تقریر استدلال شیعه به آیه ولایت

از آياتى كه شيعه برای اثبات امامت بلافصل حضرت اميرالمومنين × به آن استدلال كرده است، آيه ولایت است.

قبل از ورود به شيوه استدلال، لازم است از نظر ادبى آيه را توضيح دهيم.

ادبا در شرح آيه گفته‏اند:

{انّما وليّكم} مبتداست.

{الله} خبر اوست.

{و رسوله و الذين آمنوا} عطف بر خبر هستند

در اعراب جمله {الذين يقيمون الصلوة و يؤتون الزكوة} پنج وجه گفته‏اند:

1- اين جمله محلاً مرفوع است؛ چون وصف {الذين آمنوا} است؛

2- اين جمله محلاً مرفوع است؛ چون بدل از {الذين آمنوا} است؛

3- اين جمله محلاً مرفوع است، چون خبر است براى مبتداى محذوف كه «هم» باشد و تقدير جمله چنين مى‏شود: {هم الذين يقيمون الصلوة}؛

4- اين جمله محلاً مرفوع است؛ چون عطف بيان است براى {الذين آمنوا} و هر جا كه بدل جايز است عطف بيان نيز جايز است مگر مواردى كه استثنا شده است؛⁽[1]⁾

5- اين جمله محلاً منصوب است و حال براى «الذين آمنوا» است.

در اعراب جمله {و هم راكعون} دو وجه گفته‏اند:

1- اين جمله عطف بر جمله ماقبل است. بنابر اين اعراب ماقبل را خواهد داشت.

2- واو {و هم راكعون} عاطفه نيست، بلكه واو حاليه و جمله حال است از فاعل {يقيمون الصلوة و يؤتون الزكوة}؛ يعنى آنان كه نماز را به پا مى‏دارند و در حال ركوع زكات مى‏پردازند.⁽[2]⁾

([1]) نگاه كنيد به: شرح قطرالندى، ص 422.

([2]) الدر المنثور، ج 4، ص 313؛ اللباب فى علوم الكتاب، ج 7، ص 397 و … .