نظام احسن
🔸 سلام بفرمایید.
🔹 حاج آقا منظور از «نظام احسن» چیست؟
🔸 نظام احسن یعنی نظام آفرینش و جهان موجود کاملترین، زیباترین، نیکوترین و بالاترین نظام ممکن است و نظامى برتر و بالاتر از آن وجود ندارد و امکان ندارد که وجود داشته باشد.
🔹 نظام هستی از چه جهت نظام احسن است؟
🔸 از این جهت که خداوند به هر مخلوقی همان خلقتی را که شایسته اوست و میتوانسته به آن شکل خلق شود را عطا کرده و سپس آن را در مسیر کمال خودش هدایت و رهبری نموده است، یعنی خلقت دیگری برای مخلوقات امکان نداشته است که به آنها داده شود. قرآن کریم میفرماید: «رَبُّنَا الَّذی أعْطى کلَّ شَیءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدی» یعنی پروردگار ما آن کس است که به هر چیزی همان خلقت خاص خود او را عطا فرمود.
🔹 یعنی هیچ نقصی در نظام هستی وجود ندارد؟
🔸 خداوند در قرآن کریم میفرماید: «الَّذی خَلَقَ سَبْعَ سَماواتٍ طِباقاً ما تَرى فی خَلْقِ الرَّحْمنِ مِنْ تَفاوُتٍ فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرى مِنْ فُطُورٍ. ثُمَّ ارْجِعِ الْبَصَرَ کرَّتَینِ ینْقَلِبْ إلَیک الْبَصَرُ خاسِئاً وَ هُوَ حَسیر» یعنی همان که هفت آسمان را طبقه طبقه بیافرید. در آفرینش آن خداى بخشایشگر هیچگونه اختلاف و تفاوتى نمىبینى. باز بنگر آیا خلل و نقصانى مىبینى؟ باز دوباره بنگر تا نگاهت زبون و درمانده به سویت بازگردد. پیرو این آیه و آیات دیگر الهی نه تنها هیچ نقص و نقصانی در نظام آفرینش وجود ندارد که نظام موجود، نظام حسَن و بلکه احسن است.
🔹 آیا همه مکاتب بشری نظام موجود را نظام احسن میدانند؟
🔸 نه. مکاتب بشری بر اساس جهانبینیهایی که دارند در این باره متفاوت میاندیشند. برخی میگویند جهان ما بهترین جهان ممکن نیست؛ خداوند میتوانست بهتر از این جهان را خلق کند، ولی به هر علت و مصلحتی که بر ما پوشیده است، جهان هستی را متوسط و یا پایینتر از متوسط خلق کرده است. برخی نیز مدعیاند آنچه در عالم آفریده شده، نیمش خوب و نیمش بد است. آن نیمی که خوب است، بودنش از نبودنش بهتر است و آن نیمی که بد است، نبودنش از بودنش بهتر است. عدهای نیز نظام موجود را نه تنها نظام احسن نمیدانند که آن را بدترین نظام ممکن میدانند. رواج خودکشیهای فلسفی در یونان باستان و در دورههای پس از آن غرامت این دیدگاه است. خودکشیهایی که مولود بدبینی به نظام هستی بوده و نیستی را بر هستی ترجیح میدهند.
🔹 نظام احسن به چه دلیل احسن است؟
🔸 چون خالق هستی، قادر، علیم و حکیم مطلق است و اقتضای حکمت بالغه و علوّ ذات الهی ایجاب میکند که نظام هستی که مخلوق و آفریده خداست، نظامی احسن، اکمل و حکیمانه باشد. به طوری که بهتر از آن وجود نداشته باشد و بلکه غیرممکن باشد که وجود داشته باشد، چرا که آفریدگار جهان و منشأ هستی در نهایتِ علم، قدرت و حکمت است و لاجرم مخلوقش نیز عالیترین مخلوقات است.
🔹 آیا نظام احسن هدف و غایتی دارد؟
🔸 بله. از نظر جهانبینی توحیدی، جهان یک آفریده است و با عنایت و مشیت الهی نگهداری میشود. اگر لحظهای عنایت الهی از جهان گرفته شود، نیست و نابود خواهد شد. جهان به باطل آفریده نشده و هیچ مخلوقی خالی از حکمت و فایده نیست. اهداف و اغراض حکیمانهای در خلقت نظام آفرینش وجود داشته و به عبث آفریده نشده است.
🔹 ممنون حاج آقا
برداشتی از کتاب: انسان شناسی قرآن، (نظام احسن)، تالیف: متفکر شهید استاد مرتضی مطهری (ره)
اشاره: الو سلام حاج آقا، گفت و شنودی در موضوعات مختلف است و حاج آقا روحانیت عالم و عاملی را نمایندگی میکند که از سرچشمه اسلام سیراب شده و عقل را با نقل و علم را با تقوا و فضیلتهای اخلاقی درآمیخته و اقتضائات زمانه خود را میشناسد. او به همین دلیل نامیراست.
هیچ نظری وجود ندارد