من سبّ علیّاً فقد سبّ الله تعالى

 (ح) والآجرّی: ثنا الفریابی، ثنا محمّد بن المثنى، ثنا یحیى بن أبی بکر. (ح) والحاکم: أنا أحمد بن کامل القاضی، ثنا محمّد بن سعد العوفی، ثنا یحیى بن أبی بکیر،
ثنا إسرائیل، عن أبی إسحاق، عن أبی عبد الله الجدلی، قال: دخلت على أُمّ سلمه، فقالت: أیسبّ رسول الله(صلى الله علیه وآله) فیکم؟! فقلت: معاذ الله ! أو سبحان الله ! أو کلمه نحوها، قالت: سمعت رسول الله(صلى الله علیه وآله) یقول: ( من سبّ علیّاً فقد سبّنی).
ثمّ قال الحاکم: هذا حدیث صحیح الإسناد، ولم یخرجاه، وقد رواه بکیر بن عثمان البجلی ؛ عن أبی إسحاق بزیاده ألفاظ. واعترف الذّهبی بصحّته أیضاً. وأورده الهیثمی فی المجمع، وقال: رواه أحمد، ورجاله رجال الصحیح، غیر أبی عبد الله الجدلی، وهو ثقه(۲).
الحاکم: ثنا أبو جعفر أحمد بن عبید الله الحافظ بهمدان، ثنا أحمد بن موسى بن إسحاق التمیمی یقول: سمعت أبا عبد الله الجدلی یقول: حججت وأنا غلام، فمررت بالمدینه، وإذا الناس عنق واحد، فاتّبعتهم، فدخلوا على أُمّ سلمه زوج النبیّ(صلى الله علیه وآله)، فسمعتها تقول: یا شبیب بن ربعی، فأجابها رجل جلف جاف ; لبّیک یا أمتاه، قالت: یسبّ رسول الله(صلى الله علیه وآله) فی نادیکم، قال: وأنّى ذلک؟ قالت: فعلیّ بن أبی طالب، قال: إنّا لنقول أشیاء نرید عرض الدّنیا، قالت: فإنّی سمعت رسول الله(صلى الله علیه وآله) یقول: ( من سبّ علیّاً فقد سبّنی، ومن سبّنی فقد سبّ الله تعالى )(۳) .
ابن أبی شیبه: ثنا عبد الله بن نمیر، عن فطر، عن أبی إسحاق، عن أبی عبد الله الجدلی، قال: قالت لی أُمّ سلمه: یا أبا عبد الله، أَیُسبّ رسول الله فیکم، ثم لا تغیرون ؟ قال: قلت: ومن یَسبّ رسول الله(صلى الله علیه وآله) ؟ قالت: یُسبّ علیّ ومن یحبّه، وقد کان رسول الله(صلى الله علیه وآله) یحبّه(۴).
الآجرّی: ثنا أبو جعفر محمّد بن علی الکوفی، ثنا عبّاد بن یعقوب، ثنا عمرو بن ثابت، عن یزید بن أبی زیاد بن أخی زید بن أرقم، قال: حججت، فدخلت على أُمّ سلمه، فقالت: ممن أنت ؟ قلت: من أهل الکوفه، قالت: من الّذین یُسبّ فیهم رسول الله(صلى الله علیه وآله) ؟! قال: قلت: لا والله ؛ ما سمعت أحداً یسبّ رسول الله(صلى الله علیه وآله)، قالت: ألیس یقال: فعل الله بعلیّ وبمن یحبّ علیّاً، وکان رسول الله(صلى الله علیه وآله) یحبّه(۵).
الآجرّی: ثنی أبو عبد الله جعفر بن إدریس القزوینی فی المسجد الحرام، ثنا محمّد بن زکریّا الغلابی البصری، ثنا یعقوب بن جعفر بن سلیمان الهاشمی، ثنی أبی – جعفر بن سلیمان – عن أبیه سلیمان بن علیّ، عن أبیه علیّ بن عبد الله، قال: کنت مع أبی عبد الله بن عبّاس بعد ما کفّ بصره، وهو بمکّه، فمرّ على قوم من أهل الشام فی صفه زمزم ؛ یسبّون علیّ بن أبی طالبt، فقال لسعید بن جبیر – وهو یقوده -: رُدّنی إلیهم، فقال: أیّکم السابّ الله؟ قالوا: سبحان الله! ما فینا أحد یسبّ الله، قال: فأیّکم السابّ رسول الله؟ قالوا: والله ما فینا أحد یسبّ رسول الله(صلى الله علیه وآله)، قال: فأیّکم السابّ علیّاً ؟ قالوا: أمّا هذا فقد کان، فقال ابن عبّاس: فإنّی أشهد لسمعت رسول الله(صلى الله علیه وآله) یقول: ( من سبّ علیّاً فقد سبّنی، ومن سبّنی فقد سبّ الله، ومن سبّ الله أکبّه الله على منخریه فی نار جهنّم).
وأخرجه الکنجی من طریق یعقوب بن جعفر بن سلیمان، فذکر مثله. وأخرجه ابن عساکر والجوینی ؛ من طریق جندل بن والق، ثنا علی بن حماد، عن المنقری، عمّن حدّثه، عن ابن عبّاس. وأخرجه الخوارزمی والشجری ؛ من طریق جندل بن والق، عن حماد، عن علی بن زید، عن سعید بن جبیر، عن ابن عباس. وأخرجه محمد بن سلیمان من طریق جندل بن والق، عمّن ذکره. وعزاه فی الریاض لأبی عبد الله الملاء.
وأخرجه الدیلمی بلفظ: ( من سبّ علیّاً فقد سبّنی، ومن سبّنی فقد سبّ الله، ومن سبّ الله أدخله الله نار جهنّم، وله عذاب عظیم)(۶) .
النسائی: أنا عبد الأعلى بن واصل بن عبد الأعلى، ثنا جعفر بن عون. (ح) والضیاء: أنا محمّد بن أحمد بن نصر: أنّ محمود بن إسماعیل الصیرفی أخبرهم – قراءه علیه، وهو حاضر – أنا محمّد بن عبد الله بن شاذان، أنا عبد الله بن محمّد القبّاب، أنا أحمد بن عمرو بن أبی عاصم، نا أبو بکر – هو ابن أبی شیبه – نا جعفر بن عون، عن سفیان بن أبی عبد الله، هو فی سماعنا، وإنّما هو شقیق بن أبی عبد الله، ض شقیق بن أبی عبد الله، ثنا أبو بکر بن خالد بن عرفطه، قال: رأیت – ض: أتیت – سعد بن مالک بالمدینه، فقال: ذکر، ن انّکم تسبّون علیّاً ! قلت: قد فعلنا، قال: لعلّک قد، ض سببته ! قلت: معاذ الله، قال: لا تسبّه ؛ فإن – ض: فلو – وُضع المِنشار على مَفْرقی رأسی على أن أسبّ علیّاً،ن ما سببته، بعد ما سمعت من، ن رسول الله(صلى الله علیه وآله) ما سمعت ؛ ( من کنت مولاه فعلیّ مولاه)، ض (۷).
أبو یعلى: ثنا أبو خیثمه، ثنا عبید الله بن موسى، أنا شقیق بن أبی عبد الله، عن أبی بکر بن خالد بن عرفطه ؛ أنّه أتى سعد بن مالک، فقال: بلغنی أنّکم تُعرَضون على سبّ علیّ بالکوفه ! فهل سببته ؟ قال: معاذ الله، قال: والّذی نفس سعد بیده لقد سمعت رسول الله(صلى الله علیه وآله) یقول فی علی شیئاً ؛ لو وُضِع الِمنْشار على مَفْرقی على أن أسبّه، ما سببته أبداً.
وأخرجه الضیاء فی المختاره من طریق أبی یعلى، والمزّی فی التهذیب من طریق عبید الله بن موسى، عن شقیق. وأورده الهیثمی فی المجمع، وقال: رواه أبو یعلى، وإسناده حسن. وأورده الحافظ فی المطالب، وعزاه لأبی بکر وأبی یعلى. وقال حسین سلیم أسد: أبو بکر بن خالد بن عرفطه ؛ قال أحمد بن حنبل: یُروى عنه، وباقی رجاله ثقات(۸).

ـــــــــــــــــ
(۱) سوره الأنعام : ۱۰۸ .
(۲) مسند أحمد : ۶ / ۳۲۳ ، المستدرک : ۳ / ۱۲۱ ، السنن الکبرى للنسائی : ۵ / ۱۳۳ح ۸۴۷۶ ، الشریعه : ۳ / ۲۲۳ – ۲۲۴ ح : ۱۵۹۳ ، مجمع الزوائد : ۹ / ۱۳۰ ، منهاج السنّه : ۴ / ۴۶۹ ، إیثار الحقّ على الخلق : ۱ / ۴۰۴ .
(۳) المستدرک : ۳ / ۱۲۱ ، کنز العمّال : ۱۱ / ۶۰۲ ح : ۳۲۹۰۳ .
(۴) المصنّف : ۶ / ۳۷۴ ح : ۳۲۱۰۴ .
(۵) الشریعه للآجرّی : ۳ / ۲۲۴ – ۲۲۵ ح : ۱۵۹۴ .
(۶) الشریعه للآجرّی : ۳ / ۲۲۶ ح : ۱۵۹۶ ، مناقب علی (علیه السلام) لمحمد بن سلیمان : ۲ / ۵۹۸ ح : ۱۱۰۱ ، معجم شیوخ ابن عساکر : ۱ / ۴۴۸ – 449 ح : ۵۴۰ ، المناقب للخوارزمی : ۱۳۷ ح : ۱۵۴ ، فردوس الأخبار : ۴ / ۱۸۹ ح : ۶۰۹۹ ، فرائد السمطین : ۱ / ۳۰۲ ح ۲۴۱ ، الأمالی للشجری : ۱ / ۱۷۸ ح : ۶۶۴ ، کفایه الطالب : ۸۲ – ۸۳ ب ۱۰ ، الریاض النضره : ۳ / ۱۰۵ – ۱۰۶ح ۱۳۱۹ ، نظم درر السمطین : ۱۰۵ ، مروج الذهب : ۲ / ۴۲۳ .
(۷) السنن الکبرى للنسائی : ۵ / ۱۳۳ – ۱۳۴ ح : ۸۴۷۷ ، الأحادیث المختاره: ۳ / ۲۶۷ ح : ۱۰۷۸٫
(۸) مسند أبی یعلى : ۲ / ۱۱۴ ح : ۷۷۷ ، الأحادیث المختاره : ۳ / ۲۶۷ ح : ۱۰۷۷ ، المقصد العلى : ۳ / ۱۸۸ ح : ۱۳۳۷ ، تهذیب الکمال : ۸ / ۳۹۰ – ۳۹۱ م : ۲۷۵۲ ، مجمع الزوائد : ۹ / ۱۳۰ ، المطالب العالیه : ۴ / ۶۴ ح : ۳۹۶۷ .