پرسش
می‌دانید که فاصله مکه تا کربلا تقریباً ۱۴۰۰ کیلومتر است و امام حسین(ع) در روز ۸ ذی حجه حرکت کردند و تقریباً روز ۲ یا ۳ محرم به کربلا رسیدند که تقریباً می‌شود ۲۴ یا ۲۵ روز. با این حساب اگر ۳ روز استراحت در مسیر برای امام(ع) در نظر بگیریم می‌شود ۲۲ روز. حال اگر امام(ع) روزانه ۶۰ کیلومتر می‌رفتند باز هم ۸۰ کیلومتر باقی می‌ماند. مگر می‌شود کاروانی ۲۲ روز در راه باشد؟ اینطور که پاهایشان مجروح می‌شود. این را چگونه توجیه می‌کنید؟
پاسخ اجمالی
امام حسین(ع)، هنگام رفتن از مکه به عراق از منزل‌گاه‌های متعددی عبور کردند.[۱] در این‌گونه مسافرت‌ها اندکی استراحت کرده و حرکت میکردند. بر این اساس، در این مدت (۲۵ روز) آنان باید روزانه ۵۶ کیلومتر می‌پیمودند که این مقدار را با پای پیاده در مدت سیزده ساعت می‌توان پیمود و نُه ساعت باقی را به استراحت و فعالیت‌های جانبی پرداخت. حال اگر در برخی روزها ساعات بیشتری را به حرکت پرداخته و روزهای دیگری را به استراحت بیشتری می‌پرداختند نیز قابل پذیرش است.
بر اساس گزارشات؛ امام(ع) برای حفظ کاروان از مشکلات پیش رو این تدابیر لازم را اعمال کردند، که به برخی از آنها اشاره می‌شود:
استفاده از مرکب: گزارشات تاریخی حاکی از آن است که امام(ع) و خانواده آن‌حضرت از مَرکب برای حرکت استفاده میکردند.[۲] در این‌جا برای نمونه به نقل چند گزارش بسنده می‌شود:
«حسین(ع)، یارانش را که به همراه او، قصد رفتن به عراق داشتند گرد آورد و به هر یک، ده دینار و یک شتر براى حمل توشه و اثاثشان داد. آن‌گاه خانه خدا و صفا و مروه را طواف نمود و آماده رفتن شد و دختران و خواهرانش را بر کجاوه‌ها سوار کرد».[۳]
«هنگامى که امام به سرزمین کربلا رسید، پانصد نفر سواره و صد نفر پیاده همراه او بودند».[۴] گرچه به تدریج، بسیاری از این افراد در مدت هشت روز و به‌خصوص شب عاشورا که فردایش جنگ حتمى بود، از کنار امام دور شدند.[۵]
حرکت شبانه: امام(ع) در بعضی از مسیرها مثل قصر بنی مقاتل[۶] شب را برای حرکت انتخاب میکردند.
توقّف‌های نسبتاً طولانی: امام(ع) در منازل مختلف؛ مثل خزیمیّه، توقّف شبانه‌روزی داشتند.[۷]
منابع
[۱]. ر. ک: «نام منازل حرکت امام حسین(ع) از مکه به عراق»، ۶۸۱۲۶٫
[۲]. «…ثم قال الحسین لأصحابه: ارکبوا! فرکبوا و رکب النساء»؛ ابن کثیر دمشقی، اسماعیل بن عمر، البدایه و النهایه، ج ۸، ص ۱۷۲، بیروت، دار الفکر، ۱۴۰۷ق.
[۳]. ابن اعثم کوفی، احمد بن على، الفتوح، ج ۵، ص ۶۹، بیروت، دار الأضواء، چاپ اوّل، ۱۴۱۱ق.
[۴]. مسعودی، على بن الحسین، مروج الذهب، ج ۳، ص ۶۱، قم، دار الهجره، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق.
[۵]. جعفریان، رسول، حیات فکرى و سیاسى امامان شیعه(ع)، ص ۲۱۲، قم، انصاریان، چاپ ششم، ۱۳۸۱ش.
[۶]. شیخ مفید، الارشاد فی معرفه حجج الله علی العباد، ج ۲، ص ۸۲، قم، کنگره شیخ مفید، چاپ اول، ۱۴۱۳ق.
[۷]. الفتوح، تحقیق، شیرى، على، ج ۵، ص ۷۰٫
سال ۵۸برای کمک به دکترچمران وآزادسازی پاوه من به اتفاق دوستانمان که بالغ بر۴۵نفرجوان ونوجوان بودیم ومیانگین سنی ۱۸سال داشتیم مسیر ۶۰کیلومتری اسلام ابادغرب تاکرمانشاه راباپای پیاده ۱۶ساعت طی کردیم وبرای نماز ظهر وعصر ۱ساعت کم شود ۱۵ ساعته پیمودیم.میشه مسیرهارا با یک برنامه ریزی طی کرد.البته درآنروزگار امام ع برای عبور از صحرا وکانونهای گرمایشی شبانه حرکت میکردند.
اولاً در آن زمان بدون نور مسافرت در شب جز ظلمات چیزی نبوده و احتمال گم شدن در مسیر در هنگام شب بسیار سخت می بوده. دوماً مرکب آنها اگر هر روز ۵۶ کیلومتر سفر می کرده پس از چند روز از پای می افتاده و باعث مرگ مرکب ها می‌شده. سوم اینکه بدون راهنما که محل چاه های آب و کاروانسراها را بلد بوده مسافرت در شب برای آنها غیر ممکن می شده. چهارم غذا در آن زمان بوسیله همراه داشتن گله گوسفند یا شتر های آنها بوده که گله گوسفند قادر به رفتن ۵۶ کیلومتر در روز را پی در پی نداشته و تلف می شده و منبع غذای آنها از بین می رفته مخصوصاً آب برای آن همه حیوان و افراد همراه جز در چشم میسر نبوده چون ظروف قابل حمل آب در آن زمان نبوده و اگر هم بوده بوسیله مرکب ها حمل می‌شده که باعث خسته شدن آنها می‌شده و نمی توانستند ۵۶ کیلومتر را در ۲۵ روز متوالی حرکت کنند بدون استراحت. پس نتیجه میگیریم که بله امام حسین راه خود را از کوفه که به او خبر بیعت داده بودند بیشتر کرده چون کربلا از کوفه دور تر هست و در حقیقت راه خود را گم کرده و الا چرا باید از کوفه گذر کند و به کربلا برود پس او در مدت یک سال بعد به کربلا رسیده و اگر اینطور بوده چرا حج تمتع خود را تمام نکرده چون دو روز بیشتر نمانده بوده که حج تمتع او تمام شود و وقتی او بعد از صفا و مروه به ۵۰۰ نفر همراه خود شتر و پول داده تا او را همراهی کنند مگر در آن زمان در هنگام حج کسی این همه پول و شتر و مرکب را می توانسته در عرض چند ساعت جور کند و با ۵۰۰ نفر با گله ای از گوسفند که پیدا کردن آن همه گوسفند در آن زمان در یک روز غیر ممکن بوده به طرف کوفه حرکت کند چون در زمان حاضر با امکاناتی که وجود دارد جور کردن اتوبوس و غذا و آب و محل استراحت برای ۵۰۰ نفر اقلا یک یا دو روز طول می کشد چه رسد به ۱۴۰۰ سال پیش. پس تمام این روایت ها نادرست و غیر منطقی بوده و فقط داستان می باشد برای مغز سویی مردم آن زمان نه این زمان. در این زمان منطق و علم ثابت می کند که این مسافرت در یک ماه غیر ممکن بوده و چیزی جز داستان نیست و متاسفانه کسی هم از طرفداران امام حسین هم زنده نمانده که حقیقت را بیان کند و جز آب و تاب دادن به این موضوع علت دیگری برای این حوادث وجود ندارد و اگر کسی بگوید که معجزه خدایی بوده در تمام ادیان معجزه مخصوص پیامبران هست و حتی در قرآن صحبتی از امامان نشده و فقط از پیامبران صحبت شده است.
تاچَشمت دراد