تبیین جایگاه سیاسی، اجتماعی و اخلاقی امام علی(علیه السلام) در هاشمیاتِ کمیت بنزید اسدی چکیده در این پژوهش جایگاه سیاسی، اجتماعی و اخلاقی امیرالمؤمنین۷ در اشعار کمیت بنزید اسدی، شاعر شیعی دوران اموی، واکاوی شده است. او از پیشتازان ادب متعهد است که در دوران خفقان اموی شعر خود را بُرندهترین سلاح برای دفاع از حقوق اهلبیت قرار داد و معانی و اصول اعتقادی مهم شیعه را در ساختار ابیات ...
تحلیل چگونگی استدلال امام علی(علیه السلام) به آیه ۳۵ سوره نساء در مواجهه با خوارج در جریان حکمیت چکیده در جریان حکمیت پیکار صفین، خوارج دستکم دو اشکال به امام علی برای پذیرش حکمیت وارد میکردند: نخست با استدلال به آیه «إِنِ الْحُکْمُ إِلَّا لِلَّهِ» حکمیت را در صلاحیت بندگان خداوند نمیدانستند؛ دوم اینکه امام را متهم به انتخاب دو حَکم غیرعادل میکردند. از استدلال امام علی۷ به آیه ...
معناشناسی اوصاف الاهی از منظر روایات چکیده انسان آنگاه که از خداوند سخن میگوید اوصاف دربارهٔ او را بر زبان جاری میکند. از اینرو، برای فهم معنای درست گزارههای ناظر به اوصاف الاهی، ناگزیر از تحلیل معناشناختی در این باره هستیم. اسماء و صفات الاهی همگی نشانهای هستند که خودِ خداوند آنها را برای خواندن بندگانش به نحو اشتراک لفظی، و نه معنوی، وضع کرده است. در تمامی این اسماء ...
ناکارآمدی فرهنگی و اجتماعی تصوف در عصر صفوی و نقش آن در تحکیم موقعیت فقیهان شیعی چکیده از تحولات تاریخی مهم ایران، ظهور درویشان صفوی و قزلباشان صوفی است. حکومتی با بیش از دو قرن که فقهای شیعه در اصل بنیانش نقشی ندارند، ولی با این همه از همان ابتدا، شاه اسماعیل صفوی (۹۰۷-۹۳۰ ه.ق.) تشیع را مذهب رسمی کشور معرفی میکند؛ چنین رویدادی وابسته به عواملی است که ...
بررسی تفسیر آیات اهل ذکر در منابع تفسیری چکیده این مقاله مسئله مطرحشده در آیات اهل ذکر را بررسی میکند. آیهٔ ۴۳ نحل و ۷ انبیا، به مخاطبان دستور داده است مطلبی را از اهل ذکر بپرسند. در تعیین مخاطب، پرسش، پرسشگر و پاسخگو، دیدگاههای مختلفی مطرح شده است. مسئلهٔ تأملبرانگیز، تبیین مراد از اهل ذکر است. پرسششونده کیست؟ اهل کتاب یا آگاه به تاریخ پیشینیان؟ اهل قرآن؟ امامان معصوم؟ ...
ارزیابی الگوهای دستهبندی معارف قرآن از نگاه امامیان چکیده معارف قرآن به مجموعه دانشهایی اطلاق میشود که از قرآن قابل برداشتاند. بنابراین، همه گزارههای قرآنی مشمول و داخل در عنوان معارف قرآناند. این دانشها و گزارهها بیشمار و گوناگوناند. از اینرو لازم است در قالبهایی دستهبندی شوند. مقاله حاضر الگوهای دستهبندی معارف قرآن، اعم از الگوهای مأثور و غیرمأثور را، معرفی و ارزیابی میکند. الگوهای مأثور الگوهایی هستند که در ...
کارنامه جنایات اخوان التوحید از پیدایش تا زوال محسن عبدالملکى چکیده اخوان التوحید، از جمله جنبشهاى تکفیرى است که در سال ۱۹۱۲ میلادى همزمان با تلاشهاى عبدالعزیز بن عبدالرحمن آل سعود براى یکپارچه سازى کشور عربستان در این منطقه ظاهر شد و در سال ۱۹۳۰ میلادى خاتمه یافت. به شهادت اسناد و کتب تاریخى جنبش اخوان التوحید، بسیارى از مسلمانان مجاور و معاصر خویش را تکفیر نمود و به ...
ماهیت و چیستى سلفى گرى جدید و پى آمدهاى سیاسى آن بر جمهورى اسلامى ایران دکتر رضا خراسانى چکیده تحولات بیدارى اسلامى و رقابتهاى منطقهاى ازیکسو و افزایش نفوذ جمهورى اسلامى در منطقه وجهان- به دلیل ظرفیتهاى قدرت نرم آن و نیز توافقات اخیر با ۵+ ۱- از سوى دیگر، موجب نگرانى برخى کشورهاىغربى و عرب منطقه، بویژه جریانهاى سلفى گردیده وجمهورى اسلامى را با چالشها و تهدیدهاى جدیدى روبهرو ...
بازخوردهاى ضدامنیتى هستى شناسى اجتماعى سلفیت جهادى هادى معصومى زارع* چکیده بنیادهاى نظرى هر مکتب فکرى (اعم از هستى شناسى، معرفت شناسى و روش شناسى) زمینه ساز بروز رفتارها و بازخوردهاى ویژهاى است که به متمایزشدن پیروان مکتب، از اتباع دیگر مکاتب فکرى مىانجامد. جریان سلفىگرایى نیز از این مقوله مستثنا نخواهد بود. در این میان هستى شناسى سلفیت و زاویه نگاه آن به «هستى» که بر پایه ثنائى متخاصمِ ...
تحلیل جغرافیایى- سیاسى علل شکل گیرى و گسترش بنیادگرایى اسلامى (نمونه موردى: جریان تکفیرى داعش) یحیى میرشکاران* عبدالله هندیانى* سید على عبادىنژاد* على اصانلو* *** چکیده شرایط و ویژگىهاى محیطى که سرزمین در اختیار انسان قرار مىدهد عامل اصلى شکلگیرى رقابت در صحنه جغرافیاى جهان مىباشد. تاریخ گذشته بشر حاکى از آن است که همیشه جریان حرکت نیروها به سمت مناطق داراى مزیتهاى زیستى بوده است و درگیرىهاى جهانى و ...
