اشتراك لفظى «ولىّ»
مقصود از اشتراك لفظى آن است كه براى هر يك از معانى، لفظ جداگانهاى وضع شده است. بنابر اين فرض در آيه مورد بحث، با توجه به شأن نزول آن – كه درباره امام على × است – و با عنايت به حصر، معانى ياد شده مناسب اين است كه همان متولى امور مقصود باشد، و گرنه كدام انسان انديشمندى تصور مىكند كه خداوند با آن سرعت در پى صدقه دادن على × آيه نازل كند و اين اقدام را با اوصافى ياد كند كه جز براى بيان يك مسئله ضرورى به كار نمىبرند و آن گاه گفته شود مقصود اين است كه على × ياور مؤمنان است!
بر فرض كه اصرار داشته باشند كه مقصود از ولى همان ناصر است، با توجه به شأن نزول، كاربرد ادات حصر، منحصر كردن ياور مؤمنان در اللّه و رسول اللّه و اميرالمؤمنين × با دو فرض قابل تصور است:
1- اينكه گفته شود نصرت خدا و رسول و وصى شامل سرپرستى امور آنان نيز مىشود كه در اين صورت، ديدگاه مورد نظر ثابت مىشود.
2- اينكه گفته شود يارى و کمک ديگران به مؤمنان، هرگز قابل سنجش با يارى خدا و رسول و وصى نيست. در اين صورت نيز مطلوب حاصل است؛ زيرا از لوازم امامت و رهبرى مؤمنان اين است كه از آنان به صورت كامل حمايت كند، به خصوص كه اين يارى با يارى خدا و رسول او قرين است.
بدين ترتيب، ولايت در آيه مورد بحث، به هر معنايى که تفسير شود، بر انحصار ولايت نسبت به خدا و رسول و وصى و اينكه اين سه ولايت از يك سنخ هستند،دلالت دارد. بنابر اين امام على × نسبت به بقيه مردم امتيازى دارد كه ديگران از آن محرومند و اين جز با امامت بر آنان محقق نمیشود.([1])
