حجار نجفی، بصره.۱۱۱۶۰/۹۷. الشیعه و الامامه؛ شیخ محمدحسین مظفر، ۱۳۷۰ ق.۱۲۱۶۱/۹۸. الشیعه فی رد العروبه فی المیزان(تألیف عبدالرزاق الحصان)؛ سیدمحمدصادق بن سید محمدحسینی صدرالدین کاظمی، بغداد.۱۳۱۶۲/۹۹. شیعه در اسلام؛ سیدموسی آقامیر، تهران، ۱۳۶۹ ق.۱۴۱۶۳/۱۰۰. الشیعه و الاسلام؛ شیخ عبدالحسین غروی تبریزی.۱۵۱۶۴/۱۰۱.الشیعه و المنار(در رد اعتراضات مجله «المنار» بر شیعه)؛علامه سیدمحسن امینی، بیروت، ۱۳۲۸ ق.۱۶۱۶۵/۱۰۲ شیعیت (بررسی عقاید و آداب شیعه به زبان انگلیسی)؛ شیخ پادشاه حسین هندی، ۱۳۵۶ ق.۱۷۱۶۶/۱۰۳. شیعه در حدیث دیگران؛ مهدی محقق، تهران، شرکت سهامی انتشار، ۱۳۶۲ ش.۱۶۷/۱۰۴. شیعهشناسی از نظر فریقین؛ سیدمحمد علی کاظمینی بروجردی، تهران، مشعل، ۱۳۵۳ ش.۱۶۸/۱۰۵. شیعه کیست و مبنا و مستنداتش چیست؟؛ مصطفی بازرگان، تهران، چاپخانه شمس، ۱۳۴۹ ش.۱۶۹/۱۰۶. شیعه میپرسد؛ سیدعلی اکبر موسوی (محب الاسلام)، تهران، مرتضوی، ۱۳۵۵ ش.۱۷۰/۱۰۷. شیعه و تشیع؛ محمدجواد مغنیه، ترجمه سیدشمسالدین مرعشی، قم، مجمع ذخائر اسلامی، ۱۳۵۵ ش.۱۷۱/۱۰۸. شیعه و مهدویت؛ حبیبالله مزروقی شمیرانی، قم، علامه ۱۳۴۵ ش.۱۷۲/۱۰۹. شیعه و نبوت؛ علی گلزاده غفوری، تهران، الفتح.۱۷۳/۱۱۰. شیعه و امامت؛ محمدحسین مظفر، ترجمه محمود عابدی، تهران، مؤسسه اهلالبیت علیهمالسلام ، ۱۳۶۱ ش.۱۷۴/۱۱۱. شیعه و تهمتهای ناروا؛ محمد جواد شری، ترجمه محمدرضا عطائی،مشهد،آستانقدسرضوی، ۱۳۶۶ ش.۱۷۵/۱۱۲. الشیعه والتصحیح الصراع بین الشیعه و التشیع؛ موسی موسوی، قاهره، الزهراء للاعلام العربی، ۱۴۰۹ ق.۱۷۶/۱۱۳. شیعه یک حزب تمام؛ علی شریعتی، تهران، حسینیه ارشاد.۱۷۷/۱۱۴. شیعه پاسخ میدهد؛ سیدرضا حسینینسب، نشر مشعر، ۱۳۷۴ ش.۱۷۸/۱۱۵. شیعه و شورا؛ حزب جمهوری اسلامی.۱۷۹/۱۱۶. شیعه امامیه در برابر قرآن؛ عائشه یوسف المناعی، قم، ششمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، مجمع جهانی تقریب مذهب اسلامی، ۱۳۷۲ ش.۱۸۰/۱۱۷. شبهات حول الشیعه؛ ابوطالب تجلیل تبریزی، قم، دارالقرآن الکریم، ۱۴۱۷ ق.۱۸۱/۱۱۸. صفات شیعه؛ شیخ صدوق، تهران، انتشارات اعلمی.۱۸۲/۱۱۹. صفات الشیعه(طبعت مع فضائل الشیعه و مصادقه الاخوان)؛ شیخ صدوق، تحقیق و نشر مؤسسه الامام المهدی(عج)، قم، ۱۴۱۰ ق.۱۸۳/۱۲۰. ظهور شیعه به ضمیمه مصاحبه پروفسور کربن؛ محمدحسین طباطبائی، تهران، مرصاد، کانون انتشارات جیبی، ۱۳۵۶ ش.۱۸۴/۱۲۱. عدل از دیدگاه تشیع؛ محمد محمدی ریشهری،قم،۱۳۵۴ ش.۱۸۵/۱۲۲. عزاداری از دیدگاه مرجعیت شیعه؛ علی ربانی خلخالی.۱۸۶/۱۲۳. عقائد الشیعه؛ اطهربن بروجردی، تبریز، مطبعه آقامشهدی، ۱۳۳۱ ق.۱۸۷/۱۲۴. عقاید شیعه در دین و توحید؛ حسن ترسلی کاشانی، مشهد، خراسانی، ۱۳۹۷ ق.۱۸۸/۱۲۵. عقاید و اعتقادات شیعه؛ محمدولی شفیعی، تهران، مصطفوی، ۱۳۴۹ ش.۱۸۹/۱۲۶. عقائد الشیعه؛ ملاعلی اصغر نیّر بروجردی، تهران، اسلامیه، ۱۳۲۲ ق.۱۹۰/۱۲۷. علی و الشیعه؛ نجمالدین شریف العسکری، نجف، آداب.۱۹۱/۱۲۸. عقیده الشیعه(فی الامام الصادق و سائر الائمه علیهمالسلام )؛ السید حسین یوسف مکی العاملی، بیروت، دارالاندلس، ۱۳۸۲ م.۱۹۲/۱۲۹. عقائد الشیعه الامامیه الاثنی عشریه؛ سید ابراهیم موسوی زنجانی، نجف، آداب، ۱۳۸۷ ق.۱۹۳/۱۳۰. عقیده الشیعه الامامیه(عرض و دراسه)؛ هاشم معروف الحسنی، بیروت، دارالکتاباللبنانی، ۱۳۷۶ق.۱۹۴/۱۳۱. قرآن در اسلام از دیدگاه تشیع؛ علامه سیدمحمدحسین طباطبائی، قم،جامعهمدرسینحوزهعلمیه،۱۳۷۵ش.۱۹۵/۱۳۲. کتاب نداء تشیع؛ تقی شریف کاشانی، تهران، ۱۳۲۴ ش.۱۹۶/۱۳۳. کتاب الشیعه(من اصحاب الحدیث)؛ ابوالعباس احمدبن محمدبن سعید، معروف به ابنعقده، م ۳۳۳ ق.۱۸۱۹۷/۱۳۴. کتاب الشیعه(من اصحاب الحدیث و طبقاتهم)؛ قاضی ابوبکر جعابی.۱۹۱۹۸/۱۳۵. گفتار شیعه در اصول و فروع؛ شمسالدین نجفی، ۱۳۴۹ ش.۱۹۹/۱۳۶. گفتوگوهای شیرین یک نفر زن شیعه به نام حسنیه؛ سیدعلی اکبر شعفی، تهران، ۱۳۴۳ ش.۲۰۰/۱۳۷. گفتوگوهای یک زن شیعه با علمای سنی؛ ابراهیم استرآبادی، اصفهان.۲۰۱/۱۳۸. لماذا نحن الشیعه؟؛ محمدالرضی الرضوی، قاهره، مطبوعات النجاح بالقاهره، ۱۳۹۸ ق.۲۰۲/۱۳۹. مع الشیعه الامامیه؛ شیخ محمد مغنیه، بیروت، مکتبه الاندلس، ۱۹۵۶م.۲۰۳/۱۴۰. مسارالشیعه؛ شیخ مفید.۲۰۴/۱۴۱. مسؤولیت شیعه بودن؛ علی شریعتی، تهران، انتشار، ۱۳۵۰ ش.۲۰۵/۱۴۲. معنویت تشیع و ۲۲ مقاله دیگر؛ محمدحسین طباطبائی، تهران، اندیشه، ۱۳۵۵ ش.۲۰۶/۱۴۳. مبانی تفکر شیعه؛ محمدرضا مظفر، ترجمه جمال موسوی، تهران،کتابخانه بزرگ اسلامی، ۱۳۵۸ ش.۲۰۷/۱۴۴. مبانی دین و مذهب شیعه؛ سیداحمد نجفی خردمند، قم، دارالتبلیغ اسلامی، ۱۳۵۰ ش.۲۰۸/۱۴۵. مذهب شیعه و اعتقاد ما؛ سیدمحمد مهدی علومی، تهران، علمی، ۱۳۴۴ ش.۲۰۹/۱۴۶. معارف الشیعه؛ علی گرامی، شیراز، کتابفروشی اسلام.۲۱۰/۱۴۷. منشور عقاید امامیه (شرحی گویا و مستدل از عقاید شیعه اثناعشری)؛ جعفر سبحانی، قم، مؤسسه الامام الصادق علیهالسلام ، ۱۳۷۶ ش.۲۱۱/۱۴۸. مسائل اعتقادی از دیدگاه تشیع(ترجمه کتاب عقائد الامامیه)؛ محمدرضا مظفر، ترجمه محمد محمدی اشتهاردی، قم، ۱۳۶۴ ش.۲۱۲/۱۴۹. منابع اندیشه مذهبی شیعه؛ علی شیروانی، قم، شفق.۲۱۳/۱۵۰. معاد از دیدگاه فرق اسلامی شیعه، معتزله، اشاعره؛ محمدابراهیم ایزدخواه، تهران، هفتمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، ۱۳۷۳ ش.۲۱۴/۱۵۱. مناهج المعارف یا فرهنگ عقائد شیعه؛ میرسیدابوالقاسم جعفر موسوی خوانساری، با مقدمه و حواشی میرسیداحمد روضاتی،تهران، ۱۳۵۱ ش.۲۱۵/۱۵۲. نظریه الامامه لدی الشیعه الاثنیعشریه؛ احمد محمودصبحی، بیروت، دارالنهفته العربیه، ۱۴۱۱ ق.۲۱۶/۱۵۳. وظایف الشیعه(شرح دعای ندبه)؛ عباسعلی ادیب، اراک، ربانی، ۱۳۴۱ ش.۲۱۷/۱۵۴. ولایت از دیدگاه مرجعیت شیعه؛ محمد مقیمی و امیر معراجی، تهران.۲۱۸/۱۵۵. ویژگیهای فکری شیعه؛ محمدرضا مظفر، ترجمه خلخالی، مکتبه النجاح.۲۱۹/۱۵۶. هدیه التشیع؛ الشیخ احمد الوائلی، بیروت، دارالزهد، ۱۴۰۰ ق.
د. کتابهای شیعه در زمینه فرق و مذاهب (شناخت فرقهها و نحلههای اسلامی و شیعی و مباحثات دانشمندان و چهرههای برجسته شیعه با دیگران)۲۲۰/۱. پنجمین مجمع علمای شیعه و سنی افغانستان؛ تهران، مؤسسه فرهنگی ثقلین، ۱۳۷۷ ش.۲۲۱/۲. تاریخ شیعه و فرقههای آن تا قرن چهارم؛ محمد جواد مشکور، تهران، کتابفروشی اشراقی، ۱۳۶۲ ش.۲۲۲/۳. التحفه الاثنی عشریه فی الرد علی فرق الشیعه(تلخیص و ترجمه تحفه الاثنی عشریه)؛ السید محمود شکری الالوس.۲۲۳/۴. تحقیقی کوتاه پیرامون رابطه تشیع و تسنن؛ رسول جعفریان، اراک، جهاد دانشگاهی، ۱۳۶۵ ش.۲۲۴/۵. ترجمه فرق الشیعه؛ ابوالقاسم سعدبن عبدالله اشعری قمی، تهران.۲۲۵/۶. تصوف و تشیع؛ هاشم معروف الحسنی، ترجمه سیدمحمد صادق عارف، مشهد، بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی، ۱۳۶۹ ش.۲۲۶/۷. تلخیص المؤمنین عن مکاند الشیخیین المعروف به فرق بین الشیعه و الشیخی؛ خواجه معین الدین چشتی، کانپور.۲۲۷/۸. حقیقت مذهب حنفیه بجواب حقیقت مذهب شیعه؛ نورحسین صاحب صابر، لاهور، اصنی عشری، (زبان اردو).۲۲۸/۹. دراسه عن الفرق فی تاریخ المسلمین الخوارج و الشیعه؛ احمد محمد احمد جلی، ریاضی، مرکز الملل فیصل للبحوث والدراساتالاسلامیه، ۱۴۰۸ ق.۲۲۹/۱۰. الشیعه بین الاشاعره المعتزله؛۲۰ هاشم معروف الحسن، مصر.۲۳۰/۱۱. الشیعه و التشیع فرق و تاریخ؛ احسان الاهی ظهیر، لاهور، اداره ترجمان السنه، ۱۴۰۴ ق.۲۳۱/۱۲. الشیعه والوهابیه؛ علامه سیدمهدی موسوی قزوینی کاظمی.۲۱۲۳۲/۱۳. علماء الشیعه و الصراع مع البدع و الخرافات الدخیله فی الدین؛ الشیخ محمد الخالص، بیروت و لندن، دارالفارابی، دارالینابیع، دارالنهر و دارالحکمه، ۱۴۱۸ ق.۲۳۳/۱۴. فرق الشیعه؛ حسن بن موسی نوبختی، نجف، مطبعه حیدریه، ۱۳۵۵ ق.۲۳۴/۱۵. گفتوگوهای شیعه و جالب (ترجمه الاحتجاجات العشره)؛ آیتالله طاهری شیرازی، ترجمه محمد محمدی اشتهاردی، قم، انتشارات مؤسسه مطبوعاتی علامه، ۱۳۴۹ ش.۲۳۵/۱۶. مناظرات دهگانه با علمای اهلسنت پیرامون بعضی عقائد شیعه؛ السید عبدالله الشیرازی، ترجمه محمد محمدی اشتهاردی، مشهد، مدرسه علمیه امام امیرالمؤمنین علیهالسلام ، ۱۳۵۹ ش.۲۳۶/۱۷. مناظره و بحث آزاد بهایی از شیعه، سنی، صوفی، مسیحی، مادی؛ حسن مصطفوی.۲۳۷/۱۸. همبستگی میان تصوف و تشیع(ترجمه الصله بین التصوف و التشیع)؛ کامل مصطفی شیبی، ترجمه، تلخیص نگارش علی اکبر شهابی، دانشگاه تهران، ۱۳۵۴ ش.
ه. کتابهای مخالفان و نویسندگان غیرشیعی در تبیین، نقد و یا رد اعتقادات و اندیشههای مذهبی شیعه۲۳۸/۱. اصول مذهب الشیعه الامامیه الاثنی عشریه؛ ناصربن عبدالله بن علی القفاری، ۱۴۱۵ ق.۲۳۹/۲. اصول العقیده بین المعتزله و الشیعه الامامیه؛ عائشه یوسف المناعی، قطر، دارالثقافه، ۱۴۱۲ ق.۲۴۰/۳. اثر التشیع علی الروایات التاریخیه فی القرن الاول الهجری؛ عبدالعزیز محمدنور ولی، المدینه النبویه، دارالخضیری للنشر و التوزیع، ۱۴۱۷ ق.۲۴۱/۴. الاحزاب المعارضه فی صدر الاسلام، الخوارج والشیعه؛ ولهاوزن و یولیوس، ترجمه عبدالرحمن بدوی، قاهره، مکتبه النهضه المصریه، ۱۹۵۸ م.۲۴۲/۵. الامام جعفر الصادق رائد السنه و الشیعه؛ عبدالقادر محمود، مصر.۲۴۳/۶. الخطوط العریضه للاسس التی قام علیها دین الشیعه الامامیه الاثنی عشریه؛۲۲ محبالدین الخطیب، قاهره، ۱۳۸۸ ق.۲۴۴/۷. السیاده العربیه والشیعه والاسرائیلیات فی عهد بنیامیه؛ فان فلوتن، تعریب حسن ابراهیم حسن و محمد زکی ابراهیم،القاهره،النهضهالمصریه،۱۹۶۵م.۲۴۵/۸. الشیعه والقرآن؛ احسان الاهی ظهیر، پاکستان، اداره ترجمان السنه، ۱۴۰۳ ق.۲۴۶/۹. الشیعه و تحریف القرآن؛ محمد مال الله، با مقدمه محمد احمد النجفی، عربستان، مکتبه ابن تیمیه، ۱۴۰۹ ق.
و. کتابها و رسائل تاریخی (درباره تاریخ و زمینههای پیدایش و سیر تطور شیعه از آغاز تا کنون، مناسبات فرهنگیسیاسیو پیشینه علمی ـ ادبی)۲۴۷/۱. آل بویه، نخستین سلسله قدرتمند شیعه(نموداری از زندگی جامعه اسلامی در قرنهای چهارم و پنجم)؛ علی اصغر فقیهی، تهران، صبا، ۱۳۶۶ ش.۲۴۸/۲. آشنایی با حوزههای علمیه شیعه؛ سید حجت موحد ابطحی، حوزه علمیه اصفهان، ۱۳۶۵ ش.۲۴۹/۳. امیرمؤمنان و آذربایجان، دولتهای شیعه در تاریخ؛ محمدجواد مغنیه، ترجمه محمد آیتاللهی، تبریز، روزنامه مهدآزادی، ۱۳۴۶ ش.۲۵۰/۴. الادب فی ظل التشیع؛ عبداللّه نعه، صیدا، ۱۳۷۲ ش.۲۵۱/۵. اثر الشیعه الجعفریه (فی تطویر الحرکه الفکریه فی بغداد و منهم الفیلسوف الکندی)؛ الشیخ عبدالواحد الانصاری، بغداد.۲۵۲/۶. ایرانیان مسلمان در صدر اسلام و سیر تشیع…؛ محمد محمدی اشتهاردی، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۱ ش.۲۵۳/۷. ادبیات انقلاب در شیعه؛ صادق آئینهوند، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۵۹ ش.۲۵۴/۸. بینش تاریخی شیعه (سخنرانی)؛ علی شریعتی، تهران، انتشارات جواد، ۱۳۵۷ ش.۲۵۵/۹. پژوهشی در تاریخ حدیث شیعه؛ مجید معارف، تهران، مؤسسه فرهنگی و هنری ضریح، ۱۳۷۴ ش.۲۵۶/۱۰. تحفه تشید در تاریخ اولین امارت شیعه؛ علی اکبر تشید، مجله تاریخی، ۱۳۲۴ ش.۲۵۷/۱۱. تاریخ تدوین حدیث و تذکره شیعه محدثین؛ مولانا سیدمرتضی حسین صاحب قبله، رادپسندی،(بهزبان اردو).۲۵۸/۱۲. تاریخ فقه شیعه؛ محمد مهدی الآصفی، ترجمه عبدالرضا محمد حسینزاده، قم، قدس، ۱۳۷۲ ش.۲۵۹/۱۳. تاریخ شیعه و علل سقوط بنیامیه؛ فان فلوتن، ترجمه سیدمرتضی هاشمی حائری، تهران، اقبال، ۱۳۲۵ ش.۲۶۰/۱۴. تاریخچه انشقاق اسلام به دو فرقه شیعه و سنی؛ فقیر محمد مردوخ، ۱۳۴۱ ش.۲۶۱/۱۵. تاریخ شیعه؛ علامه محمدحسن مظفر، ترجمه و نگارش سیدمحمدباقر حجتی، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۶۸ ش.۲۶۲/۱۶. تاریخ الامامیه و اسلامهم من الشیعه منذ نشاه الشیع حتی مطلع القرن الرابع الهجری؛ عبدالله فیاضی، بیروت، منشورات مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۵ ق.۲۶۳/۱۷. تاریخ انتشار تشیع در ایران؛ اصحابی دامغانی، قم، ۱۳۵۰ ش.۲۶۴/۱۸. تاریخ تشیع اصفهان از دهه سوم قرن اول تا پایان قرن دهم؛ مهدی بنمحمد باقر فقیهایمانی،تهران،۱۳۷۴ش۲۶۵/۱۹. تاریخ تشیع در ایران؛ احمد مشکوه کرمانی، تهران، ۱۳۵۸ ش.۲۶۶/۲۰. تاریخ سیاسی صدر اسلامی، شیعه و خوارج؛ ترجمه محمود افتخارزاده، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۷۵ ش.۲۶۷/۲۱. تاریخ تشیع در ایران (از آغاز تا قرن هفتم هجری)؛ رسول جعفریان، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۶۸ ش.۲۶۸/۲۲. تاریخ گسترش تشیع در ری؛ رسول جعفریان، تهران،آستان مقدس حضرت عبدالعظیم، ۱۳۷۱ ش.۲۶۹/۲۳. تأسیس الشیعه الکرام لعلوم الاسلام؛ السیدحسن الصدر، انتشارات اعلمی.۲۷۰/۲۴. التشیع و اثره فی شعر العصر العباسی الاول؛ محسن غیاض، با مقدمه شرقی شیف، بغداد، جامعه بغداد، ۱۹۷۳ ق.۲۷۱/۲۵. تشیع، مقاومت و انقلاب؛ جمعی از نویسندگان، بینا، ۱۳۶۸ ش.۲۷۲/۲۶. تشیع و مشروطیت در ایران و نقش ایرانیان مقیم عراق؛ عبدالهادی حائری، تهران، امیرکبیر، ۱۳۶۰ ش.۲۷۳/۲۷. التشیع، نشأته… معالمه؛ هاشم الموسوی، قم، مرکز الغدیر للدراسات الاسلامیه، ۱۴۱۴ ق.۲۷۴/۲۸. التشیع، نشوه، مراحله، مقوماته؛ السید عبدالله الغریفی، بیروت، دارالمراسم للاعلام، ۱۴۱۱ ق.۲۷۵/۲۹. تشیع، سیری در فرهنگ و تاریخ تشیع؛ دائره المعارف تشیع، تهران، ۱۳۷۳ ش.۲۷۶/۳۰. تشیع و تصوف تا آغاز سده دوازدهم هجری؛ کامل مصطفی شیبی، ترجمه علیرضا ذکاوتی قراگزلو، تهران، امیرکبیر، ۱۳۵۹ ش.۲۷۷/۳۱. تشیع و ستمگران تاریخ؛ سیدعلی صدر،تهران،مسعود،۱۳۶۱ ش.۲۷۸/۳۲. تشیع در مسیر تاریخ؛ سیدحسین محمد جعفری، ترجمه سید محمد تقی آیتاللهی، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۷۳ ش.۲۷۹/۳۳. التشیع بین جبل عامل و ایران؛ علی مروه، لندن، ریاض الریس للکتب و النشر.۲۸۰/۳۴. تشیع در هند؛ جان نورمن هالیستر، ترجمه آزرمیدخت مشایخ فریدنی، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۷۳ ش.۲۸۱/۳۵. تشیع علوی و تشیع صفوی؛ علی شریعتی، ۱۳۵۲ ش.۲۸۲/۳۶. تشکیل دولت صفوی و تعمیم مذهب تشیع؛ محمدکریم یوسف جمال، اراک، امیرکبیر، ۱۳۷۲ ش.۲۸۳/۳۷. جغرافیای تاریخی و انسانی شیعه؛رسولجعفریان،قم،انصاریان،۱۳۷۱ش.۲۸۴/۳۸. جنبشهای شیعی در تاریخ اسلامی؛ هاشم معروف الحسنی، ترجمه سیدمحمدصادق عارف، تهران، آستان قدس رضوی، ۱۳۷۱ ش.۲۸۵/۳۹. جامعهشناسی تشیع اثناعشری؛ اسماعیل نوری علاء، تهران، ققنوس، ۱۳۵۷ ش.۲۸۶/۴۰. حلب و التشیع؛ ابراهیم نصراللّه،بیروت، مؤسسه الوفاء، ۱۴۰۳ ق.۲۸۷/۴۱. دیوان اشعار التشیع الی القرن الثالث/ التاسع؛ الطیب العشاش، بیروت، دارالغرب الاسلامی، ۱۹۹۷ م.۲۸۸/۴۲. دوله التشیع فی بلاد الغرب؛ نجیب زبیب، با مقدمه محمدحسین بزی، بیروت،دارالامیر للثقافهوالعلوم،۱۴۱۳ق.۲۸۹/۴۳. دولتهای شیعه در طول تاریخ؛ محمدجوادمغنیه، ترجمه محمدبحرینی کاشمری، قم، شفق.۲۹۰/۴۴. دورالشیعهفیالتاریخ؛ محمدجواد مغنیه، نجف.۲۹۱/۴۵. راز شیعه بودن ایرانیان؛ داود الهامی، قم، نشر حجت، ۱۳۵۷ ش.۲۹۲/۴۶. روش مبارزه تشیع با حکومتهای طاغوتی؛ سیدرضا تقوی دامغانی، قم، انتشارات سراط، بیتا.۲۹۳/۴۷. زمینههای تفکر سیاسی در اسلام در قلمرو تشیع و تسنن؛ محمد مسجد جامعی،تهران، الهدی، ۱۳۶۹ ش.۲۹۴/۴۸. سهم شیعه در تأسیس و ابتکار علوم اسلامی؛ سیدعلی اکبر برقعی قمی، تهران.۲۹۵/۴۹. الشیعهو فنون الاسلام(تلخیص کتاب تأسیس الشیعهالکرام لعلوم الاسلام)؛ آیتاللّه سید حسن صدر، صیدا، ۱۳۳۱ق.۲۹۶/۵۰. الشیعه و فتحها الدول النصطوریه؛ [ناشناخته.]۲۳۲۹۷/۵۱. شیعیان لبنان؛ ترجمه خسروشاهی، قم، دارالتبلیغ اسلامی.۲۹۸/۵۲. الشیعه والحاکمون؛ محمدجواد مغنیه، بیروت، دارمکتبه الهلالی، ۱۴۰۴ ق.۲۹۹/۵۳. شیعه و زمامداران خودسر(ترجمه الشیعه والحاکمون)؛ محمدجواد مغنیه، ترجمه مصطفی زمانی، قم، ۱۳۴۳ ش.۳۰۰/۵۴. الشیعه فی التاریخ(الشیعه و الامامه)؛ الشیخ محمد حسین المظفر، ۱۳۵۲ ق.۲۴۳۰۱/۵۵. الشیعه فی موکب التاریخ؛ جعفر سبحانی، قم، مؤسسه امام صادق علیهالسلام ، ۱۴۱۳ ق.۳۰۲/۵۶. الشیعه فی التاریخ؛ محمدحسین آلزینالعاملی، صیدا، عرفان، ۱۳۵۷ ق.۳۰۳/۵۷. شیعه و پایهگذاری علوم اسلامی (ترجمه الشیعه و فنون الاسلام)؛ سیدحسن صدر، ترجمه و پاورقی سیدمحمد مختار سبزواری،۲۵تهران، انتشارات روزبه، ۱۳۵۷ ش.۳۰۴/۵۸. شیعیان لبنان در کام طوفان؛ حرکه المحرومین.۳۰۵/۵۹. شیعه در لبنان؛ سیدامام موسیصدر، تهران، بعثت، ۱۳۵۱ ش.۳۰۶/۶۰. شیعه و عاشورا؛ محمدجواد مغنیه، ترجمه فیروزه حریرچی، تهران، پدیده، ۱۳۴۴ ش.۳۰۷/۶۱. شیعه در مصر از عصر امام علی علیهالسلام تا…؛ صالح الوردانی، ترجمه قاسم مختاری، سازمانتبلیغات اسلامی، ۱۳۷۶ ش.۳۰۸/۶۲. صحنههای خونین از تاریخ تشیع در افغانستان از ۱۲۵۰ تا ۱۳۲۰ قمری؛حسینعلییزدانی،مشهد،۱۳۷۰ش.۳۰۹/۶۳. العلویون فدائیو الشیعه المجهولون؛ الشیخ علی عزیز آل ابراهیم، کویت، ۱۳۹۶ ق.۳۱۰/۶۴. علل ظهور تشیع در ایران و خصوصیات آن؛ محمدباقر حدادزاده، دانشکده حقوق و علوم سیاسی و اقتصادی دانشگاه تهران، ۱۳۳۵ ش.۳۱۱/۶۵. فلسفه شورشهای شیعه؛ محمود حکیمی، تهران، سید جمالی.۳۱۲/۶۶. قیامهای شیعه در تاریخ اسلام؛ صادق آئینهوند، تهران، سپاه پاسداران.۳۱۳/۶۷. قدرترهبرانشیعه؛مهدی عسکری، نشر آملی.۳۱۴/۶۸. مذهب تشیع و آرمانهای ملی ایرانی؛ عسکر حقوقی، تهران، ۱۳۵۳ ش.۳۱۵/۶۹. مناسبات فرهنگی معتزله و شیعه تا آغاز دوره المغول معتزله در شیعه؛ رسول جعفریان، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۲ ش.۳۱۶/۷۰. مکتب تشیع در مسیر تاریخی؛ حسین خراسانی، تهران، محمدی، ۱۳۴۱ ش.۳۱۷/۷۱. مختصر تاریخ الشیعه؛ احمد عارف الزین، صیدا، ۱۳۳۲ ق.۳۱۸/۷۲. مسلمین شیعه در لبنان؛ میرابوالفتح دعوتی، تهران، بعثت، ۱۳۵۱ ش.۳۱۹/۷۳. نشأه التشیع؛ السید طالب الخراسانی، قم، شریف رضی، ۱۴۱۲ ق.۳۲۰/۷۴. ندای شیعه (چرا امام حسین قیام کرد؟)؛ میر سید احمدروضاتی،تهران،پایگاهاسلامی مسجد الرحمن.
ز. آثار و تألیفات در زمینه سیره و تاریخ زندگانی پیشوایان دینی (فضایل و مناقب، سیره اخلاقی، سیاسی و اجتماعی اهلبیت علیهمالسلام )۳۲۱/۱. اعیان الشیعه(زندگانی امام زینالعابدین علیهالسلام به ضمیمه رساله حقوق و کلمات قصار آن حضرت)؛ حسین وجدانی، تهران، امیرکبیر، ۱۳۶۱ ش.۳۲۲/۲. امامان شیعه و جنبشهای مکتبی؛ محمدتقی مدرسی، ترجمه حمیدرضا آژیر، مشهد، بنیاد پژوهشهایاسلامیآستانقدس رضوی، ۱۳۶۹ ش.۳۲۳/۳. اخلاق جعفری شیعه اثناعشری؛ جعفر صبوری قمی، ۱۳۹۵ ق.۳۲۴/۴. اخلاق الائمه و آداب الشیعه؛ ملامحسن فیض کاشانی، ترجمه اسدالله ناصح،کانون انتشارات محمدی،۱۳۵۳ش.۳۲۵/۵. امام صادق علیهالسلام ، مؤسس مذهب شیعه؛ گروهی از نویسندگان.۳۲۶/۶. الامام جعفر الصادق، رائد السنه و الشیعه؛ عبدالقادر محمود، مصر.۳۲۷/۷. پیشوای هشتم شیعیان؛ شیخ باقر ساعدی خراسانی، مشهد.۳۲۸/۸. ثوره الشیعه، عصر امام حسن علیهالسلام ؛ عباس سعیدی، تهران، بعثت، ۱۳۵۸ ش.۳۲۹/۹. چهارده معصوم، خورشیدهای تابان عالم تشیع؛ محمدباقر رفیعی طاری، ۱۳۵۸ ش.۳۳۰/۱۰. حیات فکری و سیاسی امامان شیعه؛ رسول جعفریان، قم، سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۶۹ ش.۳۳۱/۱۱. حضرت علی علیهالسلام و شیعیانش؛ نجمالدین عسکری، ترجمه علی کرمی، تهران.۳۳۲/۱۲. زندگی دهمین پیشوای شیعه، حضرت امام هادی علیهالسلام ؛ مدرسی چهاردهی، تهران، غدیر، ۱۳۵۲ش.۳۳۳/۱۳. شرح زندگانی چهارمین امام شیعه؛ علی پناه اشتهاردی، تهران، فروغی.۳۳۴/۱۴. شیوه امامان شیعه؛ سادات حسینی، تهران، ۱۳۵۳ ش.۳۳۵/۱۵. فرازهای حساس زندگی پیشوایان شیعه؛ حیدری قزوینی، تهران، رسالت قلم، ۱۳۹۸ ق.۳۳۶/۱۶. فلسفه صلح دومین پیشوای شیعه؛ محمد مقیمی، تهران، معراجی.۳۳۷/۱۷. مغز متفکر جهان شیعه؛ مرکز مطالعات اسلامی استراسبورگ، با مقدمه ذبیحاللّه منصوری، تهران، انتشارات جاویدان، ۱۳۵۴ ش.۳۳۸/۱۸. مبارزات رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم و ائمه شیعه علیهمالسلام با غلات؛ میرزا خلیل کمرهای، تهران، کتابفروشی شمس، ۱۳۸۲ ق.۳۳۹/۱۹. نقش پیشوایان شیعه در بازسازی جامعه؛ سیدمحمدباقر صدر، ترجمه علی اسلامی، روزبه.۳۴۰/۲۰. هشتمین امام شیعیان، امام رضا علیهالسلام ؛ علی غفوری، تهران.
ح. آثار و تألیفات در زمینه مسائل فقهی و احکام شرعی۳۴۱/۱. اجتهاد و تقلید در اسلام و شیعه؛علامهسیدمحمدحسینطباطبائی،رسالت.۳۴۲/۲. ارث الشیعه؛ عباسعلی ادیب، طباطبائی، ۱۳۷۵ ش.۳۴۳/۳. احکام الشیعه فی فتاوی المؤلف حضرت آیهاللّه العلامه الحاج میرزا حسن الحائری؛ حاجمیرزا حسن حائری، تبریز، ۱۳۴۹ ش.۳۴۴/۴. تحقیقی پیرامون اهمیت اذان و اقامه و سومین شهادت(اقتباس و ترجمه بخشی از کتاب ارزشمند اجماعیات فقه الشیعه، تألیف سیداسماعیل مرعشی)؛ ترجمه محمد محمدیاشتهاردی، قم، مسجد جمکران، ۱۳۷۶ ش.۳۴۵/۵. دروس فی فقه الشیعه(تقریر دروس آیتاللّه سیدابوالقاسم خوئی)؛ محمد مهدی خلخالی، نجف، آداب، ۱۳۷۸ ق.۳۴۶/۶. دین و شؤون و طرز حکومت در مذهب شیعه؛ حاجی شیخ اسداللّه مامقانی، ۱۳۳۵ ش.۳۴۷/۷. ذکری الشیعه فی احکام الشریعه؛ شهید ثانی(محمدبن مکی العاملی)، مکتبه بصیرتی.۳۴۸/۸. رسائل الشیعه فی احکام الشریعه؛۲۶ السید محسن الکاظمی، ۱۳۲۰.۳۴۹/۹. سیمای زن در آیینه فقه شیعه؛ زهرا گواهی، تهران، سازان تبلیغات اسلامی، ۱۳۶۹ ش.۳۵۰/۱۰. مبانی فقهی شرایط قاضی در فقه شیعه و مذاهب چهارگانه؛ حمید انصاری، ۱۳۷۱ ش.۳۵۱/۱۱. مسائلی از فقه شیعه؛ حاج سیدمحمد علی موحد ابطحی، قم، ۱۳۷۷ ش.۳۵۲/۱۲. موسوعه البرغانی فی فقه الشیعه؛ محمد صالح البرغانی القزوینی الحائری، تهران، نمایشگاه دائمی کتاب، ۱۳۶۹ ش.۳۵۳/۱۳. مستند الشیعه فی احکام الشریعه؛ ملامحمد مهدی النراقی، قم، انتشارات کتابخانه آیتاللّه مرعشی نجفی، ۱۴۰۵ ق.۳۵۴/۱۴. مختلف الشیعه(فی احکام الشریعه)؛ علامه حلی، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، ۱۴۱۲ ق.۳۵۵/۱۵. نکاح درفقه شیعه وانعکاس آن درقانون مدنی ایران و اهمیت اجتماعی نکاح؛ مرتضی جلیلی، تهران، ۱۳۳۱ ش.۳۵۶/۱۶. نماز جمعه در روایات شیعه و سنی؛ محمدعلی تسخیری و محمود قانصوه، ترجمه مسلم صاحبی، سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۶۵ ش.۳۵۷/۱۷. نماز با ترجمه فارسی و اصول و فروع اولیه مذهب شیعه؛ رضا سراج، تهران، کتابفروشی حافظ.۳۵۸/۱۸. نگاهی به نظرات فقهی علمای شیعه و اهلسنت در شرایط معاملات؛ ناصر مکارم شیرازی، قم، مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، ۱۳۷۲ ش.۳۵۹/۱۹. نماز شیعه، مطابق با فتاوی حاج سیدعبداللّه شیرازی و دیگر علما؛ منظور حسین اصغر نجفی، مکتبه اصغریه(بهزبان اردو)
ط. آثار و کتابهای حدیثی شیعه۳۶۰/۱. اربعین (چهل حدیث) به عقیده شیعه؛ سید علی مولانا تبریزی، ۱۳۴۹ ش.۳۶۱/۲. اسرار آل محمد صلیاللهعلیهوآلهوسلم (ترجمه اولین کتاب شیعه در زمان امیرالمؤمنین علیهالسلام )؛ سلیم بن قیس.۳۶۲/۳. تلخیص وسائل الشیعه؛ مهدی التبریزی الصادقی، قم، ۱۳۹۳ ق.۳۶۳/۴. تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه؛ شیخحرعاملی،تهران،المکتبهالاسلامیه، ۱۴۰۳ ق.۳۶۴/۵. جامع احادیث الشیعه؛ تحت اشراف حضرت آیتاللّه بروجردی، قم، مطبعه مهر، ۱۴۱۰ ق.۳۶۵/۶. نهجالبلاغه یا درسهای انسانساز مکتب تشیع؛ حسن سعید، تهران، انتشارات کنگره هزاره نهجالبلاغه، ۱۳۵۹ ش.
فهرست الفبایی برخی از پایاننامههای کارشناسی ارشد و دکتری (رشتههای الهیات، حقوق، علوم سیاسی و اقتصادی، تاریخ و ادبیات)۱. اولوالامر از دیدگاه تشیع و تسنن؛ محمد سلطان مرادی، راهنما: آیتاللّه محمدهادی معرفت، مرکز تربیت مدرس دانشگاه قم، ۷۸ـ۱۳۷۷ ش.۲. ادله اثبات روح از نظر متکلمین شیعی، معتزلی و اشعری؛ طیبه فلاحزاده، راهنما: دکتر احمد احمدی، مرکز تربیتمدرس، دانشگاه قم، ۷۸ـ۱۳۷۷ ش.۳. استخراج اصطلاحات فقهی کتاب کشاف اصطلاحات الفنون و مقارنه آن با فقه شیعه؛ صدیقه سجادی، راهنما: دکتر علی رضافیض، دانشکده الهیات تهران، ۱۳۶۹ش.۴. اخلاق در فقه شیعه؛ حسین صائب، راهنما: کاظم مدیر شانهچی، دانشگاه فردوسی مشهد، ۷۳ـ۱۳۷۲ ش.۵. اندیشه سیاسی علمای شیعه در زمینه مشروطهخواهی از جنبش تحریم تنباکو تا به توپ بستهشدن مجلس (۱۲۷۰ ـ ۱۲۸۷ش)؛ ناصر جمالزاده، راهنما: حسین بشریه، دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس تهران، ۱۳۷۶ ش.۶. اندیشه سیاسی فارابی و ارتباط آن با مذهب تشیع؛ بهرام منتظری، راهنما: دکتر علی اصغر حلبی، دانشکده علوم سیاسی دانشگاه امام صادق علیهالسلام ، ۱۳۶۸ ش.۷. بررسی دیدگاههای مفسران معروف شیعه در زمینه علوم قرآن با طراحی تارنمای شیعی بر روی شبکه اینترنت؛ زهرا اخوان صراف، راهنما: آیتاللّه محمدهادی معرفت،دانشکدهاصولالدینقم،۱۳۷۷ش.۸. بررسی انطباق احایث شیعه بر احادیث نبوی در آیات الاحکام؛ معصومه دولتآبادی، راهنما: دکتر مجید معارف، دانشکده اصول الدین قم، ۱۳۷۷ ش.۹. بررسی عصمت انبیا از دیدگاه فخر رازی و مقایسه آن با آرای شیعه؛ فریده فروغی اصل، راهنما: دکتر مجید معارف، دانشکده اصولالدین تهران، ۱۳۷۹ ش.۱۰. بررسی انواع قتل و احکام آن از نظر فقه شیعه؛ سید رضی رضوی، راهنما: دکتر سیدمصطفی محقق داماد، مرکز تربیت مدرس دانشگاه قم،۷۷ـ۱۳۷۶ش.۱۱. بررسی مسئله سهو النبی صلیاللهعلیهوآلهوسلم از دیدگاه متکلمان و فقیهان شیعه؛ عطاءاللّه اسماعیلی، راهنما: آیتاللّه محمدهادی معرفت، مرکز تربیتمدرس دانشگاه قم، ۷۸ـ۱۳۷۷ ش.۱۲. بررسی شرط اعلمیت در تقلید و سیر تاریخی آن در فقه شیعه؛ علی روحبخش زائری، راهنما: آیتاللّه حسین کریمی، دانشگاه قم، ۱۳۷۶ ش.۱۳. بررسی تطبیقی استحسان و مصالح مرسله از دیدگاه شیعه؛ طاهره سلیمی، راهنما: محمدعلی راغبی، دانشگاه قم، ۱۳۷۹.۱۴. بررسی مسائل کلامی کشاف و مقایسه آن با کلام شیعه؛ هادی آقاجانیان، راهنما: دکتر سیدمرتضی آیتاللّه زاده شیرازی، دانشگاه تهران، ۱۳۷۰ ش.۱۵. بررسی تطبیقی سبق و رمایه و رابطه آن با سلاحهای نوین از نقطهنظر مذاهب اربعه اهلسنت و مذهب؛ دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران، ۱۳۷۰ ش.۱۶. بهداشت در مذهب تشیع(دکتری)؛ علیاصغر حاجی سید، دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تهران، ۱۳۳۰ ش.۱۷. بررسی تحلیلی الگوهای رهبری سیاسی از دیدگاه شیعیان امامیه(دکتری)؛ سیدحسین سیفزاده، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، ۱۳۶۵ ش.۱۸. بررسی سندی و دلالی روایات شیعه در مورد زن؛ سیما علیپور، راهنما: دکتر محمدتقی دیاری، دانشگاه قم، ۱۳۷۹ ش.۱۹. پژوهشی پیرامون غلات شیعه و موضع ائمه در این باب؛ اسکندر اسفندیاری، راهنما: استاد علیاکبر غفاری،دانشگاهامامصادق علیهالسلام ،۱۳۷۰ش.۲۰. پژوهشی در تاریخ حدیث شیعه از اصول اربعمأه تا کتب اربعه(دکتری)؛ مجید معارف، راهنما: دکتر سیدمحمدباقر حجتی، دانشگاه تربیت مدرس تهران، ۱۳۷۲ ش.۲۱. پژوهشی در تفسیر آیات ولایت و تبیین جایگاه آنهادر سوره مائده از دیدگاه شیعه و اهلسنت؛ حمزهپور معتوقی، راهنما: دکتر محمدعلی لسانی فشارکی، دانشگاه تربیتمدرس تهران، ۱۳۷۶ ش.۲۲. تحول مفهوم دولت از دیدگاه فقهای بزرگ شیعه(از محقق کرکی تا امام خمینی)؛ ابوالفضل نجفی لیواری، راهنما: دکتر ملک یحیی صلاحی، دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی دانشگاه شهید بهشتی تهران، ۱۳۷۸ ش.۲۳. تأثیر تفکر شیعه در نظم دوره صفوی؛ اسحاق طغیانی اسفرجانی، دانشگاه تربیت مدرس تهران، ۱۳۶۵ ش.۲۴. تأویل و ضوابط آن نزد شیعه؛ محسن حسینزاده باجگیران، راهنما: دکتر مرتضی ایروانی، دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد، ۱۳۷۲ ش.۲۵. تفاسیر شیعه(دکتری)؛ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، ۱۳۳۲ ش.۲۶. تفسیر اثری شیعه و تطور آن؛ محمدعلی سلمانی مروست، راهنما: دکتر جعفر خضیر، دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس تهران، ۱۳۷۲ ش.۲۷. تاریخ فقه و فقهای شیعه در قرن هشتم هجری؛ حسن ملاصالحی، راهنما: دکتر علی رضا فیض، دانشکده الهیات دانشگاه امام صادق علیهالسلام ، ۱۳۷۱ ش.۲۸. تاریخ فقه و فقهای شیعه از قرن ششم تا هشتم هجری؛ حجت روحاللهی، راهنما: آیتاللّه محمدابراهیم جناتی، دانشگاه امام صادق علیهالسلام ، ۱۳۷۱ ش.۲۹. تاریخ و مبانی کلام شیعه تا عصر غیبت؛ محمدتقی باقریان، راهنما: آیتاللّه محمدهادی معرفت، مرکز تربیت مدرس دانشگاه قم، ۷۸ـ۱۳۷۷ش.۳۰. تحقیق و بررسی درباره قیامهای عمده شیعی و تأثیر آن بر ادبیات عرب تا انقراض حکومت بنیامیه؛ سردار شهابی، راهنما: دکتر آذرتاش آذرنوش و دکتر نوراللّه کسایی، دانشکده الهیات دانشگاه تهران، ۱۳۷۲ ش.۳۱. تحلیلی از میثاق (عهدالست) در روایات شیعه؛ منصور میر، راهنما: آیتاللّه سیدحسن مصطفوی، دانشگاه امام صادق علیهالسلام ، ۱۳۶۹ ش.۳۲. توحید و شرک از نظر تشیع و وهابیت؛ ولیاللّه نوروزیمقدم، راهنما: دکتر احمد عابدی،دانشگاهقم،۱۳۸۰ش.۳۳. توحید از دیدگاه تشیع و وهابیت؛ سیدصادق حسینی، راهنما: دکتر احمد بهشتی، مرکز تربیت مدرس دانشگاه قم.۳۴. التفسیر بالمأثور عند الشیعه الامامیه؛ احسان امین، راهنما: دکتر محمدعلی آذرشب، دانشکده اصولالدین قم، ۱۳۷۷ ش.۳۵. جایگاه عقل در مبانی تفکر شیعی؛ مرتضی رحیمینژاد، راهنما: آیتاللّه یحیی انصاری شیرازی، مرکز تربیتمدرسدانشگاه قم، ۷۵ـ۱۳۷۴ ش.۳۶. حوزه علمیه شیعیان جهان؛ علیرضا آشتیانی، دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران، ۱۳۴۵ ش.۳۷. روایات تطبیق در تفاسیر شیعه و تحلیل آنها؛ زهرا حسینی، راهنما: دکتر محمدکاظم شاکر،دانشگاهقم،۱۳۷۸ ش.۳۸. رثا در ادب شیعه تا پایان قرن دوم هجری(دکتری)؛ عباس اقبالی، راهنما: دکتر صادق آئینهوند، دانشگاه تربیتمدرس تهران، ۱۳۷۳ ش.۳۹. زندگی سیاسی و فرهنگی شیعیان در بغداد عباسیان از عصر غیبت (۲۶۰ ق) تا سلطه سلجوقیان (۴۵۰ ق) (دکتری)؛ حسن موسوی، راهنما: دکتر نوراللّه کسائی، دانشگاه تربیتمدرس تهران، ۱۳۷۷ ش.۴۰. زنان سخنور شیعه(۱۱ـ۶۱ ه ق.) از فاطمه تا فاطمه؛ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، ۱۳۷۰ ش.۴۱. زمینههای رشد و نضج شیعه از قرن چهارم تا ششم هجری؛ عباس مصلاییپور یزدی، راهنما: دکتر محمدجواد مشکور، دانشگاه امام صادق علیهالسلام ، ۱۳۶۹ ش.۴۲. شعر حماسی شیعه در قرن اول هجری؛ مژگان جعفرزادگان، راهنما: دکتر علی میرلوحی، دانشکده زبانهای خارجی دانشگاه اصفهان، ۱۳۷۳ ش.۴۳. شخصیتهای شیعه از دیدگاه ابنخلکان در وفیات الاعیان(نقد و بررسی)؛ مهدی رجبی، راهنما: علی دوانی، دانشکده الهیات دانشگاه امام صادق علیهالسلام ، ۱۳۷۳ ش.۴۴. شاعران پارسیگوی شیعه تا اواخر قرن هفتم؛ عباس محمدزاد رضایی، دانشگاه تربیتمدرس تهران، ۱۳۶۵ ش.۴۵. علمای شیعه در عصر صفوی؛ محمدحسین رازنهان، دانشگاه تربیت مدرس تهران، ۱۳۶۵ ش.۴۶. عقلگرایی در اصولیگری شیعی و توسعه سیاسی جمهوری اسلامی ایران(دکتری)؛ علی کریمی، مله، راهنما: دکتر محمود سریعالقلم، دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیتمدرس تهران، ۱۳۷۶ ش.۴۷. غلات و تأثیر آن در افکار و عقاید و تاریخ شیعه؛ نعمتاللّه سفری، راهنما: دکتر صادق آئینهوند، مرکز تربیتمدرس دانشگاه قم، ۷۴ـ۱۳۷۳ ش.۴۸. فدک در فقه شیعه؛ حسن رضازاده مقدم، راهنما: سیدحسین سیدی علوی، دانشگاه آزاد اسلامی مشهد، ۱۳۷۷ ش.۴۹. فهرست اربعین حدیثهای چاپ شده علمای شیعه از ابتدا تا پایان قرن دهم؛ محمدکاظم بهنیا، راهنما: دکتر سیدمحمدباقر حجتی، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، مرکزی، ۱۳۷۴ ش.۵۰. فلسفه سیاسی شیعه و جامعه مدنی؛ علیرضا رجایی، راهنما: دکتر حاتم قادری، دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیتمدرس تهران، ۱۳۷۵ ش.۵۱. فرهنگ سیاسی شیعه و تأثیر آن بر رفتار سیاسی مردم ایران از ۱۳۴۲ تا ۱۳۵۷ ش؛ یداللّه هنری لطیفپور، راهنما: دکتر رحیم ابوالحسنی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، ۱۳۷۷ ش.۵۲. فرهنگ سیاسی تشیع و سازوکار جامعهپذیری سیاسی آن؛ یونس کجوری گشنیانی، راهنما: دکتر محمد غفوری، دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی دانشگاه شهید بهشتی تهران، ۱۳۷۵ ش.۵۳. قیام شیعی مرعشیان با تکیه بر قیام شیعی سربداران(دکتری)؛ دانشکده ادبیات وعلوم انسانی دانشگاه تهران، ۱۳۶۳ ش.۵۴. مکتب سامرا نقطه عزیمت رویکرد تاریخی شیعه در حوزه معرفت سیایس (رهیافتی بر مبانی نظریههای سیاسی شیعه در قرن اخیر)؛ مظفر نامدار طالشانی، راهنما: دکتر ملکیحیی صلاحی، دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، ۱۳۷۲ ش.۵۵. مهاجرت علمای شیعه از جبلعامل به ایران در عصر صفوی؛ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، ۷۰ـ۱۳۶۹ ش.۵۶. محدثات شیعه(دکتری)؛ نهله غروی نائینی، راهنما: استاد علیاکبر غفاری، دانشگاه تربیتمدرس تهران، ۱۳۷۲ ش.۵۷. مفسران شیعه؛ بهرام محمدیان، راهنما: سیدامیر محمود انوار، دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکزی، ۱۳۷۲ ش.۵۸. مقایسه بین تاریخ و تدوین حدیث از نظر شیعه و سنی؛ طاهره جعفری، راهنما: استاد علیاکبر غفاری، دانشگاه آزاد اسلامی تهران شمال، ۱۳۷۵ ش.۵۹. مبانی احکام ثانویه در فقه شیعه؛ معروف علی احمدوند، راهنما: دکتر سیدمصطفی محقق داماد، مرکز تربیتمدرسدانشگاه قم، ۷۶ـ۱۳۷۵ ش.۶۰. مشترکات شیعه و سنی پیرامون حشر، برزخ و قیامت؛ محمدابراهیم ایزدخواه، راهنما: آیتاللّه محمدابراهیم جناتی، مرکز تربیت مدرس دانشگاه قم، ۷۱ـ۱۳۷۰ ش.۶۱. منابع اندیشه مذهبی شیعه؛ علی شیروانی، راهنما: آیتاللّه محمدهادی معرفت، مرکز تربیتمدرس دانشگاه قم، ۷۳ـ۱۳۷۲.۶۲. مبانی کلامی فقه شیعه؛ سعید ضیائیفر، راهنما: آیتاللّه محمدهای معرفت، مرکز تربیتمدرس دانشگاه قم، ۷۷ـ۱۳۷۶ ش.۶۳. نقد و بررسی آرای دکتر محمد نوردل درباره حدیث غدیر در کتاب «اثر التشیع علی الروایات التاریخیه فی القرن الاول الهجری»؛ مجید مجرد، راهنما:دکترسیدرضامؤدب، دانشگاه قم، ۱۳۸۱ ش.۶۴. نقدی بر «تفسیر والمفسرون» ذهبی پیرامون سه تفسیر شیعی؛ محمدحسین برومند، راهنما: دکتر سیدمحمدباقر حجتی، دانشگاه تهران، ۱۳۶۸ ش.
پینوشتها:۱. ر.ک: راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن؛ ماده «شیع» ابن فارس، معجم مقائیس اللغه، ماده «شیع».2.علامه طباطبایی، سیدمحمدحسین، شیعه در اسلام؛ ص ۷-۴؛ نیزرک: طبرسی،امینالاسلام،مجمع البیان؛ ج ۱۰-۹، ص ۷۹۵؛۳. رک: یادنامه علامه امینی؛ به اهتمام سید جعفرشهیدیو محمد رضا حکیمی، ص ۴۹۷-۵۶۸.۴. خرمشاهی، بهاءالدین، دانش نامه قرآن وقرآنپژوهان؛ ج ۱، ص ۴۸۵.۵. در این باره ر.ک مقاله «گذری بر مطالعات شیعی در غرب»؛ مندرج در «مقالات و بررسیها»؛ نشریه علمی – پژوهشی دانشکده الهیات و معارف اسلامی تهران، دفتر ۶۳، ۱۳۷۷ ش، ص۱۵۳-۱۸۳.۶. ر.ک: النجفی، اسد حیدر، الامام الصادق و المذاهب الاربعه؛ ج ۶، ص ۳۹۱ـ۳۹۲(بهنقل از یادنامه علامه امینی؛ مقاله «400 کتاب در شناخت شیعه»، ص ۵۰۰).۷. ر.ک:علامهطباطبائی، سیدمحمدحسین، شیعه در اسلام؛ بامقدمهسید حسین نصر، ص الف (با اندک تلخیص و ویرایش).۸. این عنوان، ناظر به حدیث «افتراق الامّه» است. (ر.ک: شیخ صدوق، الخصال؛ ص ۵۸۴؛ معانیالاخبار؛ ص ۳۲۳؛ بحارالانوار؛ ج ۲۸، باب افتراق بعدالنبی صلیاللهعلیهوآلهوسلم ؛ تفسیر العیاشی؛ ج ۱، ص ۳۳۱؛هندی، کنزالعمال؛ ح ۱۰۵۳ـ۱۰۶۱ و۳۰۸۳ـ۳۰۸۳۸.۹. روافض(ج رافضه و رافض): یعنی کسانی که سنت شیخین را مردود شمردهاند، در برابر سنی، کسی که از سنت شیخین پیروی میکند.(ر.ک:صفار، محمدبن حسن، بصائر الدرجات؛ ص ۴۰).۱۰. ونیز چاپ جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۳۵۹ ش.۱۱. آقا بزرگ تهرانی، الذریعه؛ ج ۱۴، ص ۲۷۴.۱۲. همان، ص ۲۷۱.۱۳ و ۱۴ و ۱۵ و ۱۶ همان، ص ۲۷۲.۱۷. همان، ص ۲۷۴.۱۹و۱۸. همان، ص ۲۷۱.۲۰. و نیز، بیروت، دارالنشر للجامعین، ۱۹۶۱ م.۲۱. الذریعه؛پیشین، ج ۱۴، ص ۲۷۴.۲۲. صافیگلپایگانی، به پرسشها و ایرادهای مؤلف کتاب یاد شده در نوشتاری با عنوان «مع الخطیب فی خطوطه العریضه»؛ پاسخ داده است.۲۳. ر.ک: الذریعه؛ پیشین، ج ۱۴، ص ۲۷۲.۲۴. ر.ک: همان، ص ۲۷۱.۲۵. این اثر برگردان فارسی دیگری دارد با عنوان«شیعه یا پدید آورندگان علوم اسلامی»؛ ترجمه سید علی اکبر برقعی قمی،(ر.ک: الذریعه،پیشین، ج ۱۴، ص ۲۷۴).۲۶. الکاظمی الامرجی،السید محسن، الجامع الکبیر المسّمی برسائل الشیعه؛ تهران، کتابفروشی مصطفوی، ۱۳۶۴ ش.
هیچ نظری وجود ندارد