عصمت پیامبران (عصمت حضرت ابراهیم – آیات ۶۲ و ۶۳ انبیاء )
{قَالُوا اَاَنتَ فَعَلْتَ هَذَا بِآلِهَتِنَا یَا إِبْرَاهِیمُ * قَالَ بَلْ فَعَلَهُ کَبِیرُهُمْ هَذَا فَاسْاَلُوهُمْ إِن کَانُوا یَنطِقُونَ}.
«(هنگامی که ابراهیم را حاضر کردند،) گفتند: «تو این کار را با خدایان ما کرده‌ای، ای ابراهیم؟!»؛ گفت: «بلکه این کار را بزرگشان کرده است! از آنها بپرسید اگر سخن می‌گویند!»
بررسی حوادث دوران پیامبری حضرت ابراهیم(علیه السلام) نشان می‌دهد که او در مواردی در ظاهر مرتکب دروغ شده است:
الف ـ وقتی حضرت ابراهیم(علیه السلام) بتها را درهم کوبید، بت‌پرستان از او پرسیدند: آیا تو این کار را با خدایان ما کردی؟ او در پاسخ گفت: بت بزرگ چنین کاری را کرده است؛ از آنها بپرسید، اگر سخن می‌گویند! نسبت شکستن بتها به بت بزرگ، نسبت دروغ است که ابراهیم مرتکب آن شده است!
پاسخ:
هرچند نسبت دادن شکستن به بت بزرگ، کذب خبری است و هرچند سؤال از بت‌های شکسته شده، لغو و در حکم کذب است؛ اما صدق و کذب قضیه شرطی، به صدق و کذب تلازم بین مقدّم و تالی آن است، نه خصوص مقدّم. در آیه مورد بحث، دو قضیه شرطی وجود دارد که هر دو صادق است ـ هرچند مقدّم آنها کاذب یا در حکم کاذب است ـ یکی مشروط کردن بت‌شکنی بتِ بزرگ به پاسخگویی بتان شکسته شده و دیگری مشروط بودن پرسش از بت‌های شکسته شده به توانمندی آنها به پاسخگویی.
بنابراین حضرت ابراهیم(علیه السلام) به دروغ متوسل نشد، بلکه هدف برتری را دنبال می‌کرد؛ او می‌خواست که فطرت بت‌پرستان را بیدار کند. از این‌رو گفت: از بتها بپرسید، اگر آنها سخن می‌گویند؛ یعنی اگر بتها توان بر آورده کردن خواسته‌های شما را ندارند و نمی‌توانند سخن بگویند و دارای شعور نیستند، پس استحقاق درهم کوبیدن را دارند.([۱])
[۱]) ر.ک: وحى و نبوّت در قرآن، ص ۲۵۰ـ ۲۵۱٫
منبع : اختصاصی مجمع جهانی شیعه شناسی
