پیشینه ی حکم ولایی حکم ولایی در دورههای مختلف اسلامی دارای چه پیشینهای است؟ حکم ولایی در همهی دورانهایاسلامی کاربرد داشته، والیان از آن برای تأمین مقاصد شرع بهره جسته اند، این بحث در گفتار پیشین به مناسبت پارهای از رخدادهای ولایی مورد اشاره قرار گرفت، اکنون در این فصل با ذکر الگوهایی از عصر «حضور» و «غیبت»، سابقهی آن روشنتر میگردد. الف. نشان دادههای تاریخی عصر حضور نمونههای تاریخی ...
جایگاه ولایت در بخش نخستین ذیلِ کلید واژه ها، معنی «لغوی واصطلاحی» و «پیشینهی گویش حکم ولایی» گذشت. در این فصل به منظور شناخت بیشتر ولایت، چند خواسته را به ترتیب زیر پی میگیریم: «اهمیت ولایت»، «اقسام ولایت»، «نفی و اثبات ولایت»، «نهی از ولایتپذیری کافران»، «ولایت و حکم»، «تفکیک ولایت از حکم»، «اصل عدم ولایت»، «تمسک به اصل عدم ولایت»، «منطقه الفراغ». ۱٫ اهمیت ولایت ولایت در دین چه ...
آشنایی با احکام عناوین اولی و ثانوی این فصل به شناسایی ویژگیهای اصطلاحی احکام « اولی» و « ثانوی» اختصاص دارد: ویژگیها حکم اولی و ثانوی چه ویژگیهایی دارند؟ برابر آنچه گذشت، حکم ثانوی سه گویش «اضطراری» ، «و لایی» و «ظاهری» داشت؛ اضطراری در برابر غیراضطراری، ولایی در برابر الاهی، ظاهری در برابر واقعی. در اینجا به خصایص هرکدام از اصطلاحات یاد شده خواهیم پرداخت: ۱٫ حکم اضطراری و ...
آشنایی با عناوین اولی و ثانوی این فصل به پژوهش در بارهی امور زیر اختصاص دارد: «درآمدی بر عنوان». «گونههای عنوان ثانوی». «آثار عناوین ثانوی». «جایگاه عناوین ثانوی». «وجوه تعدد و انحصارعناوین ثانوی». ۱٫ درآمدی برعنوان در این گفتار دو بحث را پی میگیریم: «عنوان و نقشآن در تعلق تکلیف». «اقسام عنوان و ضابطهی شناخت آنها». أ. عنوان و نقش آن در تعلق تکلیف ابتدا باید دانست معنی عنوان چیست؟ ...
چیستی حکم و سنجش انواع آن با فتوا دراین فصل به تبیین سه مسئله میپردازیم: «چیستی حکم». «تنویع و تقسیم حکم». «سنجش انواع آن با فتوا». ۱٫ چیستی حکم حکم واقعیتی دارد که گفتار یا نوشتار و حتی اشارتهای دستوری از آن حکایت میکند بر این واقعیتِ محکی، در علم اصول «حقیقت حکم» اطلاق میگردد؛ پرسش این است که آن حقیقت چیست؟ در پاسخ به این پرسش، ابتدا به «بررسی ...
چگونگی پیدایش حکم فرایند پدیداری حکم گذر از «مبدأ»، «فعلیت» و «غایت» است؛ نوشتار را از «مبادی» آغاز و با «غایات» به پایان میبریم. مبادی: مبادی به چه معنی و بر چه چیزهای اطلاق میگردد؟ مبادی جمع «مبدأ»؛ به معنی «ابتدا»؛ آغازین چیزهای که در هستی حکم مؤثرند مانند: «ارادت» و «کراهت»؛ بنابراین که ما در فرایند شکلگیری، حکم را عنصر دیگری جز مبادی بدانیم چنانکه در نوشتار شهید صدر ...
۱٫ عهد پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) از آغاز دوره ی تدوین فقه الف) عصر پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم)پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) خود نخستین مبین احکام از روی قرآن کریم است. قرآن خود به این حقیقت چنین تصریح کرده است:« وَمَا أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِکَ إِلاَّ رِجَالاً نُّوحِی إِلَیْهِمْ فَاسْأَلُواْ أَهْلَ الذِّکْرِ إِن کُنتُمْ لاَ تَعْلَمُونَ * ...
۲٫ نقش راهنمایی های ائمه معصومین (علیهم السّلام) به قرآن در دوره پیدایش مذاهب فقهی الف) نگاهی به دوره پیدایش مذاهب فقهیهم زمان با پیش رفت علوم و گسترش تمدن اسلامی در مناطق مختلف از یک سو و روی آوردن پرسش های گوناگون فقهی به حوزه ها و مراکز اندیشه های اسلامی از سوی دیگر، علوم اسلامی مانند، کلام، تفسیر، فقه، حدیث و ... نیز رفته رفته شکل مدون و ...
۴٫ دیدگاه های ائمه سایر مذاهب در قرآن و استنباط احکام الف) ابوحنیفه و تمسک به قرآن در مقام استنباط احکاماز ابوحنیفه نعمان بن ثابت کوفی ( ۸۰-۱۵۰ ق. ) پیشوای مذهب حنفیه، کتاب مدون فقهی در دست نیست، اما افکار و فتاوای او به وسیله شاگردان و پیروان به نام وی تدوین و نقل شده است. آنچه بیشتر از وی نقل شده به عنوان فتوا و نظر فقهی است ...
شیخ زین الدین بن نورالدین علی بن احمد (۹۶۵ - ۹۱۱ ق) نام بردار به « شهید ثانی » از اندیشمندان قرن دهم هجری است که درجبل عامل لبنان چشم به جهان گشود . شهرت علمی شهید ثانی در وهله نخست به فقاهت ، آموخته ها ، آثار مهم و پرثمر فقهی وی برمی گردد . او به حق اندیشمند خبیر و چیره دست فقه بود که افزون بر فقه ...
