النکت الإعتقادیه فی الإمامه

 
فإن قیل : حکمه الله تعالى ( ۱ ) تقتضی نصب الإمام ( ۲ ) وتوجبه ام لا ؟ فالجواب : الحکمه تقتضی ذلک ( ۳ ) وتوجبه .
فإن قیل : ما حد الإمام ؟ فالجواب : الإمام هو الانسان الذی له رئاسه عامه فی امور الدین والدنیا نیابه عن النبی علیه السلام.
فإن قیل : ما الدلیل على ان الامامه واجبه فی الحکمه ؟ فالجواب : الدلیل على ذلک انها لطف واللطف واجب فی الحکمه على الله تعالى فالامامه واجبه فی الحکمه .
فإن قیل : هل یشترط فی الامام ان یکون معصوما ام لا ؟
فالجواب : یشترط العصمه فی الامام کما ( ۴) تشترط ( ۵ ) فی النبی علیه السلام .
فإن قیل : ما الدلیل على ان الامام یجب ان یکون معصوما ؟ فالجواب : الدلیل على ذلک من وجوه : الاول : انه لو جاز علیه الخطأ لافتقر إلى امام آخر یسدده وننقل ( ۶ ) الکلام إلیه ویتسلسل أو یثبت المطلوب . الثانی : انه لو فعل الخطیئه فاما ان
یجب الانکار علیه ( ۷ ) أولا فان وجب الانکار علیه سقط ( ۸) محله من القلوب ولم یتبع ( ۹ ) والغرض من نصبه اتباعه ( ۱۰ ) . وان لم یجب الانکار علیه سقط وجوب النهی عن المنکر وهو باطل . الثالث : انه حافظ للشرع فلو لم یکن معصوما لم یؤمن علیه الزیاده فیه والنقصان منه .
فإن قیل : من امام هذه الامه بعد رسول الله صلى الله علیه وآله ؟ فالجواب : علی بن ابی طالب علیه السلام .
فإن قیل : بما ( ۱۱ ) علمتم انه الامام ؟ فالجواب : علمنا ( ۱۲ ) بالنص المتواتر من الله – عزوجل – ومن رسول
الله صلى الله علیه وآله . اما الذی ( ۱۳ ) من الله تعالى فمثل قوله تعالى : ( انما ولیکم الله ورسوله والذین آمنوا الذین یقیمون الصلوه ویؤتون الزکوه وهم راکعون) ( ۱۴) .
ومثل قوله تعالى : ( یا ایها الرسولا بلغ ما انزل الیک من ربک وان لم تفعل فما بلغت رسالته) (۱۵) .
ومثل قوله تعالى : ( الیوم اکملت لکم دینکم واتممت علیکم نعمتی ورضیت لکم الاسلام دینا ) (۱۶) .
ومثل قوله تعالى : ( وان تظفرا علیه فان الله هو مولاه وجبریل وصلح المؤمنین ) (۱۷) .
ومثل قوله تعالى : ( فقل تعالوا ندع ابناءنا وأبناءکم ونساءنا ونساءکم وأنفسنا وأنفسکم ) ( ۱۸ ) .
وامثال ذلک . واما الذی ( ۱۹ ) من رسول الله – صلى الله علیه وآله – فمثل قوله : ” انت خلیفتی من بعدی ” ( 20)
” انت وصیی وقاضی دینی ” ( 21 )
” سلموا علیه بامره المؤمنین ” ( 22 )
” اقضاکم علی ” ( 23 )
” تعلموا منه ولا تعلموه ” ( 24 )
” اسمعوا له ( ۲۵ )
” واطیعوا ” ( 26 )
” من کنت مولاه فعلی مولاه ” ( 27 )
” انت منی بمنزله هارون من موسى الا انه لا نبی بعدی ” ( 28 )
” اللهم آتنی ( ۲۹ ) باحب خلقک الیک یأکل معی ( ۳۰ ) هذا الطیر ( ۳۱ ) ” ( 32 )
” انا مدینه العلم وعلی بابها ” ( 33 )
” نعم الراکبان هما وابوهما خیر منهما ” ( 34 )
” لاعطین الرایه غدا رجلا یحب الله ورسوله ویحبه الله ورسوله کرارا غیر فرار ” ( 35 ) .
ومثل اخائه ( ۳۶ ) وتزویجه بابنته ( ۳۷ ) وتعمیمه بعمامته ( ۳۸ ) ورکوبه على ناقته ( ۳۹ ) وامثال ذلک .
فإن قیل : من الامام بعد علی علیه السلام ؟
فالجواب : ولده ( ۴۰ ) : الحسن ثم ( ۴۱ ) الحسین ثم علی بن الحسین ثم محمد بن علی الباقر ثم جعفر بن محمد الصادق ثم موسى بن جعفر الکاظم ثم علی بن موسى الرضا ثم محمد بن علی التقی الجواد ثم علی بن محمد الهادی ثم الحسن بن علی العسکری ثم الخلف القائم المهدی صلوات الله علیهم اجمعین .
فإن قیل : ما الدلیل على امامه کل واحد من هؤلاء المذکورین ؟ فالجواب : الدلیل على ذلک ان النبی صلى الله علیه وآله نص علیهم نصا متواترا بالخلافه مثل ( ۴۲ ) قوله علیه السلام : ” ابنی هذا الحسین امام ابن امام اخو امام ابو ائمه تسعه تاسعهم قائمهم یملا الارض قسطا وعدلا کما ملئت ظلما وجورأ ” ( 43 ) ( 44 ) .
ومثل قوله صلى الله علیه وآله فی حق القائم علیه السلام ( ۴۵ ) : ( لو لم یبق من الدنیا الا ساعه واحده لطول الله تلک الساعه حتى یخرج رجل من ذریتی اسمه کاسمی وکینته ککنیتی ( ۴۶ ) یملا الارض قسطا
وعدلا کما ملئت ظلما ( ۴۷ ) وجورا ” ( 48 ) ویجب على کل مخلوق متابعته ( ۴۹ ) . ولان کل امام منهم نص على من بعده نصا متواترا بالخلافه ولا نهم – صلى الله علیهم – ظهر عنهم ( ۵۰ ) معجزات وکرامات خارقه للعاده لم تظهر على ید غیرهم کعجن ( ۵۱ ) الحصا وختمه ( ۵۲ ) وامثال ذلک .
فإن قیل : من امام هذا الزمان ؟ فالجواب : القائم المنتظر المهدی محمد ( ۵۳ ) بن الحسن العسکری صلوات الله علیه وعلى آبائه الطاهرین .
فإن قیل : هو موجود ام سیوجد ؟ فالجواب : هو موجود من زمان ابیه الحسن العسکری علیه السلام لکنه مستتر إلى ان یأذن الله تعالى له بالخروج ( ۵۴ ) فیملا الارض قسطا وعدلا کما ملئت ظلما وجورا ( ۵۵ ) .
فإن قیل : ما الدلیل على وجوده ؟ فالجواب : الدلیل على ذلک ان کل زمان لابد فیه من امام معصوم والا لخلا الزمان من امام معصوم مع انه لطف واللطف واجب على الله تعالى فی کل زمان .
فإن قیل : ما وجه استتاره ؟ فالجواب : وجه استتاره لکثره العدو وقله الناصر . وجاز ان یکون لمصلحه خفیه استأثر الله تعالى بعلمها .
فإن قیل : قد تقدم ان الامامه لطف واللطف واجب على الله تعالى فإذا کان الامام مستترا کان الله تعالى مخلا بالواجب – تعالى الله عن ذلک علوا کبیرا . فالجواب : اللطف الواجب على الله تعالى فی الامام هو نصبه وتکلیفه بالامامه ، والله تعالى قد فعل
ذلک فلم یکن مخلا بالواجب وانما الاخلال بالواجب من قبل ( ۵۶) الرعیه فانهم یجب علیهم ان یتابعوه ( ۵۷ ) ویمثلوا اوامره ونواهیه ویمکنوه من انفسهم . فحیث لم یفعلوا ذلک کانوا مخلین بالواجب فهلاکهم من قبل انفسهم .
فإن قیل : ما الطریق إلى معرفته حین ظهوره بعد استتاره علیه السلام ؟ فالجواب : الطریق إلى ذلک ظهور المعجز على یده ( ۵۸ ) .
النکت الإعتقادیه للشیخ المفید
الهوامش:
( ۱ ) ک ول : الحکمه .
( ۲ ) ن : امام .
( ۳ ) ک : نصب الامام .
( ۴ ) ک : + انها .
( ۵ ) ک : شرط .
( ۶ ) ن : ینقل .
( ۷ ) ک : علیه الانکار .
( ۸ ) ن : تسقط .
( ۹ ) ل وک وم : فلم یتبع .
( ۱۰ ) ک : فینتض الغرض .
( ۱۱) ک ول : بم .
( ۱۲ ) ل : + ذلک .
( ۱۳ ) ل : اما من عند الله .
( ۱۴ ) المائده : ۵ / ۵۵ .
( ۱۵ ) المائده : ۵ / ۶۷ .
( ۱۶ ) المائده : ۵ / ۳ .
( ۱۷ ) التحریم : ۶۶ / ۴ لیست هذه الآیه فی نسخه ل .
( ۱۸ ) آل عمران : ۳ / ۶۱ .
( ۱۹) ل : واما من الرسول .
( ۲۰ ) عیون اخبار الرضا علیه السلام ج ۲ / ۵۹ ح ۲۲۹ .
( ۲۱) ن : وانت قاضی دینی . عیون اخبار الرضا علیه السلام ج ۲ / ۶۱ ح ۲۴۳ ، مناقب آل أبی طالب ۳ / ۴۷ .
( ۲۲ ) الکافی ۱ / ۱۳۱ ، تلخیص الشافی ۲ / ۴۵ .
( ۲۳ ) الایضاح لفضل بن شاذان ص ۲۳۱ و ۳۱۴ . ( ۲۴ ) . . . . . . . . ( ۲۵ ) ل : منه .
( ۲۶ ) ک ول : أطیعوه . التوحید / ۳۱۱ ، بحار الانوار ۳۸ / ۱۱۳ ، ۱۳۲ وج ۲۳ ص ۲۹۸ .
( ۲۷ ) تفسیر فرات الکوفی / ۱۶۰ ، معانی الاخبار / ۶۳ ، عیون اخبار الرضا علیه السلام ۲ / ۴۷ ح ۱۸۳ ، سنن ابن ماجه ۱ / ۴۵ ح ۱۲۱ .
( ۲۸ ) تفسیر فرات الکوفی / ۱۶۰ و ۸۲ ، معانی الاخبار / ۷۳ ، سنن ابن ماجه ۱ / ۴۵ ح ۱۲۱ ،
سنن الترمذی باب ۹۱ ح ۳۸۱۴ ج ۵ / ۳۰۴ .
( ۲۹ ) ن وم : ائتنی .
( ۳۰ ) ک وم : + من .
( ۳۱ ) ک ول : الطائر .
( ۳۲ ) سنن الترمذی باب ۸۶ خ ۳۸۰۵ ج ۵ / ۳۰۰ .
( ۳۳ ) عیون اخبار الرضا علیه السلام ۲ / ۶۶ ح ۲۹۸ .
( ۳۴ ) مناقب آل ابی طالب ۳ / ۳۸۸ ، ذخائر العقبى ص ۱۳۰ .
( ۳۵ ) تفسیر فرات الکوفی ص ۱۶۰ ، السیره النبویه ۳ / ۳۴۹ ، سنن ابن ماجه ۱ / ۴۵ ح ۱۲۱ ،
صحیح البخاری باب مناقب علی بن أبی طالب فتح الباری ج ۷ / ۵۸ .
( ۳۶ ) تفسیر فرات الکوفی / ۶۸ ، سنن الترمذی ج ۵ / ۳۰۰ ح ۳۸۰۴ . ن : اخاه .
( ۳۷ ) تفسیر فرات الکوفی ص ۸۲ و ۱۵۷ .
( ۳۸) ل وک : تعممه ، مجمع البیان ۸ / ۳۴۳ ، مناقب آل أبی طالب ۳ / ۱۳۵ ، بحار الانوار ۲۰ / ۲۰۳ ، ۴۲ / ۳۲ .
( ۳۹ ) الکافی ۱ / ۲۳۷ وبحار الانوار ج ۴۲ / ۳۲ .
( ۴۰ ) ل : ولداه .
( ۴۱ ) ل : و .
( ۴۲ ) ک : ومثل .
( ۴۳ ) ل ون : جورا وظلما .
( ۴۴ ) عیون اخبار الرضا علیه السلام ۱ / ۵۲ ح ۱۷ ، کمال الدین ۱ / ۲۶۲ ، الخصال ۲ / ۴۷۵ ح ۳۸ ،
الاختصاص ص ۲۰۷ ح ۱ باب ۶۷ ، مناقب آل ابی طالب ۱ / ۲۹۵ ، کشف الغمه ۳ / ۴۲۱ ،
ارشاد القلوب للدیلمی ۲ / ۲۳۳ انوار الملکوت ص ۲۳۰ ، کنز العمال ۷ / ۹۸ و ۱۳ / ۶۴۴ و ۱۱ / ۵۹۰ .
( ۴۵ ) ل : – فی حق . . .
( ۴۶ ) ل : کنیتی .
( ۴۷) ن : جورا وظلما .
( ۴۸ ) ن وم : – و . اعلام الورى ۴۲۷ و ۴۳۵ ، مسند احمد الحنبل ۱ / ۳۷۷ . منتخب الاثر / ۱۵۳ . ( ۴۹ ) . . . . . . ( ۵۰ ) ک : ظهرت منهم . ( ۵۱ ) ل : کمعجز . ( ۵۲ ) ک : حتمه . ( ۵۳ ) م : م ، ح ، م ، د .
( ۵۴ ) ل وک : فی الخروخ .
( ۵۵ ) ل ون : جورا وظلما .
( ۵۶ ) ک : من جهه .
( ۵۷ ) ک : یبایعوه .
( ۵۸ ) م : بیده .