مبارزه با پوشش نامناسب

مبارزه با پوشش نامناسب
اشاره:از جمله تهدیدات و مشکلات جامعه ما بدحجابى و پوشش نامناسب در زنان و دختران است که اگر برخوردى جدى و ریشه‏اى با این مقوله صورت نگیرد در آینده‏اى نه چندان دور بافت عمومى جامعه ما را با چالشى بزرگ روبرو مى‏کند و مشکلات فراوان پنهان و آشکارى گریبان‏گیر جامعه ما خواهد شد. این مقاله به معرفى برخى راهکارها و راهبردها در این زمینه پرداخته است.الف) تقویت باورهاى دینى با احیاى فرهنگ ناب اسلامىاگر زنى داراى باورى قوى باشد شالوده شخصیتى او نیز بر اساس همین باور شکل مى‏گیرد؛ چنان‏که حضرت على(علیه‏السلام) مى‏فرمایند: «المرء بایمانه؛ شخصیت انسان در گرو باورهاى اوست».52آن حضرت در جایى دیگر مى‏فرمایند: «و المؤمن بِعَملِه ؛ و ایمان انسان در عمل او جلوه‏گر است».53بنابراین باید با تقویت پایه‏هاى دینى و باورهاى اعتقادى، وسیله اعمال صالح را در زنان فراهم آوریم و این مسئولیت بیش از همه بر عهده متولیان مذهبى و فرهنگى جامعه است.ب) باطن‏گرایى و سیرت‏گرایى به جاى صورت‏گرایىفراخوانى زن مسلمان به ارزش‏هاى اصیل دینى و فراهم نمودن تمهیدات لازم براى تقویت عملى و پرورش روح ایمان و تعهد وى، نقش مهمى در این زمینه دارد. آنچه در اسلام ارزش دارد شخصیت وجودى و عظمت روح بلند انسان است و تن و نماى جسمى انسان منزلت والایى ندارد. حضرت مسیح(علیه‏السلام) مى‏فرماید:به حق براى شما مى‏گویم تن چه سودى دارد در صورتى که ظاهرش درست باشد و درونش تباه بدن‏هاى شما چه سودتان دهد که خوشتان دارد و دل‏هایتان تباه باشد؟ و سودى نبرید که پوست خود را پاک نگاه دارید و دل‏هاى شما چرکین باشد.۵۴متأسفانه برخى از زنان در شرایط کنونى، حتى پوشش را نیز براى خودنمایى برمى‏گزینند. سخن تأمل‏برانگیز حضرت على(علیه‏السلام) در این مورد، کاملاً گویاست:«تظهر فى اخر الزّمان و هو شر الازمنه نسوه کاسیات عاریات متبرجات من الدین خارجات و فى الفتن داخلات و للشهوات مائلات و الى اللذات مسرعات مستحلات للمحرمات و فى جهنم خالدات»؛در آخرالزمان که بدترین زمان‏هاست، ظاهر مى‏شوند زنان پوشیده‏اى که برهنه‏اند (لباس دارند اما گویا لباس نپوشیده‏اند) و از خانه با خودآرایى بیرون مى‏آیند، اینان از دین خارج‏اند و در فتنه‏ها داخل و به سوى شهوات تمایل دارند و به سوى لذات نفسانى در شتاب‏اند و حرام‏ها را حلال مى‏دانند و در دوزخ به عذاب ابدى گرفتار مى‏آیند».55ج) معرفى و شناساندن الگوهاى زن مسلمانانسان فطرتا الگوگزین و اسوه‏پذیر است و دوست دارد ارزش‏هاى باورمند خود را در چهره‏هاى مجسم دیده و همانندسازى کند. با وجود این امروزه زن مسلمان، آنچنان‏که باید با شخصیت‏هاى بزرگ تاریخ اسلام آشنا نشده تا دریابد که آنان چگونه با حضور توأم با وقار و متانت در جامعه اسلامى، شرافت و منزلت انسانى خویش را حفظ نمودند.زن مسلمان با شناخت شیوه رفتارى زهراى مرضیه(علیهاالسلام) و زینب کبرى و الگوبردارى از آن، بازیچه هوس‏ها قرار نمى‏گیرد و عامل فسادگسترى نمى‏شود و به حیات طیبه و پاکیزه مى‏رسد:«مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَکَرٍ أَوْ أُنْثى وَ هُوَ مُوءْمِنٌ فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیاهً طَیِّبَهً وَ لَنَجْزِیَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ ما کانُوا یَعْمَلُونَ»56هر کس از مرد و زن که ایمان داشته باشد و عمل صالح انجام دهد، به او حیات پاکیزه مى‏بخشیم و پاداش آنها را بهتر از اعمالى که انجام داده‏اند، خواهیم داد.خداوند در این آیه، پاداش و ثواب را در برابر عمل صالح دانسته است؛ یعنى ملاک برترى، زن یا مرد بودن نیست، بلکه هر انسان مؤمنى که عمل صالحى انجام دهد، به او پاداش داده مى‏شود و فرقى هم بین زن و مرد نیست. البته کسانى که دستورها و قوانین الهى را سرلوحه زندگى خود قرار مى‏دهند در قرآن و احادیث، از آنان به نیکى یاد شده است.۵۷در این میان، پیروى از اسوه‏ها تأثیر بسزایى در رشد و تکامل آدمى دارد و چه اسوه‏اى بهتر از کسى که پیامبر گرامى اسلام درباره او مى‏فرماید: اِنّ الله تعالى لیغضب لغضب فاطمه و یرضى لرضاها۵۸؛ خداوند با غضب فاطمه(علیهاالسلام) غضبناک مى‏شود و با رضایت او راضى مى‏شود».حضرت امام خمینى؛ در خصوص جامعیت حضرت زهرا و الگو قرار دادن این بانوى فرشته خو مى‏فرماید:«تمام ابعادى که براى زن متصوّر است و براى یک انسان متصور است، در فاطمه زهرا(علیهاالسلام) جلوه کرده و بوده است. یک زن معمولى نبوده است؛ یک زن روحانى، یک زن ملکوتى، یک انسان به تمام معنا انسان، تمام مشخّصه انسانیّت، تمام حقیقت زن، تمام حقیقت انسان، این زن معمولى نیست؛ این موجود ملکوتى است که در عالم، به صورت انسان ظاهر شده است بلکه موجود الهى جبروتى، در صورت یک زن ظاهر شده است. زنى که تمام خاصّه‏هاى انبیا در او است. زنى که اگر مرد بود، نبى بود. زنى که اگر مرد بود، به جاى رسول‏الله بود».59«جلوه‏هاى ملکوتى، جلوه‏هاى الهى، جلوه‏هاى جبروتى، جلوه‏هاى مُلکى و ناسوتى هم در این موجود مجتمع است».60استاد شهید مرتضى مطهرى نیز در تبیین عظمت و جامعیت حضرت زهرا(علیهاالسلام) مى‏نویسد:«در تاریخ اسلام، زنان قدیسه و عالى قدر فراوانند. کمتر مردى است به پایه خدیجه برسد و هیچ مردى جز پیغمبر(صلى‏الله‏علیه‏وآله) و على(علیه‏السلام) به پایه حضرت زهرا(علیهاالسلام) نمى‏رسد. حضرت زهرا(علیهاالسلام) بر فرزندان خود که امامند و بر پیغمبران غیر از خاتم‏الانبیاء برترى دارد».61در مقایسه‏اى کوتاه بین اسلام و سایر مذاهب و مکاتب درمى‏یابیم که زن در اسلام، ارزش و منزلت والایى دارد. حضرت امام؛ در این باره مى‏فرماید:«آن قدر که اسلام به زن خدمت کرده است، خدا مى‏داند که به مرد خدمت نکرده است».62اگر خداوند این اندازه براى زنان ارزش قائل است براى آن است که صلاح و فساد جامعه بستگى به صلاح و فساد خانواده دارد. اگر کانون خانواده، محیطى آرام و دور از اضطراب و دلهره باشد، زمینه براى رشد و تربیت آینده‏سازان فراهم مى‏آید و مسائلى چون طلاق، جار و جنجال، اضطراب و بیمارى‏هاى عصبى و روانى کاهش مى‏یابد. البته زنان به دو دسته صالح و ناصالح تقسیم مى‏شوند که بین این دو دسته از جهت ارزش و منزلت، فاصله بسیار است؛ چنان‏که امام صادق(علیه‏السلام) مى‏فرماید: «لیس للمرأه خطر لا لصالحتهنّ و لا لطالحتهنّ فامّا صالحتهنّ فلیس خطرها الذهب و الفضه هى خیر من الذهب و الفضّه و اما طالحتهن فلیس خطرها التراب خیر منها؛۶۳ براى زن، ارزش و هماوردى نیست؛ نه براى صالح آنها و نه براى ناصالح آنان. زن خوب ارزشش، با طلا و نقره برابرى نمى‏کند بلکه بهتر از طلا و نقره است اما زن بد، خاک نیز قیمت و بهاى او نیست بلکه خاک بهتر از اوست».د) توجه دادن به مسئولیت انسان در برابر اعمال خویشتوجیهات غیروجیهى که از برخى بانوان غیرمتدین شنیده مى‏شود (مانند: دلم مى‏خواهد؛ آزادم؛ ربطى به دیگران ندارد) مردود است؛ زیرا انجام هر کارى بر اساس خواهش‏هاى نفسانى پذیرفته نیست. از آن گذشته، اگر جوان هرزه و لاابالى در برابر زنان همین حرف را بزند، در سایه آزادى این افراد، چه وضعیتى براى اینگونه از بانوان پیش خواهد آمد؟! توجیه «ربطى به دیگران ندارد» هم با فلسفه وجوب امر به معروف و نهى از منکر نمى‏سازد؛ زیرا اگر یک یا چند عنصر مخرب به پیکره نظام اسلامى آسیب وارد کنند، وظیفه همگان است تا از سرایت آن آسیب به جامعه، پیشگیرى کنند و او را ارشاد و راهنمایى و در صورت عدم پذیرش تنبیه نمایند.توجیهات دیگرى چون «این آقا مثل برادرم است.» یا «انسان باید دلش پاک باشد.» نیز پذیرفتنى نیست؛ زیرا در عین این‏که در یک جامعه اسلامى افراد خواهران و برادران دینى هستند اما باید مسائل مربوط به محرم و نامحرم رعایت شود. رعایت نکردن این امور، آسیب‏هاى جدى به همراه خواهد داشت.همچنین این توجیه که «این لباس‏ها را به بازار نیاورند تا ما هم نخریم.» نیز نادرست است؛ زیرا صرف وجود این اجناس در بازار، از انسان سلب اختیار نمى‏کند؛ به علاوه، بسیارى از اشیاى نامناسب دیگر هم در بازار موجود است که انسان نباید آنها را خریدارى نماید.تفکرِ «در جوانى مدپرستى و در پیرى خداپرستى» هم بطلانش روشن است؛ زیرا خویشتن‏دارى انسان از گناهان، در جوانى اجر و پاداش بیشترى دارد. از آن گذشته، چه تضمینى وجود دارد که فرصت توبه به انسان دست دهد. توجیهات یاد شده از منظر عقل و شرع پذیرفته نیست.خداوند در کتاب هدایت مى‏فرماید:«وَ لا یُوءْذَنُ لَهُمْ فَیَعْتَذِرُونَ؛۶۴ در روز قیامت به آنها اجازه داده نمى‏شود تا عذر و بهانه بیاورند».در آن روز بر دهان‏ها مهر زده مى‏شود، اعضا و جوارح سخن مى‏گویند و تمام اعمال آدمى ثبت و ضبط مى‏شود. خداوند مى‏فرماید:«إِنّا کُنّا نَسْتَنْسِخُ ما کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ؛۶۵ به درستى که ما تمام رفتار و کردار شما را نسخه‏بردارى مى‏کردیم».وقتى انسان، اعمال و رفتار خود را مانند فیلم حاضر ببیند، نمى‏تواند آن را انکار کند و شرمنده کردار و گفتار خویش خواهد بود. خداوند درباره مشاهده اعمال انسان در روز جزا مى‏فرماید:«یَوْمَ تَجِدُ کُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ مِنْ خَیْرٍ مُحْضَراً وَ ما عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَیْنَها وَ بَیْنَهُ أَمَداً بَعِیداً؛۶۶ در روز قیامت هر کس آنچه از کار نیک انجام داده حاضر مى‏بیند و فرد گنهکار دوست دارد میان او و آنچه از اعمال بد انجام داده، فاصله زمانى زیادى باشد».گنهکاران با دیدن کارنامه اعمال خود مات و متحیر مى‏مانند و مى‏گویند:«یا وَیْلَتَنا ما لِهذَا الْکِتابِ لا یُغادِرُ صَغِیرَهً وَ لا کَبِیرَهً إِلاّ أَحْصاها وَ وَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً وَ لا یَظْلِمُ رَبُّکَ أَحَداً؛۶۷ «اى واى بر ما! این چه کتابى است که هیچ عمل کوچک و بزرگى نیست، مگر این‏که آن را شماره کرده است، و همه اعمال خود را حاضر مى‏بینند و پروردگارت به احدى ظلم نمى‏کند».با بررسى آثار تمدن‏هاى مختلف در مى‏یابیم که حجاب از آداب و رسوم دیرینه تمدن‏هاى بشرى بوده است. نقوشى که از گذشتگان به جا مانده، از احترام به حجاب در بیشتر قوم‏ها و ملّت‏ها حکایت مى‏کند:«در نقش‏هایى که از ایران باستان بر جاى مانده، هیچ صورت زنى دیده نمى‏شود و ناامنى از ایشان نیز به نظر نمى‏رسد.»68قرآن، به زنان مؤمن مى‏آموزد که با پیروى از حکم پیامبر(صلى‏الله‏علیه‏وآله) پوشش‏هاى بلند (مانند چادر) بر خویش افکنند تا شناخته نشوند و مورد آزار قرار نگیرند: «یا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُلْ لأَِزْواجِکَ وَ بَناتِکَ وَ نِساءِ الْمُوءْمِنِینَ یُدْنِینَ عَلَیْهِنَّ مِنْ جَلاَبِیبِهِنَّ»69از مجموع آیات و روایات اسلامى برمى‏آید که زن باید خود را از نامحرم پوشیده دارد و از هرگونه رفتار و سخن و لباسى که نظر نامحرم را جلب کند، بپرهیزد تا کسانى که در قلبشان طمع وجود دارد، به او تمایل پیدا نکنند. امام باقر(علیه‏السلام) در هشدارى مى‏فرماید: سخن گفتن با زن نامحرم، از دام‏هاى شیطان است.۷۰حجاب، سدّى در برابر امیال هوس‏بازان است و باعث روآورى جوانان به ازدواج مى‏شود؛ هم چنان‏که بى‏حجابى و بى‏عفتى مى‏تواند سبب گریز جوانان از ازدواج گردد.حجاب موجب خشنودى خداوند است؛ زیرا زن، با حجاب، جلال خود را حفظ مى‏کند و به راستى جمال و جلال زن در حجاب اوست. حجاب وسیله‏اى براى گسستن بندهاى اسارت نفس و رهایى از آن است؛ حجاب نشانگر حیا و پاکى روح و روان زنان است و استقلال فرهنگى و دینى یک جامعه را به نمایش مى‏گذارد و ایمان و اعتقاد زن را به خداوند نشان مى‏دهد.زن باحجاب، در تیررس هواهاى نفسانى ناپاکان نیست؛ در نتیجه محبوب است و محبوب مى‏ماند. زنان با حجاب چون مرواریدى در صدف عفاف‏اند که با ارزش‏اند و گران‏بها. کوتاه سخن این‏که زنان باحجاب تنها بنده خداوند و سبب عزّت و سرافرازى خود و خانواده‏شان هستند.با این وصف، در عصرى زندگى مى‏کنیم که در کلام غربیان، عصر برهنگى و آزادى جنسى نام گرفته است. غربیان و غرب‏باوران، بى‏حجابى را جزئى از حقوق آزادى زنان، به حساب مى‏آورند. به همین جهت، سخن از حجاب براى آنان ناخوشایند و گاه به مثابه افسانه‏اى متعلق به زمان‏هاى گذشته است.به راستى کدامین راه براى زنان عزّت‏آفرین و شخصیت‏آور است: آیا اگر زنان مانند عروسکى بزک شده به جامعه بیایند و مردان هرزه به آنان چشم بدوزند و حرمت آنان را پایین آورند و زنان درگیر مسابقه خودنمایى شوند، شخصیت آنان حفظ مى‏شود یا این که حرمت و احترام خود را در محیط خانواده حفظ کنند؟اساسا پوشش زنان سبب مى‏شود تمتعات جنسى منحصر در خانواده باشد؛ همچنین به حفظ و حراست از کیان اجتماعى و استفاده بهینه از نیروهاى فعال آن کمک مى‏کند. در مقابل، حضور زنان بى‏حجاب و بدحجاب دل مردان را سلب کرده و ایمانشان را مى‏رباید و چه بسا باعث رکود در فعالیت‏هاى اجتماعى مى‏شود.به امید روزى که شاهد بازگشت آن عده از زنان و دختران جامعه اسلامى باشیم که از جاده حجاب بیرون رفته‏اند. همانا حجاب، صدفى ارزنده است که گوهرهاى عفاف را در خود جاى مى‏دهد و عزّت دنیایى و کرامت عقبایى را به زنان مسلمان ارزانى مى‏دارد. نواى شورانگیز آن شیرمرد بسیجى را حسن ختام این مقال مى‏سازیم:اى زن به تو از فاطمه این گونه خطاب استارزنده‏ترین زینت زن حفظ حجاب است
پى‏ نوشت‏ها:۱٫ غررالحکم، ج ۱، ص ۶۲ .۲٫ همان، ص ۶۱ .۳٫ تحف العقول، ص ۵۴۸٫۴٫ وسایل الشیعه، ج ۱۴، ص ۱۹٫۵ . سوره نحل / ۹۷٫۶ . ر.ک: احزاب / ۳۵ ؛ حجرات / ۱۳ ؛ روم / ۲۱ ؛ قصص / ۷ ؛ آل‏عمران / ۴۵ ؛ تحریم / ۱۱٫۷٫ میزان‏الحکمه، ج ۴، ص ۹۴٫۸ . زن از دیدگاه امام خمینى؛، ص ۸۸٫۹٫ همان، ص ۹۱٫۱۰٫ مرتضى مطهرى، نظام حقوق زن در اسلام، ص ۱۵۰٫۱۱٫ زن از دیدگاه امام خمینى؛، ص ۵٫۱۲٫ وسائل‏الشیعه، ج ۲۰، ص ۳۳٫۱۳٫ مرسلات / ۳۶٫۱۴٫ یس / ۶۵٫۱۵٫ جاثیه / ۲۹٫۱۶٫آل‏عمران / ۳۰٫۱۷٫ کهف / ۴۹٫۱۸٫ تاریخ تمدن، ج ۱، ص ۵۵۲٫۱۹٫ احزاب / ۵۹٫۲۰٫ وسایل الشیعه، ج ۱۴، ص ۱۳۳٫
منبع: ماهنامه یاس